OBOD MANZILLARDA SOFLOM FARZANDLAR DUNYoGA KELADI

Xalqimizda azaldan tozalik va ozodalikka, poklikka katta ahamiyat berilgan. Ota-bobolarimiz qadimdan hovli va uy-joylarni, mahalla va guzarlarni orasta saqlab, obodlikni kundalik turmush tarziga aylantirishgan. Shu maqsadda hasharlar, obodonlashtirish tadbirlari oʻtkazilgan.

Bu asriy anʼanalar istiqlol yillarida yanada keng quloch yozib, koʻngillar obodligi hovli va koʻchalar, mahallalar, shahar va qishloqlar obodligida oʻz aksini topmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining topshirigʻi bilan tuman markazlari va mahallalarda namunaviy koʻchalar tashkil qilish boʻyicha vazifalar belgilanib, namunaviy holatga keltiriladigan koʻchalarga qoʻyiladigan asosiy talablar va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Quyida ushbu talab va tavsiyalarni Sizning eʼtiboringizga havola qilmoqdamiz. Ishonamizki, nafaqat tuman markazidagi, balki har bir ovul va mahallada yashovchi yurtdoshlarimiz ushbu tavsiyalarga amal qilib, mazkur talablar asosida koʻcha va hovlilarini, xonadonlarini obod qilishga kirishadilar.

Zero, obod manzillarda farovon turmush hukm suradi, sogʻlom farzandlar dunyoga keladi.

1. Namunaviy koʻchaning umumiy koʻrinishiga asosiy talablar

Koʻchalarga talablar

Koʻcha nomi yozilgan koʻrsatkichlar (tablichka), elektr chiroqlari bilan yoritilgan, mahallalarga kirish joyida mahallalarga oid qisqacha maʼlumot koʻrsatkichi osilgan boʻlishi.

Koʻcha yoʻllariga talablar

Koʻchaning yoʻllari tekis, shagʻal yoki boshqa turdagi qattiq qoplamalar yotqizilgan, yoʻl chetidagi bordyurlar tartibli joylashtirilgan, koʻcha yuzida joylashgan barcha korxona, muassasalar hududi hamda atrofi obodonlashtirilgan boʻlishi.

Koʻchadagi ariqlarga talablar

Ariqlar qazilgan, yogʻingarchilik suvlari chiqib ketishi uchun qulay, tozalangan boʻlishi.

Xonadonlarning joylashuvi

Hovli va xonadonlarning devorlari va fasad qismi oqlangan, darvoza, deraza va panjaralar boʻyalgan va koʻcha tomon tashqi hududi supurilgan, suv sepilgan, toza va orasta boʻlishi.

Daraxt va koʻchatlar

Koʻchadagi daraxtlar dekorativ tartibga keltirilgan, hovlilarning koʻcha tomonida daraxtlar, gullar ekilgan boʻlishi, koʻcha hududidagi yerlar obodonlashtirilgan boʻlishi.

Jamoat tartibi

Koʻcha hududida daydi itlar boʻlmasligi kerak. Agar daydi itlar paydo boʻlsa aholi tomonidan obodonlashtirish boʻlimiga oʻz vaqtida xabar berilishi lozim.

2. Namunaviy koʻchalardagi aholi xonadonlariga asosiy talablar

Hovli va tomorqaga talablar

Hovlining ichki hududi toza, saranjom boʻlishi, supurib, mavsumni eʼtiborga olgan holda suv sepilgan boʻlishi, yoʻlaklar beton yoki gʻisht bilan qoplangan, xonalar tartibli qurilishi, ekin ekiladigan tomorqa mevali va manzarali daraxtlar hamda qishloq xoʻjaligi ekinlari ekilgan boʻlishi kerak.

Xonadonning tashqi fasadi va tozaligiga talablar

Xonadon va undagi xonalarning fasad qismi oqlangan, darvozasi boʻyalgan va imkoni boʻlsa uy raqami bitilgan tablichka osilgan boʻlishi kerak.

Oshxonaga talablar

Oshxonaning atrofi oʻralgan boʻlib, tom qismi yopilgan, eshik va derazalar oʻrnatilgan boʻlishi, xonada sunʼiy yoritkichlar oʻrnatilishi, tandir va oʻchoqlarda hosil boʻlgan gaz va tutunlarni chiqarish uchun binoning tom qismidan 2m. balandlikda chiqib turuvchi quvur oʻrnatilishi, mahsulotlarni vaqtinchalik saqlash uchun oshxonada stol oʻrnatilishi, taom tayyorlash maqsadida ishlatiladigan ichimlik suvini saqlash uchun qopqoqli idishlar boʻlishi; shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya etish uchun qoʻl yuvgich oʻrnatilishi va sovun-sochiq bilan taʼminlanishi; oshxonada kundalik tozalash ishlarining olib borilishi uchun tegishli anjomlar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.

