40 yoshdan oshgan aholi oʻrtasida qandli diabetga skrining tekshiruvlari oʻtkazildi

Qandli diabet — bu inson salomatligiga jiddiy tahdid soluvchi kasalliklardan biri hisoblanadi. Bu kasallik uglevodlar almashinuvining buzilishi bilan bogʻliq boʻlib, insulin ishlab chiqarish yoki uning taʼsirining yetishmasligi natijasida paydo boʻladi. Qandli diabetning erta aniqlanishi va samarali davolanishi kasallikning ogʻir asoratlarining oldini olishda muhim ahamiyatga ega.

Shu maqsadda akademik Yolqin Toʻraqulov nomidagi Respublika Ixtisoslashtirilgan Endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi mutaxassislari tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasining bir qator hududlarida 40 yoshdan oshgan aholi oʻrtasida skrining tekshiruvlari oʻtkazildi.

Skrining tekshiruvlari — bu kasallikning bor-yoʻqligini aniqlash uchun amalga oshiriladigan testlardir. Bu testlar orqali diabetning dastlabki bosqichlaridayoq uni aniqlash mumkin, bu esa kasallikning oldini olish yoki rivojlanishini sekinlashtirish imkonini beradi.

Respublika Ixtisoslashtirilgan Endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi mutaxassislari Amudaryo tumani Tibbiyot birlashmasiga qarashli davolash va profilaktika muassasalarida boʻlib, bemorlar ahvolidan xabar oldi va ularni davolovchi shifokorlarga tegishli tavsiyalar berdi.

Aytish joizki, Oʻzbekistonda qandli diabet va diabet oldi holatlarini aniqlash uchun skrining tekshiruvlarini oʻtkazish amaliyoti keng joriy qilinmoqda. Amudaryo tumani boʻyicha 2,5 mingdan ortiq qandli diabetga chalingan bemorlar roʻyxatga olingan. Dunyo boʻyicha hamda Oʻzbekiston miqyosida olib qaralganda aholining 8-10 foizi ushbu kasallikdan aziyat chekadi. Bundan kelib chiqadiki, tuman boʻyicha 20 mingga yaqin odam qandli diabetga chalingan boʻlishi, ammo aksariyati bu haqida bilmasligi yoki shifokorga vaqtida murojaat qilmagan boʻlishi mumkin. Bu esa kelgusida kasallikning ogʻir asoratlar bilan kechishiga olib keladi.

Shu sababli ham yuqori xavf guruhida boʻlgan insonlar, jumladan 40 yoshdan oshganlar har yili bir marotaba qondagi qand miqdorini aniqlash uchun tegishli tahlillarni topshirishlari tavsiya etiladi.

Akademik Yolqin Toʻraqulov nomidagi Respublika Ixtisoslashtirilgan Endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining mutaxassislari markazning Qoraqalpogʻiston Respublikasi filiali rekonstruktiv plastik jarrohlik boʻlimida ham boʻlib, 16 nafar qandli diabet asoratlari mavjud boʻlgan bemorlarni chuqurlashtiriligna tibbiy koʻrikdan oʻtkazidi va ulardan 4 nafarida jarrohlik operatsiyalarini bajardi. 

Malakali vrachlar tashrifi Amudaryo tumani Tibbiyot birlashmasiga qarashli davolash-profilaktika muassasalari shifokorlarining bilim va tajribalarini yanada takomillashtirishda ham muhim imkoniyat boʻldi.

Notoʻgʻri ovqatlanish, kamharakatlilik oqibatida kelib chiqadigan ortiqcha vazn, nosogʻlom turmush tarzi sabab qandli diabet bilan kasallanganlar soni yildan-yilga koʻpayib, kasallikning oʻzi esa borgan sari yosharmoqda. Shu bois, diabetning oldini olish bugun soha vakillari oldida turgan muhim vazifalardan biridir. “Qars ikki qoʻldan chiqadi” deganlaridek, nafaqat tibbiyot xodimlari, balki aholi, ayniqsa 40 yoshdan oshgan yurtdoshlarimiz ham oʻz salomatliklariga befarq boʻlmay, har yili qondagi qand miqdorini tekshirtirib turishlari lozim. Bu esa kasallik kelib chiqishining oldini olib, uni barvaqt aniqlash va davolash imkonini beradi.

Gʻ.Yeshniyozov