2018-yilda yakka tartibdagi tadbirkorlar uçun qatʼiy belgilangan soliq stavkasini pasaytiriş taklif qilinmoqda

Şu yil 13-dekabr kuni Özbekiston Pespublikasi Oliy Majlisi Qonunçilik palatasining navbatdagi majlisi bölib ötdi. Deputatlar Özbekiston Pespublikasining 2018-yilgi Davlat byudjeti va davlat maqsadli jamğarmalarining byudjetlari, şuningdek, soliq va byudjet siyosatining asosiy yönalişlarini körib çiqdilar. Majlisda Özbekiston Pespublikasi Boş vazirining örinbosari – moliya vaziri J.Qöçqorov maʼruza qildi. Bu haqida Özbekiston Pespublikasi Oliy Majlisi Qonunçilik palatasining Axborot xizmati xabar bermoqda.

Deputatlar taʼkidladilarki, mazkur hujjatda közda tutilgan çora-tadbirlar Özbekiston Pespublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev tomonidan belgilab berilayotgan maqsadlar va ustuvor yönalişlarni, şuningdek, 2017-2021-yillarda Özbekiston Pespublikasini rivojlantirişning beşta ustuvor yönalişi böyiça Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlaşga qaratilgan. Joriy yilda belgilangan çora-tadbirlarni öz vaqtida va töliq moliyalaştirişni taʼminlaşga qaratilgan kuç-ğayratni safarbar etiş yuzasidan talay tizimli işlar amalga oşirildi. Bunda mahalliy byudjetlar mustaqilligini oşiriş, daromadlar tuşumlarining qöşimça manbalarini aniqlaş, şuningdek, ularni jalb etiş hisobiga byudjetning daromad qismini şakllantiriş borasida sifat jihatidan yangiça yondaşuvlardan foydalanildi. Bularning barçasi pirovard natijada belgilangan makroiqtisodiy körsatkiçlarga erişiş imkonini berdi. Joriy yil byudjeti barça nazarda tutilgan xarajatlar bajarilgan va tasdiqlangan dasturlar moliyalaştirilgan holda YaIMga nisbatan 0,1 foiz profitsit bilan ijro etilişi kutilmoqda.

Deputatlar öz eʼtiborini Harakatlar strategiyasiga muvofiq joriy yilda boşlangan keng miqyosli islohotlar qöşimça moliyaviy resurslarni talab qilişiga, şu munosabat bilan byudjetning daromad qismini kengaytiriş va mustahkamlaş böyiça doimiy ravişda iş olib borilayotganligiga qaratdilar.

Davlatimiz iqtisodiyotning tayanç tarmoqlarini qöllab-quvvatlaş, aholining ehtiyojmand qatlamlarini ijtimoiy muhofaza qilişni kuçaytiriş, şuningdek, ijtimoiy infratuzilma obʼektlari, uy-joy-kommunal xöjaligi obʼektlari, şu jumladan, yöllar qurilişi, suv taʼminoti böyiça tasdiqlangan dasturlarni moliyalaştiriş hamda öz yeçimini talab qilayotgan boşqa muammolarni bartaraf etiş yuzasidan öz zimmasiga olgan majburiyatlarni töliq hajmda bajarmoqda.

Şuni taʼkidlaş kerakki, majlis davomida deputatlar byudjetni kelgusi yil uçun rejalaştiriş jarayoniga joriy etilayotgan innovatsiya usullarini yuqori baholadilar.

Davlat byudjeti birinçi marta jahon moliya institutlari tomonidan eʼtirof etilgan makroiqtisodiy körsatkiçlar, baholaş indekslari asosida tuzilganligi körsatib ötildi. 2018-yilda YaIM 290,6 trillion söm miqdorida bölişi prognoz qilinmoqda, deflyator 14,1 foizni, isteʼmol narxlari indeksi 12-13 foizni taşkil etadi. Davlat byudjetini YaIMga nisbatan 0,02 foiz profitsit bilan tasdiqlaş taklif etildi.

Şu bilan birga, 2018-yilgi soliq siyosatining xöjalik yurituvçi subʼektlar va aholi daromadlariga soliq yukini yanada kamaytirişni, mahalliy byudjetlar daromadini oşirişni nazarda tutuvçi asosiy yönalişlari belgilanganligi alohida eʼtirof etildi. Jismoniy şaxslar daromadidan olinadigan soliq yuki darajasini fuqarolarning şaxsiy jamğarib boriladigan hisobraqamlariga ajratmalar miqdorini 1 foizdan 2 foizgaça oşiriş hisobiga kamaytiriş, yakka tartibdagi tadbirkorlar uçun qatʼiy belgilangan soliq stavkasini pasaytiriş taklif etildi. Şuningdek, bir xildagi soliq solinadigan bazaga ega bölgan soliqlar va tölovlarni birlaştiriş yöli bilan soliqlar hamda boşqa majburiy tölovlar sonini qisqartiriş taklif etilmoqda.