Hammomga talablar

Yuvinish xonalaridan iborat boʻlib, ichki devori 1,8m balandlikda kafellangan yoki moyli boʻyoq bilan boʻyalgan boʻlishi, sunʼiy yoritish moslamasi namlikdan himoyalangan boʻlishi, havo almashini uchun fortochka oʻrnatilishi, issiq va sovuq suv bilan taʼminlanishi, choʻmilish, kir yuvish jarayonlarida hosil boʻlgan magʻzava va oqova suvlar uchun maxsus gidroizolyatsiyalangan oʻra tashkil etilishi kerak.

Yozgi dushga talablar

Yozgi dushning atrofi oʻralgan boʻlishi, suv bilan taʼminlash uchun dush ustiga suv sigʻimi oʻrnatilishi, hosil boʻladigan oqova suvlar uchun 2-3m. uzoqlikda maxsus oʻra tashkil qilinishi, kiyim ilgich va yuvinish vositalarini qoʻyish uchun sharoit yaratilgan boʻlishi kerak.

Xonadondagi hojatxonalarga talablar

Yashash xonalaridan 12m.dan kam boʻlmagan masofada, hojatxonani tozalash uchun maxsus tozalash transportining kirib-chiqish imkoniyati koʻzda tutilgan holda qurilishi, balandligi 2,5-3m., maydoni 3m²dan (1,5x2,0) kam boʻlmagan, qattiq qurilish materialidan qurilgan, tomi yopilgan, tabiiy yoritish uchun deraza va elektr yoritkich oʻrnatilgan boʻlishi, havo almashinuvi uchun 20x30 sm. oʻlchamli fortochka oʻrnatilishi, oʻraning chuqurligi (yer osti suvlarini hisobga olgan xolda) 2,0 m.dan kam boʻlmasligi, oʻra oʻlchami diametri 1 metrli beton quvur (lyuftklozet) yoki devorlari va tubi beton bilan qoplangan yoki gidroizolyatsiyalangan boʻlishi, xona yonida qoʻl yuvgich oʻrnatilishi zarur.

Molxonaga talablar

Molxona binosi yashash xonalari va oshxonadan uzoqroqda, alohida qurilishi, molxonada tabiiy yorugʻlik va havo almashinuvi boʻlishi uchun deraza oʻrnatilishi, devori suvalib oqlangan, poli beton, pishiq gʻisht yoki yogʻochdan ishlangan, tekis, tozalash uchun qulay va nishab boʻlishi, tashqaridan daydi it va yovvoyi hayvonlar kirishining oldini olish maqsadida mustahkam himoyalangan boʻlishi, quruq turishi, atrof-muhitga hid chiqmasligi uchun kuniga kamida bir marotaba tozalab turilishi, goʻnglarni vaqtinchalik toʻplash va keyinchalik undan mahalliy oʻgʻit sifatida maqsadli foydalanish uchun moʻljallangan joylarni tashkil etish kerak.

Tovuqxonalarga talablar

Tovuqxonalar yashash xonalari va oshxonadan uzoqroq boʻlgan joyda joylashtirilishi, eshigi zich yopiladigan, devorlari tekis suvalgan, oqlangan, shamollatish uchun deraza yoki tuynuk tashkil etilgan boʻlishi, katakning tag qismi tozalash uchun qulay va tekis boʻlishi, tovuqlarni oziqlantirish uchun qulay osma oxurchalar oʻrnatilishi, tovuqxonalar devorlari oqlab turilishi hamda bit va kanalarga qarshi ishlov berilishi, hosil boʻlgan tovuq goʻngini muntazam ravishda tozalab turilishi va maxsus oʻraga koʻmilishi talab etiladi.

It va mushuklarni saqlashga talablar

Hovlilarda itlarni faqat bogʻlangan holda saqlash, atrofi oʻralgan maxsus joylarda sayr qildirilishi, itlarni sotib olinganda va boshqa joyga koʻchganda ularning veterinariya boʻlimlarida roʻyxatdan oʻtkazilishi, it va mushuklarni egalari har yili roʻyxatga olish guvohnomasi bilan davlat veterinariya hizmatiga (veterinariya boʻlimlari, veterinariya uchastkalari) emlatish uchun olib kelishlari shart.