Meningit kasalligining oldin olish maqsadida oʻquvchilardan bakteriologik surtma olindi

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining “Boshqariladigan yuqumli kasalliklar immunoprofilaktikasini tashkil etish va oʻtkazish haqida”gi buyrugʻiga asosan meningokokk infektsiyasi boʻyicha har bir aniq hududdagi epidemik vaziyatni baholash uchun yuqori xavf guruhiga kiruvchi aholi bakteriologik tekshiruv bilan qamrab olinishi koʻzda tutilgan. Tekshiruv yangi jamoalar, masalan, sinf, umumiy yotoqxona yoki boshqalar tashkil qilinganda, yaʼni kuz-qish oylari mobaynida oʻtkazilishi va har bir tumanda jami 110ta shaxs qamrab olinishi zarur.

2024-yil kuz-qish oylarida epidemiologik vaziyatni baholash va meningokokk infektsiyasining tarqalishining oldini olish maqsadida Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi markazi masʼul xodimlari tomonidan tumandagi ixtisoslashtirilgan maktabda tahsil olayotgan 63 nafar hamda 2-sonli kasb-hunar maktabida taʼlim olayotgan 42 nafar oʻquvchining burun-halqumidan bakteriologik tekshirish uchun surtma namunalari olindi. Bu ­– jamoat salomatligini saqlashda muhim choralardan biri hisoblanadi.

Aytish joizki, yuqumli kasalliklar odamlar oʻrtasida tez tarqalishi mumkin boʻlgan jiddiy tibbiy muammolardan biridir. Mazkur kasalliklar jamoat salomatligiga jiddiy tahdid soladi, shuningdek, iqtisodiy barqarorlik va ijtimoiy farovonlikka ham taʼsir koʻrsatishi mumkin. Shunday sharoitda yuqumli kasalliklarga qarshi profilaktik emlash uning oldini olish va epidemiyalarni barvaqt toʻxtatishning eng samarali vositasi hisoblanadi

Meningokokk infektsiyasi meningokokklar qoʻzgʻatadigan oʻtkir infektsion kasallik boʻlib, u asosan qish va bahor faslida uchraydi. Bu kasallik odatda kichik yoshdagi bolalar uchun oʻta xavfli hamda katta yoshdagi kishilarda ham uchraydi. Infektsiya burun va halqum shilliq pardasining yalligʻlanib zararlanishi, bosh miya yumshoq pardasining yiringli yalligʻlanishi hamda orqa miya yalligʻlanishi bilan kechadigan kasalikdir.

Kasallik kutilmaganda kuchli bosh ogʻrigʻi, tana haroratining koʻtarilishi, koʻngil aynishi, qayd qilish, yorugʻlikka sezgirlikning oshishi va boʻyin tomirlarining tirishishi bilan boshlanadi. Bu infektsiya kasal odamdan sogʻlom odamga aksirganda, yoʻtalganda havo-tomchi yoʻli orqali yuqadi.

Biror binodagi kishilarning sonining haddan ziyod oshib ketishi, xonadagi havo namligining yuqoriligi, sanitar-gigiyenik talablarning buzilishi infektsiya tarqalishiga va meningokokk infektsiyasi bilan guruhli kasallanish holatlari paydo boʻlishiga olib keladi. Epidemik tarqalish holatlari aksariyat hollarda bolalar va oʻsmirlarning uyushgan jamoalarida sodir boʻladi. Bunday hollarda jamoatga yangi qoʻshilgan yoki boshqa aholi punktlaridan kelgan shaxslarning kasallanish xavfi ayniqsa yuqori boʻladi.

Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi markazi masʼul xodimlari oʻquvchilarga meningitdan himoyalanishning yoʻllari haqida maʼlumotlar berishdi. Jumladan, gigiyena qoidalariga amal qilish kasallik tarqalishini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega. Jamoat joylarida himoya niqoblaridan foydalanish, qoʻllarni tez-tez yuvish va jamoat gigiyenasi qoidalariga rioya qilish kasallikni oldini olishda samarali choralardir. Bundan tashqari, immun tizimini mustahkamlash uchun sogʻlom turmush tarziga amal qilish, toʻgʻri ovqatlanish va stressdan saqlanish tavsiya qilindi. Meningokokk infektsiyasiga qarshi epidemiologik koʻrsatma boʻyicha profilaktik emlash oʻtkazilishi boʻyicha ham maʼlumotlar berildi.

Yuqumli kasalliklar immunoprofilaktikasi jamoat salomatligini saqlash va kasalliklarning tarqalishini oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi. Davlat tomonidan qabul qilingan umumiy qoidalar va emlash dasturlari yuqumli kasalliklar xavfini kamaytirish va aholi salomatligini mustahkamlashga yoʻnaltirilgani bilan ahamiyatlidir.

Davronbek Gulmirzayev, Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi epidemiolog vrachi