ARMON (Hayotiy voqea asosida)

Binoyiday işlab yurgan Rohila yotib qoldi.

– Ota, Sarvar bilan Mohlarni uç kundan beri körmadim, sizni olib ketdi, deyişdi.., – Rohila juda ojiz ovozda gapirdi.

Ibodulla ota nimanidir anglaganday böldi, gapirişga oşiqmadi, “Hozir, bolam”, dedi-yu taşqariga yönaldi.

Hovli adoğidagi supada ötirgan qudağayi oldiga bo-rib, nevaralarini söradi:

– Men kasalni boqayinmi, bolalarnimi? – jerkidi qudağayi.

Ibodulla ota özini bosdi, harna  ayol kişi, tağin qizining qaynonasi.

 – Bolalarini uç kundan beri körmabdi, soğingan, –dedi muloyimlik bilan.

– Qizingizning qanday kasalligini bilasizmi? Axir u rak! Bolalarga yuqib.., –çaynaldi qudağayi.

Bu gapdan söng, Ibodulla ota uçun gapiriş ortiqça böldi. Indamay örnidan turdi-da, Rohilani dast kötarib darvoza oldida turgan maşinaning orqa örindiğiga avaylab yotqizar ekan, uni avvalroq olib ketmaganiga afsuslandi.

Oradan bir yarim oy ötib, Rohila butunlay yeb-içişdan qoldi. Goh huş, goh behuş yotgan Rohila kun böyi eşikdan közlarini uzmas, ojizgina ovoz çiqarib, öğli bilan qizini çaqirardi.

– Jiyanlaringni  olib kel, – dedi Ibodulla ota öğli Nodirbekka – aytişib ötirma, jiyanlaringni olib, tezda qayt. Bir oydan ötdi, opang bolalarini har kuni ming marta söraydi, ilhaq bölib yotibdi. Nodirbek ketdi, lekin hadeganda qaytavermadi. Bilsa, qudağayi nevaralarini jönatmabdi.

– Xudoga soldim, qay bandang gunohkor bölsa, özing adolat qil, Tangrim! – Ibodulla ota hovli adoğiga borib, yelkalari silkinib-silkinib yiğladi.  Şu payt örtança qizi Ramiza içkaridan yugurib çiqdi:

– Ota, ota, qarab yuboring, ota!

Şoşilib içkariga kirgan Ibodulla ota Rohilaning yostiqqa  suyangança tiklanib ötirganini körib ham quvondi, ham hayron qoldi. Bir neça kundan beri labiga tomizgan suvni tamşanib olişga majoli yetmayotgan Rohila atrofiga taxlab qöyilgan yostiqlarga suyangança eşikka termulib ötirar, aftidan hozir bolalari kirib keladiganday, ularni bağriga bosişga oşiqib, ikki quloçini yozgança özini tetik tutişga urinardi.

– Sarvar, Mohlar, – ojizgina piçirladi uning lablari.

– Kelişadi, opa, kelişadi, ertalab poççam olib keladi, – hozir borib körib keldim.

Nodirbekning şu gaplaridan söng Rohila boşini majolsizgina yoqtiqqa qöydi. Bir neça soniya opalariga, ukasiga, otasiga tikilib-tikilib qaradi. Söng yuzini devor tomonga burgança uyquga ketdi. Yarim tunda ilkis közini oçib, yana eşikka qaradi. Butun kuçini töplab ikkala qölini kötarişga harakat qildi, söng yana uyquga ketdi, sal ötib uyğondi, derazaga boqdi, nigohlari bilan tong yoruğligini izladi. U tongni, tongda kirib keladigan bolalarini kutardi. Rohila tun yarmidan oğganda yana uyquga ketdi-yu, boşqa uyğonmadi. Yengilgina xurrak otayotgan kabi uxlayverdi, uxlayverdi. Bot-bot qöllarini qimirlatib qöyardi, xolos. Tong ğira-şirasida u jimib qoldi...