Taʼkidlandiki, hududlar xususiyatlari va faoliyat körsatiş joyi hisobga olingan holda, mahalliy hokimiyat organlariga jismoniy şaxslarning mol-mulk soliği, yer soliği va qatʼiy belgilangan soliqlar böyiça belgilangan bazaviy stavkalarga nisbatan kamaytiruvçi va köpaytiruvçi koeffitsiyentlarni qöllaş huquqining berilişi ularning mustaqilligi va masʼuliyatini oşiradi.

Prognoz körsatkiçlar 2018-yilda ijtimoiy sohani qöllab-quvvatlaş böyiça işlar davom ettirilişidan dalolat bermoqda. Xususan, ijtimoiy soha xarajatlari 34,7 trillion sömni taşkil etadi.

Şu jihatdan olganda, taʼkidlab ötildiki, Qonunçilik palatasi soğliqni saqlaş sohasini isloh qilişda bevosita iştirok etadi, şu jumladan, qonunçilik bazasini takomillaştiriş muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Uşbu sohaga ajratilayotgan davlat byudjeti mablağlarining maqsadli va samarali sarflanişi jarayonlari ustidan quyi palata tomonidan doimiy monitoring olib borilmoqda. 2018-yilda mazkur sohaga 9,6 trillion söm ajratiladi, bu joriy yil körsatkiçlariga nisbatan 30,9 foiz köpdir. Bu, öz navbatida, soğliqni saqlaş va aholiga tibbiy xizmat körsatiş sohasini isloh qiliş böyiça qabul qilingan dasturlar doirasidagi barça tadbirlar moliyalaştirilişini taʼminlaş imkonini beradi. Deputatlarning fikriga köra, soğliqni saqlaş muassasalarini, avvalo oilaviy poliklinikalar, şoşilinç va tez tibbiy yordam muassasalarini dori vositalari hamda tibbiy buyumlar bilan taʼminlaş xarajatlari köpaytirilişi kutilayotgani ham muhimdir. Uşbu maqsadlar uçun byudjet xarajatlari 2018-yilda 2,5 baravar köpaytiriladi. Bundan taşqari, Davlat dasturiga va mamlakatimiz rahbarining mintaqalarga taşrifi çoğida bergan topşiriqlariga muvofiq tibbiyot muassasalarini quriş, rekonstruktsiya qiliş, mukammal taʼmirlaş uçun 753,6 milliard söm miqdorida mablağ ajratiş nazarda tutilmoqda.

Deputatlar tibbiy xizmatning avtomobil parkini yangilaş, respublika va hududiy muvofiqlaştiriş-dispetçerlik xizmatlarining maʼlumotlarini yagona uzatiş tarmoğiga birlaştiriş böyiça işlarni davom ettirişga taalluqli takliflarni qöllab-quvvatladilar. Ana şu maqsadlar uçun 141 milliard söm ajratiş rejalaştirilmoqda.

Şu jihatdan olganda, soğliqni saqlaş sohasi byudjet xarajatlar qismining ustuvor moddalaridan biri hisoblanadi va bu töla mantiqiydir. Zero, deputatlar taʼkidlaganlaridek, aholi soğliği hamma narsadan muhimdir.

Şu bilan birga, moliyaviy qoida buzilişlariga yöl qöyilmasligiga, ijro intizomini va byudjet mablağlaridan maqsadli foydalanilişi uçun javobgarlikni oşirişga birinçi darajali eʼtibor qaratiş zarurligi alohida taʼkidlab ötildi.

Şu sababli byudjet mablağlaridan samarali foydalanişda taʼsirçan jamoatçilik va parlament nazoratini amalga oşiriş dolzarb ahamiyat kasb etadi. Mahalliy byudjetlarning daromad manbai mustahkamlanişi va ularning mustaqilligi izçil oşirib borilişini hisobga olgan holda mahalliy vakillik organlari vakolat va imkoniyatlaridan oqilona foydalanilişi va byudjetga tuşumlar töliq bölişini taʼminlaş işiga faol qöşilişlari kerak. Bu borada mamlakat parlamenti xalq deputatlari mahalliy Kengaşlarining deputatlar korpusiga har tomonlama yordam körsatadi.

Muhokamalar yakunlari böyiça deputatlarni qiziqtiruvçi barça savollarga batafsil javoblar berildi.

Majlisda Özbekiston Pespublikasi Boş vaziri A.Aripov sözga çiqdi.

Barça siyosiy partiyalar fraktsiyalari va Ekologik harakat deputatlar guruhining sözga çiqqan vakillari Hukumat tomonidan taqdim etilgan 2018-yilgi Davlat byudjeti va davlat maqsadli jamğarmalari byudjetlarining loyihasini, şuningdek, soliq va byudjet siyosatining asosiy yönalişlarini qöllab-quvvatlaşni taklif etdilar. Loyiha Qonunçilik palatasi tomonidan tasdiqlandi.