NUKUSDA AFGʻON URUShI FAXRIYLARINING ANʼANAVIY UChRAShUVI BOʻLIB OʻTDI

Tarix sahifalarida muhrlanib qolgan qonli voqealar, ayniqsa, inson taqdiri bilan bogʻliq fojiali urush xotiralari hech qachon unutilmaydi. 1979–1989-yillarda Afgʻoniston zaminida kechgan ayovsiz janglar tugab, sobiq ittifoq qoʻshinlari Afgʻon zaminidan olib chiqilganiga 37-yil toʻlgan boʻlsada, oʻsha ogʻir kunlarning iztirobli xotirasi haligacha urush ishtirokchilarining yodidan oʻchmagan.

14-yanvar – Vatan himoyachilari kuni hamda Afgʻonistondan sobiq ittifoq qoʻshinlari olib chiqilganining 37-yilligi munosabati bilan Nukus shahrida tashkil etilgan anʼanaviy uchrashuv urush olovidan omon chiqqan quroldoshlarni yana bir bor bir fayzli dasturxon atrofida jamladi. Soʻnggi ikki yildan buyon anʼanaga aylangan mazkur tadbir Oʻzbekiston “VETERAN” jangchi-faxriylar va nogironlar birlashmasining Qoraqalpogʻiston boʻlimi tashabbusi bilan ancha keng miqyosda oʻtkazilmoqda. Uchrashuvga Qoraqalpogʻiston Respublikasining barcha shahar va tumanlaridan Afgʻon urushida ishtirok etgan sobiq baynalmilalchi jangchilar taklif etildi.

Tadbir dastlab Nukus shahridagi “Motamsaro ona” haykali ziyorati bilan boshlandi. Oʻzbekiston “VETERAN” jangchi-faxriylar va nogironlar birlashmasining Qoraqalpogʻiston boʻlimi boshligʻi Yusupbek Allanbekov boshchiligida faxriylar haykal poyiga gulchambarlar qoʻyib, jang maydonlaridan qaytmagan safdoshlari xotirasiga chuqur ehtirom izhor etdilar.

Xotira maydonida namoyish etilgan harbiy texnikalar — tanklar va jangovar mashinalarni tomosha qilish jarayoni faxriylarda oʻtmishning ogʻir, ammo mardlikka toʻla manzaralarini qayta jonlantirdi. Bu texnikalar ularga oʻqlar yomgʻiri ostida oʻtgan yillarni, yonma-yon turib jang qilgan va halok boʻlgan doʻstlarini yana bir bor eslatdi.

Sobiq ittifoq rahbariyatining notoʻgʻri siyosati oqibatida minglab yigitlar Afgʻoniston tuprogʻida maqsadsiz urush girdobiga tortilgan. 1979–1989-yillar davomida Qoraqalpogʻiston Respublikasidan 3600 nafardan ortiq yigit Afgʻon urushida ishtirok etgan. Ulardan 89 nafari jang maydonlarida halok boʻlgan, yuzlab hamyurtlarimiz esa ogʻir jismoniy va ruhiy jarohatlar bilan Vatanga qaytgan.

Afsuski, urush asoratlari yillar oʻtib ham oʻz taʼsirini koʻrsatdi. Oʻtgan 30–40-yil davomida koʻplab faxriylar urushda orttirilgan kasallik va jarohatlar sababli hayotdan bevaqt koʻz yumdilar. Bugungi kunda Qoraqalpogʻistonda 2100 nafardan ziyod sobiq baynalmilalchi jangchilar tinch va osoyishta hayot kechirib, jamiyat taraqqiyotiga munosib hissa qoʻshib kelmoqda.

Tadbirning asosiy qismi Nukus shahridagi “Qirq qiz” restoranida davom etdi. Milliy urf-odatlarga muvofiq, dasturxon boshida avvalo Vatan yoʻlida halok boʻlgan mard oʻgʻlonlarning ruhiga Qurʼon tilovat qilinib, ular haqiga duolar oʻqildi.

Uchrashuv davomida ayni paytda xorijda yashayotgan va muborak Umra ziyoratini ado etayotgan sobiq jangchilar videoaloqa orqali tadbir ishtirokchilariga murojaat qilib, quroldoshlarini bayram bilan tabrikladilar. Bu holat masofalar qanchalik uzoq boʻlmasin, jang maydonlarida toblangan doʻstlik rishtalari hech qachon uzilmasligini yana bir bor tasdiqladi.

Shuningdek, tadbir davomida “VETERAN” birlashmasining Qoraqalpogʻiston boʻlimi hamda uning joylardagi tuzilmalarida faoliyat yuritayotgan bir qator xodimlarga “Faxriy yorliq”lar topshirildi. Afgʻon urushida ishtirok etgan 135 nafar faxriyga esa esdalik sovgʻalari ulashildi.

Nukus shahrida boʻlib oʻtgan mazkur uchrashuv nafaqat xotira tadbiri, balki tinchlikning qadrini anglash, bugungi osuda kunlarga shukronalik keltirish hamda yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashga xizmat qiluvchi maʼnaviy tadbir boʻldi.