YeR – BEBAHO XAZINA, BUNI AMUDARYoLIK FERMERLAR, DEHQONLAR YaXShI BILIShADI

Oʻtgan yillar davomida davlatimiz tomonidan Qonunlar, muhim Farmon va Qarorlar, davlat dasturlari qabul qilinishi hamda ularning ijrosi izchil bajarilishi fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi asosiy subʼektlar sifatida shakllanishiga zamin yaratdi.

Tumanimizda ham ekin yerlaridan samarali foydalanish, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qishloqda fuqarolarning bandligi va farovonligini oshirish boʻyicha tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Dehqon xoʻjaliklari va aholi tomorqalaridan samarali foydalanish, ekin ekish ishlarini tizimli tashkil qilish hamda mahsulot yetishtirish hajmlarini koʻpaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qaroriga muvofiq tumanda fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari faoliyatini yanada rivojlantirish, ularning ekin maydonlaridan samarali foydalanishni tashkil etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi ishlab chiqildi.

2020-yil bahor mavsumida tumanda 158 gektar sabzi, 180,5 gektar piyoz, 15,8 gektar sarimsoq piyoz, 225,6 gektar bodring, 169,2 gektar koʻkatlar, 694,3 gektar kartoshka, 477,3 gektar poliz ekinlari, 631,7 gektar pomidor va boshqa ekinlarni ekish rejalashtirilgan edi. Jami 1778,5 gektar tomorqa yerlaridan toʻliq  foydalanishni nazorat qilish boʻyicha ishchi guruh shakllantirildi va ishchi guruh aʼzolari bilan birgalikda mavjud aholi tomorqalarini xatlovdan oʻtkazish jarayonida dehqon xoʻjaliklari hamda tomorqa yer egalarining talab va  istaklari, hududning iqlim sharoitidan kelib chiqib, tayyorlangan takliflar boʻyicha tumanda ertagi sabzavotlar oʻz muddatida ekildi va yetishtirilgan hosil oʻz vaqtida yigʻib olindi. 3141,9 gektar yer maydoniga ekilgan oʻrtagi va kechgi ekinlar esa pishib-yetilmoqda.

2021-yil hosili uchun 1139 gektar toʻqsonbosti ekinlari ekish rejalashtirilgan boʻlib, 25-avgust holatiga 210,8 gektar maydonda toʻqsonbosti ekinlari ekildi.

Aholi xonadonlari va tomorqalaridan samarali foydalanish, 2-3-marta hosil olish toʻgʻrisida tushuntirish-targʻibot ishlari tizimli ravishda olib borilmoqda.  Natijada aholi tomorqalarida koʻzlanganidan ziyod ertagi kartoshka, pomidor, bodring, poliz mahsulotlari, vitaminga boy mevalar, koʻkatlar va rezavorlar yetishtirildi.

Dukkakli ekinlardan esa 700 tonna hosil olish rejalashtirilgan.

Aholi tomorqalarida 1183 ta issiqxona mavjud boʻlib, shundan 450 tasi yangidan barpo etilgan.

Tashabbus bilan chiqqan 389 ta fermer xoʻjaliklari aholi tomorqa yer maydonlarini haydash, mevali daraxtlar, sabzavot urugʻlari va koʻchatlar yetkazib berishda koʻmaklashish boʻyicha 3377 ta xonadonlarga biriktirildi.

2020-yil yanvar-mart oylarida 4 ta sektor rahbarlari boshchiligida aholi xonadonlariga kirib, erta bahorda kamida 5-10 tadan mevali daraxt koʻchatlari, ertagi sabzavotlar ekish, issiqxonalar barpo etish, chorva mollari va parranda boqishni tashkil etish hamda yerdan samarali foydalanish boʻyicha targʻibot ishlari olib borilgani oʻzining ijobiy samarasini berdi.

Tuman hokimi qarori bilan, meva-sabzavot ishlab chiqarish kooperativlari tashkil etilib, 5 ta ishlab chiqarish kooperativiga 35 gektar yer ajratib berildi va 112 nafar kam taʼminlangan fuqarolar kooperativ aʼzoligiga qabul qilinib, ularning bandligi taʼminlandi. Ushbu fuqarolarga yer maydoni berilib, Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi hisobidan har biriga 2 million 223 ming soʻmdan subsidiyalar ajratildi.

Bundan tashqari, tuman hokimining 2020-yil 24-apreldagi 103-sonli qaroriga asosan 10 ta dehqon xoʻjaligi tashkil qilindi. Ularga 3,16 gektar yer maydonlari ajratildi. Shu orqali ularning bandligi taʼminlanishiga erishildi.

Tuman hokimi 2020-yil 1-iyun sanasida yana bir muhim qarorni imzoladi. Ushbu 132-sonli qarorga koʻra, fermer xoʻjaliklarining gʻalladan boʻshagan yer maydonlarida takroriy ekin ekish uchun kam taʼminlangan 45 ta oilaga 20 sotixdan jami 9 gektar yer bir marta ekib, samarali foydalanishlari va oʻz bandligini taʼminlash hamda zarur oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtirib olishlari boʻyicha tavsiyalar berildi.

Qoramon mahallasida yashovchi Yangiboy Sultanov oilasi esa tuman fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari Kengashi yordami bilan 3 sotixli issiqxona egalari boʻlishdi.

Tumanimizda 389 ta fermer xoʻjaliklari mavjud. Shundan 357 tasi paxtachilik va gʻallachilikka, 13 tasi chorvachilikka, 5 tasi parrandachilik hamda 6 tasi bogʻdorchilik va uzumchilikka ixtisoslashgan. Baliqchilik yoʻnalishida esa 2 ta, sabzavotchilik yoʻnalishida 7 ta fermer xoʻjaliklari faoliyat yuritadi.

Koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini tashkil etish va rivojlantirish, ular tomonidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash hajmlarini koʻpaytirish va servis xizmatlari shoxobchalarini tashkil etish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilib kelinmoqda.

Tumanimizda 2020-yilda koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini rivojlantirish boʻyicha qabul qilingan  Dasturga muvofiq 22 ta intensiv bogʻ, 7 ta baliqchilik, 7 ta qoramolchilik, 15 ta qoʻychilik, 2 ta echkichilik, 22 ta parrandachilik, 11 ta asalarichilik tarmoqlari tashkil qilindi. 996 million soʻmlik ushbu loyihalar fermer xoʻjaliklari hisobidan amalga oshirilib, 97 ta yangi ish oʻrinlari yaratildi.

 I.POLVONOV, tuman Fermer, dehqon xoʻjaliklari

va tomorqa yer egalari Kengashi raisi.