Oila – jamiyat tayanchi va maʼnaviyat beshigidir

Inson hayotining eng muhim qismi, jamiyatning kichik boʻgʻini, ijtimoiy-madaniy tizimning asosi – bu oiladir. Har bir insonning shakllanishi, hayotda oʻz oʻrnini topishi, el-yurt hurmatiga sazovor boʻlishi avvalo u ulgʻayadigan oiladagi muhitga bogʻliq. Chunki aynan oila – bu hayotning davomiyligini taʼminlovchi shaxs kamol topadigan makondir. Unda milliy madaniyat, urf-odatlar, axloqiy qadriyatlar asrab-avaylanadi, avloddan-avlodga oʻtadi. Shuning uchun ham oila bekorga jamiyatning kichik modeli deb atalmaydi. Jamiyatda boʻlgani kabi, unda ham oʻz rahbari, masʼul aʼzolari va oʻzaro vazifalar taqsimoti mavjud.

Oila – inson tarbiyasining ilk maskani sanaladi. Bu maskanda bolada shakllanishi lozim boʻlgan barcha insoniy jihatlar, axloqiy fazilatlar, qadriyatlar va dunyoqarash tarbiyalanadi. Oila – hayot maktabi hisoblanadi. Shu bois, oilaviy tarbiya masalasida xato va kamchiliklarga yoʻl qoʻymaslik uchun har bir xonadonda maʼnaviy muhit oʻzaro hurmat, axloq-odob va insoniy munosabatlar asosida shakllanishi ayni muddaodir.

Maʼlumki, sogʻlom va mustahkam oila poydevori turmush qurmoqchi boʻlgan yigit va qizning bir-biriga munosib ekani bilan belgilanadi. Boʻlajak ota-onaning salomatligi, nasl-nasabi, dunyoqarashi, axloqiy qarashlarining uygʻunligi, eng muhimi, turmush qurishga har tomonlama tayyorligi farzand tarbiyasida hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Sohibqiron Amir Temurning oʻgʻil uylantirishdan tortib, nabiralarini tarbiyalashgacha shaxsan oʻzi alohida eʼtibor bergani bejiz emas.

Har qanday davlatning kuch-qudrati – sogʻlom fikrli, bilimli, Vatan va xalq taqdiriga befarq boʻlmagan, maʼnaviy barkamol farzandlar bilan oʻlchanadi. Ayniqsa, biz mansub boʻlgan Sharq xalqlari uchun oila shaʼni va obroʻsini asrash, uni har qanday xavf-xatardan himoya qilish har bir aʼzoning nafaqat burchi, balki muqaddas qarzidir. “Oila – muqaddas dargoh” degan ibora zamirida aynan shu yuksak maʼnaviyat, shaʼn va oriyat yotadi.

Yurtimizda oila institutini mustahkamlash borasida keng koʻlamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Oila mustahkamligi koʻplab omillarga bogʻliq boʻlib, avvalo, har bir xonadon moddiy jihatdan taʼminlangan boʻlishi zarur. Buning uchun esa oila masʼullari oʻz kasbi va salohiyatiga mos mehnat qilishi, farzandlarining farovon hayotini taʼminlashga harakat qilishi lozim. Shuningdek, oila barqarorligi undagi maʼnaviy muhitga ham chambarchas bogʻliq. Bu muhitning sogʻlom boʻlishi uchun yurtimizda katta ishlar amalga oshirilmoqda. Maktabgacha taʼlim muassasalari, umumtaʼlim maktablari, sport inshootlari, madaniyat va sanʼat markazlari bolalarning barkamol shaxs sifatida voyaga yetishida muhim oʻrin tutmoqda.

Baxt-saodatni faqat boylik va mol-dunyo bilan bogʻlash toʻgʻri emas. Axloqli, bilimli, mehnatsevar, imon-eʼtiqodli farzand nafaqat ota-onaning, balki butun jamiyatning bebaho boyligidir. Demak, shaxs kamoloti oila muhitiga, undagi tarbiya uslubiga, ota-onaning oʻz vazifalariga qanday munosabatda boʻlishiga bevosita bogʻliq. Xonadondagi har bir aʼzoning oʻz burchiga masʼuliyat bilan yondashuvi – oilaning mustahkamligiga, natijada esa jamiyat barqarorligi va farovonligiga olib keladigan muhim omildir.

Habiba Kushayeva, 67-sonli maktabning ona tili va adabiyot fani oʻqituvchisi.

Foto - gov.uz