OʻZBEKISTONDA PANDEMIYa MUNOSABATI BILAN SOLIQ IMTIYoZLARI BERILMOQDA

Mamlakatimizda koronavirus pandemiyasi davrida aholini, ayniqsa, umumiy ovqatlanish, savdo va xizmatlar sohasidagi tadbirkorlik subʼektlarini qoʻshimcha ravishda qoʻllab-quvvatlash, ularning daromadlarini taʼminlash, sanitariya-epidemiologik vaziyat yaxshilanishiga qarab ushbu subʼektlarni jadal qayta tiklash, shuningdek, ish oʻrinlarini saqlab qolish maqsadida qator chora-tadbirlar koʻrilmoqda. Bu borada Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining shu yil 20-iyuldagi 6029-sonli Farmoniga asosan qator imtiyozlar belgilandi.

Xususan, 2020-yil 1-iyuldan 2020-yil 31-dekabrga qadar umumiy ovqatlanish korxonalari va binolarni ijaraga berishga ixtisoslashgan korxonalar aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashdan, jismoniy shaxslar esa koʻchmas mulkni ijaraga berishdan olingan daromadlar boʻyicha jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi toʻlashdan ozod etiladi. Mol-mulkini, binolar va avtomobil transportini ijaraga beruvchi jismoniy shaxslarga soliq borasida ijara toʻlovlarining eng kam stavkalarini qoʻllash tartibi toʻxtatib turiladi. Ijaraga beruvchilarga 2020-yil uchun ijara toʻlovi miqdorini pasaytirish maqsadida, shu jumladan taqdim etilayotgan soliq imtiyozlarini inobatga olgan holda ijara toʻlovini qayta koʻrib chiqish tavsiya etiladi.

2020-yil 1-apreldan 2020-yil 31-dekabrga qadar umumiy ovqatlanish korxonalari alkogol mahsulotlari bilan chakana savdo qilish huquqi uchun yigʻimni toʻlashdan ozod qilinadi. Prezidentning 2020-yil 19-martdagi PF–5969-son Farmonida belgilangan alkogol mahsulotlarining ulgurji savdosi bilan shugʻullanuvchi korxonalarning ajratmalari miqdorini 5 foizdan 3 foizga pasaytirishga doir imtiyoz muddati 2020-yil 31-dekabrga qadar uzaytiriladi.

Umumiy ovqatlanish korxonalariga alkogol mahsulotlarini yetkazib berish orqali sotish huquqi beriladi. Farmonga muvofiq, 2020-yil 1-iyuldan boshlab umumiy ovqatlanish korxonalari uchun belgilangan xodimlarning yillik oʻrtacha soni 25 nafardan 50 nafarga oshirildi.

2021-yil 1-iyulga qadar umumiy ovqatlanish korxonalari karantin cheklovlarining bekor qilinishiga qarab Hukumat tomonidan oʻrnatilgan joylashtirish, qurish va foydalanish boʻyicha vaqtinchalik talablarga rioya qilgan holda hamda tuman, shahar hokimliklarini xabardor qilish orqali isteʼmolchilarga ovqatlanish xizmatlarini koʻrsatish uchun oʻzlariga tutash boʻsh yer uchastkalarida yengil konstruktsiyalarni bepul joylashtirish va qurish huquqiga ega boʻladi.

2021-yil 1-iyulga qadar karantin cheklovlarining bekor qilinishiga qarab tadbirkorlarga mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan shartnoma tuzmasdan davlat soliq xizmati organlarini savdo muddati, mahsuloti va transport toʻxtashi taqiqlanmagan joylarni koʻrsatgan holda xabardor qilish orqali avtodoʻkon, avtomagazin, avtotirkama, avtotsisterna va fudtraklar orqali savdo qilish huquqi beriladi.

Davlat soliq qoʻmitasi oʻzining rasmiy sayti va mobil ilovalar orqali koʻchma savdoni boshlash toʻgʻrisida elektron xabarnomalarni bepul qabul qilishni taʼminlashi belgilandi.

