Iqtisodiyotimizning muhim tayançi

Özbekiston Respublikasi Mustaqillikka erişgan kunlardan boşlab mamlakatimizda iqtisodiyotni barqarorlaştiriş, iqtisodiy islohotlarni jadallaştirişga alohida eʼtibor berildi.

Ötgan davr mobaynida yurtimizda Prezidentimiz taşabbusi va bevosita rahbarligi ostida tadbirkorlik harakati rivojlantirilib,mulkdorlar sinfi şakllandi, kiçik biznes va xususiy tadbirkorlik subʼektlari vujudga keldi. Mazkur tizimga qaratilayotgan aloxida eʼtibor, yaratilayotgan qulay şart-şaroit, eng asosiysi, davlatimiz tomonidan berilayotgan imtiyozlar tufayli ular bugungi kunda iqtisodiyotimizda yetakçi kuçga aylandi. Bugun rivojlangan dunyo iqtisodiyotida kiçik biznes va xususiy tadbirkorlik aholi bandligini taʼminlaş, farovonligini oşirişning muxim omiliga aylanib bormoqda. Bozor şaroitiga tez moslaşuvçan, global iqtisodiy taʼsirlarga bardoş bera oladigan mazkur soha jamiyat taraqqiyotida qançalik muhim ahamiyat kasb etişi jahon moliyaviy – iqtisodiy inqirozi şaroitida yana bir bor öz tasdiğini topdi. Kiçik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirişga qaratilayotgan yuksak eʼtibor samaralari barqaror taraqqiy etayotgan mamlakatimiz iqtisodiyotida ham öz ifodasini topmoqda.

Mamlakatimizda biznesni rivojlantiriş uçun qulay işçan muhit yaratiş, tadbirkorlik, kiçik va xususiy biznesga keng erkinlik beriş, byurokratik tösiqlar va ğovlarni bartaraf etişga qaratilgan qonunçilik bazasini yanada takomillaştiriş ustuvor vazifalardan biri sifatida belgilangan.

Şuni ham alohida taʼkidlaş joizki, mamlakatimizda tadbirkorlikni jadal rivojlantirişni rağbatlantiriş, mamlakat iqtisodiyotida uning roli va ahamiyatini tubdan oşiriş maqsadida Özbekiston Respublikasi Prezidentining Farmonlari hamda Vazirlar Mahkamasining qarorlariga asosan bir qator yengilliklar ham berilib kelinmoqda. Yurtimizda Davlat hokimiyati organlari hamda tadbirkorlik subʼektlari örtasida muloqatsiz munosabatlarni rivojlantiriş orqali xöjalik yurituvçi subʼektlar bilan davlat organlari örtasidagi munosabatlarda subektiv aralaşuvlarni bartaraf qiliş borasida bir qator meʼyoriy xujjatlar qabul qilindi.

Xususan Prezidentimizning 2014-yil 7 apreldagi "Özbekiston Respublikasida investitsiya iqlimi va işbilarmonlik muhitini yanada şakllantirişga doir qöşimça çora-tadbirlar töğrisida”gi Farmoni va 2014-yil 15-apreldagi "Tadbirkorlik faoliyatini amalga oşiriş va davlat xizmatlarini körsatiş bilan boğliq tarğibotlarni yanada takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi qarori mamlakatimizda işbilarmonlik muhitini yanada yaxşilaş, qulay investitsiya iqlimini yaratiş, tadbirkorlik faoliyatini kengaytiriş, pirovardida iqtisodiyotning xususiy sektorida aholi bandligini taʼminlaş borasida öziga xos omil böldi. Şu boisdan ham joylarda uşbu xujjatlarning mazmun mohiyati atrofliça örganilib, ular ijrosini tölaqonli taʼminlaş yuzasidan tegişli tadbirlar belgilandi.

Prezidentimiz tomonidan qabul qilingan yuqoridagi farmon va qarorda tadbirkorlar uçun bir qator imtiyoz va qulayliklar belgilab berildi. Masalan ,Farmondan kelib çiqadigan talablar asosida qabul qilingan "2014-2015 yillarda investitsiya iqlimi va işbilarmonlik muhitini yanada yaxşilaş, tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirişni rağbatlantiriş samaradorligini oşirişga oid qöşimça çora-tadbirlar dasturi” ham bunga misol böla oladi. Şu bilan birga yuqoridagi qarorda tadbirkorlik faoliyati sohasidagi litsenziyalangan faoliyatning va ruxsat etiş xarakatiga boğliqhujjatlarning alohida turlarini bekor qiliş yoki birlaştiriş, bu borada”bir darça” tamoyilini joriy etiş vazifasi belgilangan.

