Zamonaviy issiqxonalarda yetishtirilayotgan moʻl hosil bozorlarda narx-navo barqarorligini taʼminlashga xizmat qilmoqda

Mamlakatimizda oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash, issiqxona xoʻjaliklari faoliyatini yanada yaxshilash, ularni moliyaviy sogʻlomlashtirish, eksportbop va raqobatbardosh qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yil davomida uzluksiz yetishtirish, qishloq joylarida aholi bandligini taʼminlash hamda daromad olishga yanada qulay sharoit yaratishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Bu borada mazkur yoʻnalishdagi ishlarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi Prezident Farmon va Qarorlari, Vazirlar Mahkamasining Qarorlari qabul qilinib, mamlakatimizning barcha hududlarida zamonaviy issiqxona xoʻjaliklari tashkil etilib, xalqimiz dasturxoniga yil davomida sarxil noz-neʼmatlar tortiq qilinmoqda.

Yil davomida qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirib, aholining oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojini taʼminlashning eng samarali usullaridan biri issiqxona xoʻjaliklarini tashkil etish hisoblanadi. Amudaryo tumanida ham bu yoʻnalish soʻnggi yillarda sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarildi. Mazkur soha boʻyicha oʻz faoliyatini boshlagan, allaqachon issiqxona xoʻjaligini serdaromad sohaga aylantirgan dehqonlar talaygina.

“Mangʻit Invest plyus” masʼuliyati cheklangan jamiyat rahbari Jalgʻasboy Baymuratov issiqxona xoʻjaligini tashkil etganiga hali koʻp vaqt boʻlgani yoʻq. 2018-yilda Toshyop ovuli hududida, 1 gektar maydonda, imtiyozli kredit asosida sabzavotchilikka ixtisoslashtirilgan issiqxona qurdi. Qurilish ishlari yakunlangach, issiqxona yeriga yaxshilab ishlov berdi, yerni agʻdarib, mahalliy oʻgʻit bilan boyitdi, qondirib sugʻordi va oʻsha yilning ilk bahorida ertagi pomidor koʻchatini oʻtqazdi. Xoʻjalik ishlarini oʻz vaqtida bajarish maqsadida oila aʼzolaridan tashqari 10 nafar kishini ishga oldi. Shu yilgi hosil ham, daromad ham yaxshi boʻldi. Bahorgi pomidor hosilini yigʻishtirib olishgach, oʻrniga kechki pomidor urugʻlarini qadashdi. Ertagi pomidor may oyidayoq bozor rastasiga olib chiqilgan boʻlsa, kechki pomidor noyabr-dekabr oylarida pishib-yetilib, eng xaridorgir mahsulotga aylandi. Jalgʻasboy Baymuratov rahbarligida issiqxona xoʻjaligi faoliyatini yuritishning hadisini olgan ishchilar oʻsha 2018-yilning oʻzidayoq bu yoʻnalish moʻl-koʻl daromad manbai ekanligini oʻz mehnatlari, fidoyiliklari bilan amalda namoyon etdilar.

Mana, 4-yildirki “Mangʻit Invest plyus” masʼuliyati cheklangan jamiyati issiqxona xoʻjaligida yil davomida serhosil, ekologik toza pomidor mahsuloti yetishtirilib, aholi dasturxoniga tortiq qilinmoqda. Yetishtirilgan hosilning 60 foizi eksportga yoʻnaltirilayotgani yanada quvonarli. Yiliga ertagi pomidor hosilidan 80 tonna, kechki pomidor hosilidan 80 tonna, jami 160 tonna sarxil pomidor mahsuloti yetishtirishni yoʻlga qoʻygan Jalgʻasboy Baymuratov 100 foiz hosilni eksportga yoʻnaltirish imkoniyati borligini lekin 40 foiz pomidor mahsulotini ichki bozorga olib chiqayotganini, eng avvalo oʻz hamqishloqlarining, aziz amudaryoliklarning ehtiyojini qondirish, xalqni rozi qilish hamma narsadan muhimligini taʼkidlarkan:

- Yiliga yetishtirilgan hosilning 40 foizini ichki bozorga olib chiqayotirmiz, - deydi u mamnuniyat bilan.

Issiqxona xoʻjaligidan har galgi hosil yigʻim-terim mavsumida 1 mlrd. soʻm miqdorida daromad olinayotganini hisobga olsak, xoʻjalik ishchilarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, xoʻjalikni yanada rivojlantirish imkoniyati katta.

