XONADONLARNI ÖRGANIŞ DAFTARI: u qanday yuritiladi?

Maʼlumki, tumandagi mahallalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni örganiş hamda mavjud muammolarni bartaraf etiş böyiça fuqarolarning özini özi boşqariş organlarida işçi guruh taşkil etilgan edi.

Tuman işçi guruhi aʼzolari tomonidan "Xonadonlarni örganiş daftari” işlab çiqildi va tumandagi 28234 ta xonadonlarga tarqatib berildi. Xöş, uşbu daftar qanday yuritiladi?

Avvalo, aytiş kerakki, jamoatçilik va davlat idoralarining hamkorlikdagi faoliyat tizimiga asosan ovul va mahalla fuqarolar yiğinlarida taşkil etilgan 5 ta yönaliş - oilaga kiriş yönalişi aʼzolari tomonidan daftarga oila aʼzolarining şaxsini tasdiqlovçi hujjat asosida örganiş davomida voyaga yetmagan maktabgaça, maktab va kollej yoşidagilar soni, nuroniylar soni, mehnatga layoqatli erkak va ayollar soni, iş bilan band bölganlar soni, 2-qismida oilaning ijtimoiy (ehtiyojmand, örtaça, namunali) ahvoli, boquvçisini yöqotgan yoki kam taʼminlanganlik belgisi qöyiladi; 3-qismida oilaning iqtisodiy ahvoli: tomorqasi neça sotix, boğidagi mevali va manzarali daraxtlar soni; oilasida boqilayotgan çorva mollari va parrandalar soni yoziladi va issiqxona borligi haqida belgi qöyiladi: 4-qismda oilaning sanitariya ahvoli qanday darajadaligi namunali, qoniqarli, qoniqarsiz belgilanadi. Bundan taşqari hovli va fasadning körinişi, uy içi va oşxonasi tozaligi, hojatxonasi, çorva va parranda boqiladigan xonalar, ariq va köçalarning tozaligiga berilgan darajalar oilaga kiriş yönalişi rahbari yoki oilani örgangan işçi guruh aʼzosi tomonidan yoziladi.

Bulardan taşqari, obodonlaştiriş, sanitariya-gigiyena qoidalari, oilaviy tadbirkorlikni yölga qöyiş, farzand tarbiyasi, 12 yillik majburiy taʼlim töğrisida, töy-haşamlar va maʼrakalarni tartibli, ixçam ötkaziş, odam savdosiga qarşi kuraş, jinoyatçilik, huquqbuzarlik, ov quroli saqlaş, oilaviy nizolar, ajrimlar va boşqa salbiy holatlarning oldini oliş, yurtimizdagi tinçlik, olib borilayotgan islohotlar, yaratilayotgan keng imkoniyatlarning mazmun-mohiyati töğrisida tuşunçalar berganligi töğrisida daftarga yoziladi yoki yozma maʼlumot berilgan bölsa daftarning orqa tomoniga yopiştiriladi. Daftarga oilani örganilgan sana, xonadonga kirgan oilaga kiriş yönalişi xodimi va xonadon egasining imzosi qöyiladi. Pastki qismiga örganiş davomida aniqlangan muammo va kamçiliklar va ularni bartaraf qiliş yuzasidan berilgan takliflar yozilişi kerak.

Salomatlik yönalişi aʼzolari tomonidan xonadonlarni örganiş davomida quyidagilarga alohida eʼtibor qaratiladi. Xonadonning sanitariya ahvoli, uy içining ozodaligi, oşxona, hojatxona, çorva va parranda boqiladigan xonalar tozaligi namunali, qoniqarli, qoniqarsiz darajalardaligi körsatiladi. Xonadonda keksa nuroniylar, fertil yoşidagi ayollar, homiladar ayollar, voyaga yetmagan bolalar, jumladan qizlar, alohida, nogironlar soni, ularning yoşi va salomatligi töğrisidagi maʼlumotlar yoziladi. Bulardan taşqari tozalikning ahamiyati, tibbiy madaniyatni şakllantiriş, erta tuğruqlarning oldini oliş, şaxsiy gigiyena qoidalari töğrisida tuşunçalar oğzaki yoki yozma tarzda beriladi.

Salomatlik sektori aʼzolari haftaning duşanba kuni nuroniylar, seşanba kuni homiladorlar, çorşanba kuni bolalar va ösmirlar, juma kuni ayollar va qizlar, şanba kuni öquv muassasalari kunida maktab va kollej öquvçilari ahvolini örganib çiqib, aniqlangan muammo va kamçiliklar böyiça öz takliflarini bermoqdalar.

Taʼlim-tarbiya yönalişi aʼzolari tomonidan xonadondagi maktabgaça yoşdagi bolalar soni, maktab, akademik litsey yoki kollej öquvçilari soni, ularning öqişga qatnaş davomati darajasi, oliy taʼlim muassasalarida taʼlim olayotgan talabalar soni, byudjet yoki kontrakt tölovi asosida öqiyotganligi haqida belgi qöyiladi.