Şuningdek, Farmonning 5-bandida soliqlar va boşqa majburiy tölovlarniöz vaqtida tölaydigan, işlab çiqarişning barqaror ösiş surʼatlari va rentabelligini taʼminlovçi kiçik tadbirkorlik subʼektlarining faoliyatini soliq tekşiruvidan ötkaziş böyiça joriy etilgan moratoriy 2017-yilning 1-yanvarigaça bölgan muddatga uzaytirildi. Farmonning 7-bandiga asosan esa kiçik tadbirkorlik subʼektlari tomonidan davlat byudjetiga soliqlarni va boşqa majburiy tölovlarni tölaşda banklar xizmatlari uçun tölovlar undiriş bekor qilindi. Bundan taşqari, xöjalik yurituvçi subʼektlarning soliq, moliyaviy hisobotlarni taqdim etmaslik hamda körsatilgan manzilda yöqligi sababli ularning tijorat banklaridagi hisob varaqlari böyiça operatsiyalarini töxtatib qöyiş faqat sudning tegişli qarori asosida Davlat soliq xizmati organlari tomonidan amalga oşiriladigan böldi. Yana dastur asosida yagona yer soliğining tölov muddati 3ta muddatdan 2ta muddatga qisqartirildi.

Qarorda tadbirkorlik faoliyati sohasida ruxsat beriş tartib tamoyillariga ham qator özgartirişlar kiritildi va Davlat soliq xizmati tizimida axborot va telekommuniktsiya texnologiyalaridan foydalaniş tartib-qoidalari ham alohida qayd etildi.

Mamlakatimizda xususiy mulk, kiçik biznes va tadbirkorlik subʼektlari manfaatlarini himoya qiliş, ularga keng imtiyoz va kafolotlar berişga katta eʼtibor qaratilmoqda, Bu borada mustahkam huquqiy –meʼyoriy poydevor yaratilib, şu asosda kölamli islohotlar izçil röyobga çiqarilmoqda. Xususan, keyingi yillarda köplab qonun xujjatlarining qabul qilinganligi kiçik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirişda qöl kelayotir. Negaki, uşbu xujjatlar bilan xöjalik yurituvçi subʼektlarning huquq va qonuniy manfaatlari mustahkamlandi, mulkiy dahlsizligi taʼminlandi, ularning faoliyatiga nisbatan har qanday aralaşuvni bartaraf etiş, eng asosiysi, davlat organlari va tadbirkorlar örtasidagi munosabatlarni erkinlaştirişga katta eʼtibor qaratildi.

Kiçik biznes va xususiy tadbirkorlik yönalişida qator çora-tadbirlar izçil röyobga çiqarildi. Xususan Prezidentimiz ilgari surgan Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada çuqurlaştiriş va fuqarolik jamiyatini rivojlantiriş kontseptsiyasidagi ğoya hamda takliflar hayotga bosqiçma-bosqiç tatbiq etilmoqda.

Eng muhimi, xususiy mulkning işonçli himoyasi, tadbirkorlik faoliyati erkinligini taʼminlaş mexanizmi takomillaştirildi, kiçik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantiriş uçun qulay biznes muhiti yaratildi.

Şu boisdan ham bugungi kunda tumanimizda jami 1198 ta tadbirkorlik subʼektlari, 750 nafar yakka tadbirkor erkin faoliyat körsatmoqda. Tumanimizda tadbirkorlik faoliyati bilan şuğullanuvçi kişilar örtasida soliqqa oid qonunlar, Prezidentimiz Farmon va Qarorlari yuzasidan keng tuşuntiriş işlari olib borilayotganligi sababli soliq tölaşdagi kamçiliklar deyarli barham topdi.

Kiçik biznes va xususiy tadbirkorlik iqtisodiyotimizning tayançi, xalqimiz farovonligining muhim kafolatiga aylanmoqda. Şu bois mazkur sohaning mamlakatimiz iqtisodiyotida tutgan örni va qöşayotgan hissasini yanada oşiriş davlatimiz siyosatining doimiy diqqat-eʼtiborida bölib qolaveradi.

Ö.ÖRAZMETOV,

tuman DSI boşliği örinbosari.

Maqola Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi Nodavlat notijorat taşkilotlarini va fuqarolik jamiyatining boşqa institutlarini qöllab-quvvatlaş Jamoat fondi tomonidan moliyalaştirilgan loyiha doirasida eʼlon qilindi.