QOʻTIR KASALLIGI QOʻTIR KANALARI ORQALI YuQADI
Qoʻtir, yaʼni chesotka kasalligi — qoʻtir kanasi chaqiradigan va qichishish bilan xarakterlanadigan, terining parazitar kasalligidir. Kasallikning qoʻzgʻatuvchisi qoʻtir kanasi boʻlib, kanalar teri ichida parazitlik qilishi bilan birga, teri tashqarisida ham faoliyat koʻrsatadi. Turli jinsli parazitlar hisoblangan qoʻtir kanalari 30-45 kun umr koʻradi va shu qisqa vaqt ichida 40-50 tagacha tuxum qoʻyishga ulguradi.
Urgʻochi qoʻtir kanalari faqat kechki vaqt va tunda yuzaga chiqadi. Kanaga xoʻjayin terisiga kirib borishi uchun taxminan 30 daqiqa kerak. Kana tashqi muhitda 21 °S va 40-80 foiz namlikda 24-36 soat ichida halok boʻladi. Kasallik bemor bilan yaqin maishiy muloqotda boʻlganda, qoʻl berib koʻrishganda, aniqrogʻi bitta oʻrin-koʻrpadan foydalanilganda yoki bemor bilan yotganda yuqib qoladi.
Qoʻtir bilan kasallanish mavsumiy xarakterga ega. Rossiya va boshqa yaqin MDH mamlakatlarida bu kuz-qish mavsumidir. Kasallikdan dunyoda yosh bolalar koʻproq zarar koʻradi.
Kasallikning xarakterli belgilari qichishish va papulovezikulyoz toshmalar bilan namoyon boʻladi. Bu toshmalarni qashish natijasida infektsiya tushsa, ikkilamchi yiringli elementlar qoʻshiladi. Bemorlar terining qichishidan shikoyat qiladi. Qichish oqshomga borib boshlanadi va kechasi avj oladi. Chunki bu vaqtda kanalar terini kovlayotgan boʻladi. Kasallik zoʻrayganda kechasi teri shu qadar qichiydiki, hatto bemor mijja qoqmay tonggacha qashinib chiqadi. Oqibatda bolalar injiq boʻlib qoladi, kattalarning esa mehnat qobiliyati nisbatan pasayadi. Tana terisi kunduzi deyarli qichimaydi, bemorlar refleks ravishda qashinadilar.
Kasallikning oldini olishda bemorlarni, kasallik oʻchogʻini va bemor bilan aloqa qilgan shaxslarni aniqlash, qichima bilan kasallangan bemorlarni esa statsionarga yotqizib davolash zarur. Agar bemor maktabda oʻqisa, uning sinfidagi bolalar, bolalar bogʻchasiga borsa, u yerdagi hamma bolalar va barcha xizmat koʻrsatayotgan xodimlar ham tekshiriladi. Bemor bilan aloqada boʻlgan shaxslarni dermatovenerolog 1,5 oy davomida 10 kunda bir marta koʻrib turishi kerak. Qichima bilan kasallangan bemorlarni toʻliq statsionarga yotqizish zarur.
Ushbu kasallik tarqalishining oldini olish maqsadida tumanimizda SEO va JSB dezinfektsiya boʻlimi xodimlari tomonidan kamerali usulda dezinfektsiya tadbirlari olib borilmoqda.
G.Seytbayeva, QR SEO va JSB dezinfektsiya boʻlimi mudiri.
D.Gulmirzayev, Amudaryo tuman SEO va JSB dezinfektsiya boʻlimi mudiri.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