Shuningdek, umumiy ovqatlanish korxonalarida isteʼmolchilarga ovqatlanish yoki hordiq chiqarish xizmatlarini koʻrsatish uchun yengil konstruktsiyalarni joylashtirish, qurish va ulardan foydalanish boʻyicha vaqtinchalik talablar tasdiqlanadi.

2021-yil 1-yanvarga qadar xalqaro tajribadan kelib chiqib, umumiy ovqatlanish korxonalarining mavsumiy kafelari ishlashi, shuningdek, koʻchma savdoni amalga oshirish tartibi tasdiqlanadi. Farmonga muvofiq, 2020-yilda Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan belgilangan hollarda, soliq toʻlovchilarga soliq hisobotlarini taqdim etish muddatlarini besh kundan koʻp boʻlmagan muddatga kechiktirganlik uchun jarima solinmaydi.

Prezidentning 2020-yil 18-maydagi PF–5996-son Farmonida belgilangan quyidagi soliq imtiyozlari va preferentsiyalari 2020-yil 31-dekabrga qadar uzaytiriladi. Yaʼni, mol-mulk soligʻi va yer soligʻini toʻlashdan ozod qilish boʻyicha ham qator imtiyozlar berildi. Kichik tadbirkorlik subʼektlari uchun bozorlar va savdo komplekslari, kinoteatrlar, umumiy ovqatlanish, jamoat transporti korxonalari, sport-sogʻlomlashtirish muassasalari, shuningdek, yoʻlovchi tashish, maishiy xizmatlar koʻrsatish, binolarni, shu jumladan banketlar oʻtkazish uchun ijaraga berish faoliyati bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar uchun mol-mulk soligʻi va yer soligʻini toʻlashdan ozod qilish boʻyicha berilgan imtiyozlarning amal qilish muddati uzaytirildi. Mikrofirma va kichik korxonalardan 2020-yil 15-may holatiga soliqlar, penyalar va soliq qonunchiligini buzganlik uchun hisoblangan jarimalar boʻyicha mavjud boʻlgan qarzdorlikni undirish toʻxtatildi.

Bojxona organlariga murojaat qilgan kungacha bir yildan kam boʻlmagan muddat davomida tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirayotgan mikrofirma va kichik korxonalar, keyinchalik kechiktirilgan summani 120 kun mobaynida teng ulushlarda toʻlash sharti bilan, tovarlarni (isteʼmol tovarlaridan tashqari) olib kirishda undiriladigan bojxona boji va aktsiz soligʻini toʻlash muddatini kechiktirishiga ruxsat berildi.

Umumiy ovqatlanish korxonalari ijtimoiy soliqning pasaytirilgan stavkasini ishchilarning sonidan qatʼi nazar qoʻllaydi.

Auditorlar, rieltorlar, baholovchilar, aktuariylar, apteka va ularning filiallari mudirlari, turistik tashkilotlarning ishchilari va gidlar, yaʼni ekskursovodlar, xorijiy tillar oʻqituvchilarining 2020-yil 1-martda tugaydigan malakaviy sertifikatlari muddati navbatdagi malakaviy imtihonlarni oʻtkazish sanasiga qadar uzaytiriladi.

“Mahalla” xayriya jamoat fondi, “Saxovat va koʻmak” fondi, “Oʻzbekiston mehr-shafqat va salomatlik” jamoat fondiga, shu jumladan ularning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlar va shaharlardagi boʻlinmalariga begʻaraz yordam berish (begʻaraz yordam olish) qismida foyda soligʻi, qoʻshilgan qiymat soligʻi, aylanmadan olinadigan soliq va jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi boʻyicha imtiyozlarning amal qilishi 2020-yil 31-dekabrga qadar uzaytiriladi.

Z.QURBONBOYeV,

tuman DSI Soliq solish boʻyicha maslahat shoʻʼbasi bosh inspektori.