Közlarini yumib uxlayotgan Rohila qaçon közini oçdi, boşini qaçon eşik tomon burdi, atrofida bir oğiz söziga ilhaq ötirgan jigar-bandlari hatto sezmay qolişdi. Faqat Rohila jimib qolgaç, xavotir bilan unga boqqan Ibodulla ota “Astağfirulloh!” deb yubordi. Rohila közlarini katta-katta oçib, eşikka termulgança, yuzida ajib nurli tabassum bilan jon bergandi. Zohiridami, botinidami, Allohning irodasi bilan u farzandlari bilan körişgan kabi mamnun qiyofada yotar, közlaridagi nur ham hali sönmagan edi.

Ibodulla ota qizining oçiq ketgan intizor közlarini titroq qöllari bilan silarkan, uning dudoqlari nam ekanligini sezdi. Xayolida bolalari bilan körişib yiğladimi yoki bolalarining soğinçi unga armon bölib qoldimi? Bunisi otaga noayon edi.

– Armonli dunyoga siğmagan armonli bola-a-am! – Rohilaning jasadini bağriga bosib, yuzlarini silab-silab armon bilan yiğladi ota.

Saldan keyin butun hovlini aççiq faryod tutdi. Bir pasda tumonat odam yiğildi. Peşin namozidan avval Ibodulla otaning  gözal qizini qabrga qöyişdi. Hassakaşlar hovliga uvvos solib kirib kelişganida darvoza oldida nevaralari körindi. Ibodulla ota qançalik özini qölga olişga urinmasin, baribir çiday olmadi. Biri 7 yoş, biri 5 yoş bölgan Sarvarjon bilan Mohlaroyimni bağriga bosib öksib-öksib yiğladi. Kiçigi anglamasa-da, Sarvarjon bir narsani tuşunganday, bobosining bağridan uzilib çiqib, içkari uyning har bir xonasiga kirib çiqdi. Ayollar orasidan onasini izladi. Xolalarini bir ahvolda körib, yiğlab yubordi.

– Onajon, onamni topib beringlar, onamni... – bola to özi töxtamagunça qöyib berişdi. U uzoq yiğladi, unga singlisi qöşildi. Bolalarni ovutgani kelgan Çamangul enaga Sarvar tik qarab baqirdi:

– Sizni yomon köraman, keting bu yerdan. Onangning kasali yuqadi, deb bizlarni qöymadingiz. Qani mening onajonim, topib  bering endi. Onaj-o-on!

Yiğlagan ham yiğladi, yiğlamagan ham. Şunda mahalladagi keksa onaxon Şarifa momo bolalarning boşini silab dalda berdi, ovutdi, söng:

– Çamangul qudağay, – dedi bosiqlik bilan, – juda oğir gunohga botibsiz, tavba qiling. Rohilajonday ayol boşqa dunyoga kelmaydi. Bolalariga juda ilhaq qildingiz-a, ilhaq qildingiz. Kasali yuqsa, menga yuqmaydimi, har kuni keldim oldiga, har kelganimda bağrimga bosdim, uyaling-a, qudağay, uyaling, tavba deng. Endi bu norasidalarning  yuziga qanday qaraysiz-a, qudağay...

Rohilaning maʼrakalari ötdi, Sarvarjon bilan Mohlaroyim enasi bilan dadasi qança qistovga olişmasin, Ibodulla  otaning uyida qolişdi. Ayniqsa, Sarvar boşqaça, aqlli edi:

– Biz özimiz xohlagan joyda yaşaymiz, ketmaymiz! – dedi qatʼiy. Bir yil ötib-ötmay kuyovi uylandi. Şundan söng, nevaralari dadasi haqida hatto öylamay ham qöyişdi. Ögay ona qöliga nevaralarini bergisi kelmayotgan Ibodulla otaga bir kuni kuyovi kelib bir parça qoğoz taşlab ketdi. Unda şunday sözlar bor edi: “Farzandlarimning xohişiga  köra, ularni bobosi Ibodulla Fayzullayev qaramoğiga berişga roziman”. Aftidan kuyovi öz tinçligini öylab, bolalaridan ham keçgan edi.

Ibodulla otaning köngli xotirjam tortdi. Köz oldida  eşikka termulib jon bergan, diydalari nam Rohilaning armonli nigohi jonlandi: “Qizimning ruhi şod bölişi uçun ularni köz qoraçiğiday asrayman”. Otaning yuzini aççiq armon yoşlari yuvardi.

Robiya YÖLDOŞEVA.