Taʼlim-tarbiya yönalişi inspektori tomonidan 12 yillik taʼlimning majburiyligi va unda ota-onaning javobgarligi, farzandlarining axborot oluvçi manbalardan qanday foydalanayotganligini nazorat qilişi, "Voyaga yetmaganlar örtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi töğrisida”gi Özbekiston Respublikasi qonunining 7-moddasi, oilada qiz farzand tarbiyasi va unda onaning örni töğrisida oğzaki yoki yozma tarzda maʼlumot beradilar hamda xonadonni örgangan taʼlim-tarbiya yönalişi noziri va xonadon egasi öz imzolari bilan tasdiqlaydilar.

Aniqlangan muammo va kamçiliklar, ularni bartaraf qiliş yuzasidan takliflar daftarning pastki qismiga yoziladi.

Bandlik yönalişi aʼzolari tomonidan xonadonni örganiş davomida aniqlangan mehnatga layoqatli şaxslar, iş bilan band bölmagan şaxslar, şundan ayollar, kollej bitiruvçisi va öz tadbirkorligini yölga qöyiş istagini bildirganlar soni, yoşi, maʼlumoti, mutaxassisligi yoziladi.

Çet davlatga işga yoki öqişga ketgan fuqarolar soni, yoşi, qaysi davlatga ketganligi, qaçon ketganligi, uyidagilar bilan muloqotda ekanligi töğrisida maʼlumotlar yoziladi.

Xonadonga kirgan bandlik inspektori mavjud böş iş örinlari, rejalaştirilgan böş iş örinlari yarmarkalari, oilaviy korxona taşkil qiliş, xususiy tadbirkorlikni yölga qöyiş böyiça qonun-qoidalar bilan taniştirişi hamda biznes loyihalar tuzişni örgatişi, tomorqalardan unumli foydalaniş va oila daromadini oşirişning boşqa manbalarini izlaşni tuşuntiradi yoki yozma maʼlumot beradi va öz imzosi bilan tasdiqlaydi.

Jinoyatçilik profilaktikasi yönalişi aʼzolari tomonidan xonadonni örganiş daftariga oilada noqonuniy yaşovçilar mavjudligiga, maktab va kollej maşğulotlariga qatnaşmayotgan öquvçilar bölsa sababini aniqlaş va öqişini taʼminlaş, jinoyat sodir etib jazoni ötaş joylaridan ozod bölib kelgan şaxslar va ularni iş bilan taʼminlaş, xonadonda çetdan qaytib kelgan fuqarolar aniqlanadi. Bulardan taşqari oila aʼzolari tomonidan jinoyatçilik va huquqbuzarliklarning sodir etilişi hamda ularning farzandlarining diniy ekstremistik ğoyalarga berilib ketişlarining oldini oliş maqsadida yakka tartibda profilaktik suhbatlar ötkaziladi, farzand tarbiyasiga salbiy taʼsir körsatuvçi ota-ona yoki farzandlari muntazam öqişga bormay yurgan oila bölsa, mahalla faollaridan murabbiy biriktiriladi va prorfilaktik tuşuntiriş işlari olib boriladi. Içkilikbozlikka ruju qöygan, huquqbuzarlik va jinoyatçilikka moyilligi bölgan şaxslar aniqlansa, ularga köça boşçilardan murabbiy biriktiriladi va profilaktik suhbatlar ötkaziladi, aholining huquqiy savodxonligini oşiriş, odam savdosi, jinoyatçilik, huquqbuzarliklarning oldini oliş, jamoat tartibini saqlaş, tinçlik va xavfsizligini taʼminlaş töğrisida oğzaki va yozma maʼlumotlar berib boriladi. Şuningdek xonadonda yaşovçilarning fuqarolik hujjatlari, muddati ötgan yoki ötmaganligi ham közdan keçiriladi. Xonadonni örganiş davomida muammo va kamçiliklar aniqlansa, ularni bartaraf qiliş böyiça öz takliflarini daftarga yozadilar va örganilgan sana, nozirning imzosi va xonadon egasining imzosi qöyiladi.

Uşbu daftar 5 ta yönaliş aʼzolari tomonidan ikki marta töldiriladi.

Bundan taşqari daftarda tabiiy gaz, elektr energiyasi, içimlik suvi kod raqamlari, oylar kesimida körsatkiçlari, oldindan tölami, qarzdorligi körsatiladi va nazoratçining imzosi qöyiladi.

Joriy yilning şu davrigaça oilaga kiriş yönalişi tomonidan 10782 ta, salomatlik yönalişi tomonidan 8488 ta, taʼlim-tarbiya yönalişi tomonidan 7880 ta, bandlik yönalişi tomonidan 6018 ta, jinoyatçilik profilaktikasi yönalişi aʼzolari tomonidan 6094 ta xonadonlar örganilgan.

Gavhar Çimbayçiyeva,

"Mahalla” xayriya jamoat fondi tuman bölinmasi boş mutaxassisi.