GAZDAN ZAHARLANGANDA BIRINChI YoRDAM
Maishiy gaz (plitadagi) va is gazi (gazning yopiq joyda yonishidan hosil boʻlgan) inson uchun xavfli boʻlgan uglerod (II) oksidini saqlaydi. Uning xavfi shundaki, nafas olganda qondagi gemoglobin bilan birikib, kislorodning tashilishiga toʻsqinlik qiladi. Natijada avvalo odamlarda bosh ogʻrigʻi, koʻngil aynishi, qayt qilish, hushidan ketish va kislorod yetishmovchiligidan oʻlim holati kelib chiqadi.
Is gazidan zaharlanish koʻpincha odamlar uxlayotganda, yosh bolalar qarovsiz qolganda, alkogol yoki narkotikdan mastlik holatidagi odamlar qarovsiz qolganda roʻy berishi mumkin.Koʻpincha is gazidan odamlar yongʻin paytida zaharlanadi.
Bundan tashqari, is gazi yopiq joylarda toʻplanishi mumkin. Bunday paytda gazdan birinchi navbatda jabrlangan odamni tezda tashqariga olib chiqish, agar buning iloji boʻlmasa, eshik va derazalarni ochib, xonani shamollatish zarur.
Agar jabrlangan odamda puls va nafas olish sezilmasa, sunʼiy nafas va yurakning yopiq massajini oʻtkazing. Agar u hushsiz boʻlsa, puls va nafas bor boʻlsa, uni yonboshlatib yotqizib, siqib turuvchi kiyimlarini yechib, boʻyin va koʻkrak sohasini oching.
Agar xonada maishiy va is gazi hidini sezsangiz, aslo olov va chiroqni yoqmang, aks holda portlashga olib kelishi mumkin. Koʻchaga chiqing, yongʻinga qarshi kurashuvchilar yoki gaz tarmoqlari xizmatchilarini chaqiring. Agar Siz zaharlangan kishiga yordam bermoqchi boʻlsangiz, kimdir sizga koʻmaklashishiga ishonch hosil qiling.
Maishiy va is gazidan zaharlanishda davolash qondagi uglerod oksidini kislorod bilan almashtirishdan iborat. Jabrlangan kishi tana va toʻqimalarini kislorod bilan boyitish maqsadida unga kislorodli niqob kiygiziladi. Maishiy va is gazidan zaharlanish profilaktikasi oddiy ehtiyot choralarini qoʻllashni talab etadi. Buning uchun uyning har bir xonasiga maishiy va is gazi detektorini oʻrnating. Detektorlarni yiliga ikki marta tekshirib turing. Detektorlar ishlamay qolganda yongʻinga qarshi kurashuvchilar yoki gaz tarmoqlari xizmatchilarini chaqiring. Mashinalarni haydashdan oldin garaj eshigini ochib qoʻying, tutun chiqaruvchi naylarini chiqindi va qorlardan tozalang.
Aziz yurtdoshlar! Gaz va boshqa maishiy texnikalardan yoʻriqnomaga asosan foydalaning. Gaz plitasi va gaz pechlaridan uyni isitish maqsadida aslo foydalanmang. Portativ gaz plitalaridan ochiq havodagina foydalaning. Benzin bilan ishlovchi elektr toki generatorini yopiq joylarda qoldirmang. Gaz asboblari va kamin pechlaringiz holatining toʻgʻriligini taʼminlang. Yoqilgʻi bilan ishlaydigan isitish moslamalari bor joyda bolalarni aslo qarovsiz qoldirmang.
I.NURIMBETOV, tuman Tibbiyot birlashmasining koʻp
tarmoqli poliklinikasi shifokori.
(Foto - http://www.uzbekistonovozi.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
