YILIMIZNING DASTLABKI HOSILI – PILLA XIRMONI BOʻY TIKLAMOQDA

Amudaryo tumani nafaqat Qoraqalpogʻiston, balki mamlakatimiz miqyosidagi paxta va pilla yetishtirish boʻyicha yirik tumanlardan biri hisoblanadi. Tumanda har yili qariyb davlatga 230 tonnadan ziyod yuqori sifatli sanoat xom ashyosi – pilla hosili yetkazib beriladi.

Joriy 2022 qishloq xoʻjalik yilining dastlabki hosili – pilla xom ashyosini yetishtirish maqsadida pillachilik tarmogʻiga ega fermer xoʻjaliklarida mavsum yumushlariga alohida eʼtibor qaratildi. Xususan, pillakorlar oʻz ixtiyorlaridagi tut plantatsiyalarida bahorgi agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida, sifatli amalga oshirdilar. Avvaldan mavjud boʻlgan, kuzgi va bahorgi koʻchat ekish mavsumlarida yangidan bunyod etilgan tutzorlarni oziqlantirish, qurigan shoxlarini butash va kallaklash ishlari bajarilib, ularning hosildorligini oshirishga alohida eʼtibor qaratildi. Ipak qurti boqish mavsumiga puxta hozirlik koʻrilib, qurtxonalarda taʼmirlash, ohaklash kabi mavsumoldi tadbirlari olib borildi.

“Jayxun Silk” masʼuliyati cheklangan jamiyati tomonidan ipak qurti boqish mavsumiga 4163 quti ipak qurti urugʻi zooveterinariya qoidalari asosida jonlantirilib, pillachilik tarmogʻiga ega fermer xoʻjaliklarining ijarachi pillakorlariga shartnoma asosida tarqatib berildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 8-iyul kungi Qarori hamda Vazirlar Mahkamasining maxsus qarori ijrosini taʼminlash maqsadida pillakorlarga yetishtirilgan hoʻl pilla hosilining har bir kilogrammi uchun oʻrtacha 24 ming 700 soʻmdan pul berilishi belgilangan. Bundan tashqari, hukumat Qaroriga koʻra, yetishtirilgan hoʻl pilla hosilining har bir kilogrammi uchun 5000 soʻmdan subsidiya ajratilishi orqali 2022-yilgi pilla hosilining har bir kilogrammi uchun belgilangan narx 29 ming 700 soʻmni tashkil etishi koʻrsatilgan. Bu esa pillakorlarimizning moddiy manfaatdorligini oshirish imkonini beradi.

Ayni kunlarda amudaryolik pillakorlar yilimizning dastlabki hosilini pilla qabul qilish maskanlariga topshirmoqdalar.

“Jayxun Silk” masʼuliyati cheklangan jamiyatiga qarashli pilla qabul qilish maskanida dastlabki pilla karvonini qabul qilishga bagʻishlangan yigʻilish boʻlib oʻtdi.

Yigʻilishda “Oʻzbekipaksanoat” Uyushmasi raisi oʻrinbosari Hamidjon Ochilov ishtirok etib, amudaryolik pillakorlarni pilla topshirish mavsumining boshlanishi bilan qizgʻin tabrikladi.

Pillachilik fermer xoʻjaliklari rahbarlari, soha mutaxassislari va ilgʻor ijarachi pillakorlar ishtirokida boʻlib oʻtgan mazkur yigʻilishda “Oʻzbekipaksanoat” Uyushmasi raisining oʻrinbosari Hamidjon Ochilov tumanda ipak qurti parvarishlash mavsumini muvaffaqiyatli tashkil etgan pillachilik agronomlari va ilgʻor pillakorlarga minnatdorchilik bildirib, ularga Uyushma tomonidan sovgʻalar topshirdi.

Xususan, pillakorlar Rohatoy Qurbonova, Manzura Yerdosheva, shuningdek, yigʻilishda ishtirok etgan Xoʻjayli “Agropilla” korxonasi raisi Rohatoy Oʻrozimbetova, pillachilik agronomlari Sharifboy Allamberganov Usman Xoʻjametov va Mohimjon Sobirovalarni yilning dastlabki hosili – sifatli pilla xom ashyosi yetishtirish boʻyicha samarali faoliyat yuritganlari uchun chin dildan tabrikladi.

Shu kuni dastlabki hosil taroziga qoʻyilib, pillani qabul qilish boshlab yuborildi. Ilk kunning oʻzidayoq “Jayxun Silk” masʼuliyati cheklangan jamiyatiga qarashli pilla qabul qilish maskanlari orqali 10 tonnadan ziyod yuqori sifatli pilla hosili qabul qilib olindi. Ayni paytda amudaryolik pillakorlar tomonidan pilla qabul qilish maskanlari orqali kuniga 11-12 tonnadan pilla hosili qabul qilib olinmoqda.

***

Amudaryo tumanining pilla xirmoni yuksalishida Toʻlqin ovuli hududidagi fermer xoʻjaliklarining ijarachi pillakorlari hissasi katta boʻlmoqda. Mohir pillakorlar erishayotgan yutuqlar quvonarli.

Ipak qurti boqish mavsumida har yili 1-1,5 quti qurt urugʻini agrotexnika qoidalariga muvofiq parvarishlab, zimmasidagi shartnomaviy rejasini hamisha oshirib ado etib kelayotgan Azimaxon Oʻrozboyeva joriy yil ipak qurti parvarishlash mavsumida 1 quti qurt urugʻini zooveterinariya qoidalari asosida parvarishlab, yuqori sifatli pilla hosili yetishtirishga muvaffaq boʻldi. U 19 gramm ipak qurti urugʻidan rejadagi 57 kilogramm oʻrniga 70 kilogramm hosil olib, zimmasidagi majburiyatini ham oshirib ado etdi.

Toʻlqinlik pillakorlar orasida Azimaxon opa kabi mohir pillakorlar koʻp. Mavsumda 1 quti ipak qurti urugʻidan rejadagi 57 kilogramm oʻrniga 84 kilogramm yuqori sifatli pilla hosili yetishtirib, shartnomaviy rejasini ham, majburiyatini ham oshirib ado etgan Matluba Saidametova toʻlqinlik pillakorlarga karvonboshilik qilmoqda.

Ovuldagi yana bir mohir pillakor Umida Qurbonboyeva ham 19 gramm ipak qurti urugʻini astoydil parvarishlab, joriy yil pilla topshirish mavsumini muvaffaqiyatli  yakunladi. U shartnomaviy rejadagi 57 kilogramm oʻrniga 72 kilogramm hosil olishga erishdi.

Amudaryo tumani pillakorlarining shijoatlari baland. Qabul maskanlarida yetishtirilgan moʻl pilla hosilini yigʻishtirib olish, sifati buzilmasidan pillani qabul qilish maskanlariga topshirish va pillani quritish, gʻumbagidan ajratish va saralash ishlari qizgʻin olib borilmoqda. 237 tonnalik Amudaryo “kumush tola” xirmonini yaratish borasidagi barcha tadbirlar izchillik bilan davom ettirilmoqda.

Robiya YOʻLDOShEVA.