INSONPARVARLIK VA BAGʻRIKENGLIK TIMSOLI

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti vazifasini bajaruvchi Shavkat Mirziyoyev taqdimnomasiga asosan Oliy Majlis Senati tomonidan joriy yil 12-oktyabrda qabul qilingan "Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining yigirma toʻrt yilligi munosabati bilan amnistiya toʻgʻrisida”gi Qaror mamlakatimizda inson huquqlarini himoya qilish, jinoiy jazolarni yanada liberallashtirish boʻyicha amalga oshirilayotgan keng koʻlamli ishlarning yana bir amaliy ifodasi boʻldi.

Inson hayotda adashishi mumkin. Muhimi, keyinchalik toʻgʻri yoʻlga tushib olishidir. Davlatimiz tomonidan jinoiy jazolarni yanada liberallashtirish boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlar xalqimizning ana shu bagʻrikenglik, kechirimlilik kabi yuksak qadriyatlariga asoslangan. Qonunni buzgan odamning gunohini kechirib, jamiyat qaytadan oʻz bagʻriga olishi uni jinoyat koʻchasiga qayta kirishdan asrashning ishonchli yoʻlidir.

Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlis Senatining mazkur qarorida quyidagi mahkumlarni: ayollar, jinoyat sodir etgan vaqtda oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslar, 60 yoshdan oshgan erkaklar, chet davlatlar fuqarolari, amnistiya qarori kuchga kirgunga qadar qonunda belgilangan tartibda 1- va 2-guruh nogironlari, shuningdek, sil kasalligining faol shakliga chalingan (dispanser hisobida 1- va 2-guruh) deb eʼtirof etilgan shaxslarni jazodan ozod qilish belgilangan. Bundan tashqari, qarorda ehtiyotsizlik orqasida jinoyat sodir etgan shaxslar, shuningdek, qasddan ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan yoki uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlarni sodir etgani uchun birinchi marta hukm qilingan shaxslar jazodan ozod qilinishi koʻzda tutilgan.

Bunda amnistiya aktining qoʻllanilishi ustidan jamoatchilik nazoratini va qarorni qoʻllashning ochiq-oshkoraligini taʼminlash muhim ahamiyatga egadir.

Amnistiya akti - mamlakatimizda roʻyobga chiqarilayotgan insonparvarlik va bagʻrikenglik, milliy qadriyatlarga hurmat siyosatining amaldagi yana bir ifodasidir. Zotan, bilib-bilmasdan jinoyat yoʻliga kirib qolganlarni kechirish, ularga nisbatan insonparvarlik aktini qoʻllash bunday shaxslarning har qanday qilmishi uchun jazoning muqarrarligini anglab yetishida juda muhim oʻrin tutadi.

Xulosa qilib aytganda, amnistiya aktini qabul qilishdan asosiy maqsad Konstitutsiyamizning muqaddimasida belgilangan insonparvarlik gʻoyalariga sodiqlikni namoyon etgan holda, bilib-bilmay adashib, jinoyat sodir qilgan fuqarolarni kechirib, ularga yangicha hayot boshlashga imkoniyat berish hisoblanadi. Amnistiya toʻgʻrisidagi hujjatning qoʻllanishi davlatimizda inson huquq va manfaatlari oliy qadriyat sanalishini, yurtimizda olib borilayotgan islohotlarning mazmun-mohiyatida insonparvarlik tamoyili ustuvor ekanini yana bir bor namoyon etishi bilan ahamiyatlidir.

Yoqubjon SODIQOV,

Shimoli-Gʻarbiy harbiy okrug harbiy prokurori, adliya polkovnigi.

(Foto - http://xushnudbek.uz)