Peshona teri evaziga yetishtirilgan hosilni nest-nobud qilmay sifatli saqlash, bozorda oʻz mavqeini mustahkamlash maqsadida sigʻimi 800 tonnalik zamonaviy muzlatgich qurilgani ayni muddao boʻldi.

Ayni kunlarda issiqxonada kechki pomidor hosili pishib-yetilmoqda. Yetishtirilgan hosilni turli zararkunanda hasharotlardan asrab-avaylash, oziqlantirish, ortiqcha shohchalarini butash, oralarini chopiq qilib, shamollatish, havo haroratining moʻʼtadilligini saqlash choralari koʻrilmoqda. Yana bir necha kundan soʻng pishib-yetilgan pomidor mahsuloti Qozogʻiston Respublikasiga eksport qilinadi.

***

“Oq oltin Amudaryo” fermer xoʻjaligi Amudaryo tumanidagi serhosil, koʻptarmoqli qishloq xoʻjalik korxonalaridan biri sanaladi. Xoʻjalikda paxtachilik, gʻallachilik, pillachilik, parrandachilik kabi yoʻnalishlar boʻyicha har yili yuqori natijalarga erishib kelinmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 18-yanvardagi “Issiqxona xoʻjaliklari faoliyatini samarali tashkil etish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi 27-sonli Qarori ijrosini taʼminlash, qishloq joylarida issiqxona xoʻjaliklari faoliyatini yoʻlga qoʻyish orqali qishloq aholisining ishsiz qatlamini qoʻllab-quvvatlash, bilan taʼminlash, yangi sarxil sabzavot mahsulotlari yetishtirishni koʻpaytirishga oʻz hissasini qoʻshish maqsadida “Oq oltin Amudaryo” fermer xoʻjaligi rahbari Anvar Xolimbetov pomidor va bodring yetishtirishga ixtisoslashgan issiqxona xoʻjaligini tashkil etdi. Fermer va dehqon xoʻjaliklarini, qoʻllab-quvvatlash fondining 1 mlrd. soʻmlik imtiyozli kredit mablagʻi va oʻz mablagʻi hisobidan 0,50 gektar maydonda issiqxona xoʻjaligi faoliyatini yoʻlga qoʻyilib, oʻz oilasi aʼzolari, shu bilan birga 5 nafar hamqishloqlarining bandligini taʼminladi.

Xoʻjalikning 0,25 gektariga bodring, 0,25 gektariga sarxil pomidor koʻchatlari ekishdi. Ertagi hosildan yaxshigina daromad olgan xoʻjalik ishchilari kechki sabzavotlarni ham oʻz vaqtida ekib, agrotexnik tadbirlarni sifatli amalga oshirishdi. Ayni paytda kech kuz fasli boʻlishiga qaramay, issiqxonada pishiqchilik pallasi boshlangan. Tartib bilan iplarga tortilgan bodring va pomidor paykallarida hosil moʻl. Ishchilar bodring va pomidor paykallarini begona oʻt bosmasligi, zararkunanda hasharotlar, ayniqsa, mahalliy chirkay tushmasligi uchun nihollarga turli gerbitsidlar, oziqlantiruvchi vitaminlar bilan ishlov berishib, pishib-yetilayotgan hosilni yigʻib-terib olishga taraddud koʻrishmoqda.

- Joriy yil issiqxona xoʻjaligimizdan ilk hosilni yigʻib olamiz, - deydi Anvar Xolimbetov. – Rejalarimiz haqida oldindan biron narsa deyishga hali erta, niyatlarimiz ezgu, daromadimiz yaxshi boʻlsa, katta sigʻimli muzlatkich qurishni oʻylab qoʻyganmiz. Qolaversa, issiqxonamizni kengaytirish ham rejamizda bor. maqsadimiz – xalqimizga ekologik toza, sarxil sabzavot mahsulotlarini yetkazib berish.

Joriy 2022-yilda oʻz faoliyatini boshlagan mazkur issiqxona xoʻjaligi ishchilarining ham shijoatlari baland. Tashqarida qish nafasi ufurib turgan bir paytda yam-yashil paykallarda pishib-yetilayotgan hosilni yigʻishtirib olishga taraddud koʻrayotgan xoʻjalik ishchilariga:

- Hosilingiz moʻl, xirmoningiz sarbaland, daromadingiz bisyor-u el-yurt dasturxoni noz-neʼmatlardan yanada fayzli boʻlsin, - deymiz.

Robiya YOʻLDOShEVA,

Ravshon BAHROMOV.