Maqsadimiz – fuqarolarning Konstitutsiyaviy haq-huquqlarini himoya qilish

8-dekabr – xalqimizning yangi tarixida unutilmas sana. Har yili shu sanada Konstitutsiyamiz qabul qilingan kun mamlakatimiz boʻylab keng nishonlanadi.

Xalqchil va adolatparvar Qomusimizning 43-moddasida “davlat fuqarolarning Konstitutsiya va qonunlarda mustahkamlangan huquqlari va erkinliklarini taʼminlaydi” deb belgilangan.

Oʻz faoliyatini shu yil aprel oyida boshlagan tuman Adliya boʻlimi tomonidan fuqarolarning huquq va burchlarini tushuntirish, himoya qilinishini taʼminlash maqsadida tuman Xalq qabulxonasi, 4 ta sektor rahbarlari hamda boshqa davlat organlari va tashkilotlari bilan hamkorlikda sayyor qabullar oʻtkazilmoqda. Fuqarolarning huquqiy masaladagi muammolarini hal qilish boʻyicha birgalikda faoliyat olib borilmoqda.

Shuningdek, davlat organlari va tashkilotlarining tuman tuzilmalariga qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarni qoʻllash masalalari boʻyicha maslahatlar berib kelinmoqda.

Tuman Adliya boʻlimi tomonidan shu kunga qadar jami 43 idora va tashkilotga 895 ta normativ-huquqiy hujjatlar elektron axborot almashish tizimi orqali yetkazib berildi. Natijada har bir idora rahbari oʻz yoʻnalishiga oid qonunlar haqida oʻz vaqtida xabar topib bormoqda.

Bundan tashqari, boʻlim tomonidan davlat organlari va tashkilotlari tuman tuzilmalarining qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar ijrosini tashkil etish boʻyicha faoliyati yuzasidan 6-marta oʻrganish ishlari oʻtkazildi.

Jumladan, tuman Obodonlashtirish boshqarmasida oʻtkazilgan oʻrganish davomida 7 nafar xodimning oylik ish haqi oʻz vaqtida berilmaganligi aniqlanib, xodimlarning manfaatini himoya qilish maqsadida sudlarga oylik ish haqlarini undirish va yetkazilgan maʼnaviy zararlarni qoplash yuzasidan daʼvo arizalar kiritildi va fuqarolik ishlari boʻyicha tuman sudi tomonidan xodimlarning ish haqlari undirilib berildi.

Boʻlim tomonidan tuman Arxitektura va qurilish boʻlimi, Yer resurslari va davlat kadastri idoralarida oʻrganishlar oʻtkazildi. Tuman Xalq taʼlimi va Maktabgacha taʼlim boʻlimlari hamda Tibbiyot birlashmasida “Idora va tashkilotlar tomonidan oʻz xodimlarining oylik ish haqidan kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar ushlab qolish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomning ijrosi ahvoli yuzasidan oʻrganishlar oʻtkazildi. Oʻrganishlar jarayonida 1300 dan ortiq qonun buzilish holatlari aniqlandi. Yoʻl qoʻyilgan qonunbuzarlik holatlari yuzasidan 20 nafar mansabdor shaxsga nisbatan tuman mehnat huquq inspektoriga va maʼmuriy sudlarga maʼmuriy takliflar berildi. Shuningdek, oʻtkazilgan oʻrganishlarning ayrimlari boʻyicha boʻlim va muassasalarga tegishli tartibda taqdimnomalar kiritildi.

Tuman Adliya boʻlimiga shu kunga qadar jami 123 nafar jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari kelib tushgan boʻlib, shundan shikoyatlar soni 62 tani tashkil etadi. Mazkur shikoyatlarning 35 tasi boʻyicha tuman Maʼmuriy sudiga arizalar kiritilgan boʻlib, ular hozir koʻrib chiqilmoqda. Shuningdek, inson huquqlarini himoya qilishga oid 19 ta murojaat kelib tushgan boʻlib, ularni oʻrganish jarayonida 5 ta holatda maʼmuriy takliflar berildi va tegishli tartibda 6 ta tashkilot mutasaddi xodimlari maʼmuriy javobgarlikka tortildi. Boʻlimga kelib tushgan arizalar soni 32 tani tashkil qilib, ushbu arizalarni oʻrganish jarayonida 16 ta holatda tuman Fuqarolik ishlari boʻyicha sudiga arizalar kiritildi va daʼvo arizalari murojaat egalari foydasiga ijobiy hal qilindi.

Oʻtkazilgan sayyor qabullar davomida kelib tushgan murojaatlar yuzasidan 112 ta holatda mehnat qonunchiligi buzilish holatlari bartaraf etilib, 2 ta tashkilot rahbariga maʼmuriy javobgarlik belgilandi. Tashkilotlar tomonidan 116 ta holatda ish haqini oʻz vaqtida bermaslik bilan bogʻliq qonun buzilishlar aniqlanib, Fuqarolik ishlari boʻyicha tuman sudiga daʼvo arizalari kiritildi va jami 57 mln. 867 ming soʻm ish haqi sud qaroriga asosan undirildi.

Konstitutsiyamizning 45 moddasiga binoan voyaga yetmaganlar, mehnatga layoqatsizlar va yolgʻiz keksalarning huquqlari davlat himoyasida boʻlganligi sababli Adliya boʻlimi tomonidan voyaga yetmaganlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish borasida ham muayyan ishlar amalga oshirilmoqda. Bu borada boʻlim tomonidan tumanimizdagi tugʻilishi qayd qilinmagan bolalar monitoringi oʻtkazilib, fuqarolik sudlariga arizalar kiritildi. Sud tomonidan chiqarilgan hal qiluv qarorlariga koʻra, bu bolalarga tugʻilganlik haqidagi guvohnomalari rasmiylashtirib berildi. Bu orqali bolalarning Konstitutsiyada belgilangan ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va boshqa huquqlarini amalga oshirishga huquqiy zamin yaratildi.

Konstitutsiyamizda inson huquqlari, manfaatlari har narsadan ustun qoʻyilib, mustahkamlangan. Shu asosda ish olib borib, fuqarolar huquq va manfaatlarini himoya qilish esa biz – soha xodimlarining asosiy vazifamizdir. Fursatdan foydalanib, barcha yurtdoshlarimizni 8-dekabr – Konstitutsiya kuni bilan qutlayman!

Moʻʼminjon Matyusupov,

tuman Adliya boʻlimi boshligʻi.