VATANGA MAʼNAVIY IFOR SOChMOQQA INTILGAN BOLALAR MASKANI

Qadim Xorazm va Qoraqalpoq zaminining ajib sir-sinoatlarini, ildizlari olis ming yilliklarga borib taqaluvchi ikki buyuk xalqning urf-odat va anʼanalarini, madaniyati, tarixi va umummilliy qadriyatlarini oʻzida mujassam etgan oʻlmas, boqiy sanʼati hamon dunyo xalqlarini oʻziga rom etib keladi. Xususan, Qilichboy va Mangʻit masxarabozlik, baxshichilik sanʼatining oʻziga xos yumoristik xususiyatlari bilan uygʻunlashib ketgan qoraqalpoqlarning ajoyib afsonasi – Oʻmirbek laqqi latifalari zamonlar osha sayqallanib, bugungi davr sanʼati  sahnalaridan tushmay kelayotganining oʻzi sanʼatsevar xalqimiz yaratgan bebaho durdonalarning qadri, yosh avlod taʼlim-tarbiyasida tutgan oʻrni buyukligidan.

Men har gal Mangʻit shahridagi 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabi oldidan oʻtganimda, bu goʻzal maskanda sanʼat sirlarini oʻrganayotgan yosh ijrochilarning chiqishlariga guvoh boʻlganimda koʻnglimdan bir oʻy kechadi: “dunyoda musiqa, sanʼat boʻlmasa, insoniyat manqurtlarga aylanib qolarmidi, yaxshiyamki sanʼat bor, musiqa bor...”

Ha, azizlar ana shu goʻzal olam – musiqa va sanʼat borligi uchun biz goʻzalliklardan hayratlanish, zavqlanishni bilamiz, quvonch, shodlik hissini tuyib yashaymiz. Oʻzbek milliy sanʼatining afsonasiga aylangan “Lazgi”, “Tanovar”, “Shoshmaqom”, Qoraqalpoqlarning “Dembermesi”, bir  necha daqiqalik ohanglarga butun Qoraqalpoq kengliklarini, oʻziga xos milliy mentalitetini singdirolgan betakror qoraqalpoq simfoniyalarida xalqning qudratli qalbi mujassam.

– Ana shunday jozibali ohanglar sehrini tuyib ulgʻayganimiz uchun farzandlarimiz ham sanʼatsevar, intiluvchan, –deydi 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabi direktori, Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Yoʻldoshboy Abdalov. – Oʻquvchilarimiz orasida sanʼatni saodat, buyuk imkoniyat deb bilguvchi iqtidorli bolalar koʻp. Pedagogika jamoamiz esa juda ahil.

Oʻtgan asrning 68-yilida tashkil etilgan  mazkur musiqa va sanʼat ilm dargohini oʻtgan yillar davomida yuzlab yoshlar bitirib, Oʻzbekistonning turli hududlariga uchirma boʻldilar. Hayoti va faoliyati ushbu bilim maskani bilan bogʻliq Usmon Ahmedov, Gulmirza Rahmatullayev, Gulmirza Nurmatov, Shukurulla Gulmonov, Hamza Bobojonov kabi el sevgan  sanʼatkorlar boshlab bergan ulugʻ va sharafli sanʼat yoʻlida fidoyilik koʻrsatib kelayotgan 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabi nafaqat bugungi Amudaryo tumani, balki Qoraqalpogʻiston va Oʻzbekiston Respublikasi madaniyati va sanʼati sohasi rivojiga munosib hissa qoʻshib kelayotgan nufuzli taʼlim maskanlaridan biri hisoblanadi.

Shaxsan Prezidentimizning yuksak eʼtibori va koʻrsatmalari bilan mamlakatimizda bolalar musiqa va sanʼat maktablarini jahon anzodalari darajasidagi taʼlim-tarbiya maskanlariga aylantirish borasidagi tizimli chora-tadbirlar tufayli 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabi uchun yangi zamonaviy oʻquv binosi qurib berildi.

1990-yilda bunyod etilgan muassasa binosi 2015-yilda qayta rekonstruktsiya qilinib, binoning barcha sinfxonalari, isitish tarmoqlari yangidan jihozlandi. Muassasaning ichki devorlari, shifti havo oʻtkazuvchanlik xususiyatiga ega qoplamalar bilan qoplandi, pollarga esa laminat toʻshaldi. Energiya tejamkor chiroqlar oʻrnatilib, 150-oʻringa moʻljallangan tantanalar zali ovoz kuchaytirgichlar, rangli yorugʻlik tarqatuvchi moslamalar, ekran-proyektor, oʻzbek musiqa cholgʻulari jamlanmasi, harakatni yozib turuvchi videokameralar bilan jihozlandi.

Bugungi kunda muassasada 43 nafar mutaxassis oʻqituvchilar 12ta yoʻnalish boʻyicha iqtidorli yoshlarga sanʼat sirlaridan saboq berishadi. Ularning 10 nafari oʻz mutaxassisliklari boʻyicha oliy, 30 nafari oʻrta maxsus maʼlumotga ega. 3 nafar oʻqituvchi esa oʻrindoshlik asosida faoliyat yuritishadi.

Oʻquvchilarning oʻzlari tanlagan yoʻnalishlar boʻyicha chuqur bilim olishlari  uchun muassasada barcha zarur sharoitlar yaratilgan. Yoʻnalishlar boʻyicha sinfxonalarda 10ta fortepiano, 2ta royal, musiqa asboblari, solfedjio xonasida elektron doskaning mavjudligi oʻquvchi-yoshlarning  oʻzlari tanlagan yoʻnalishlar boʻyicha chuqur bilim olishlarini taʼminlamoqda. Bu maktab oʻquvchilari erishayotgan yutuqlarda yaqqol namoyon.

Shunisi eʼtiborga munosibki, oʻn ikkita yoʻnalish – fortepiano, xalq cholgʻulari, puflab chalinadigan cholgʻular, torli-kamonli cholgʻular, bayan-akkordeon, cholgʻulari, anʼanaviy xonandalik va baxshichilik, tasviriy sanʼat, xoreografiya, estrada xonandaligi, teatr sanʼati, anʼanaviy ijro, baxshichilik sanʼati yoʻnalishlarida taʼlim olayotgan oʻquvchilar har 2-yilda bir marta oʻtkaziladigan M.Qori Yoqubov nomidagi, M.Ashrafiy nomidagi koʻrik-tanlovlarning doimiy ishtirokchilari va gʻoliblaridir. Muassasa oʻquvchilaridan Doniyor Rahimboyev, Javlon Hayitboyev, Jahongir Aminboyev, Nurxon Doʻsboyev, Sharofaddin Saparboyev, Azizbek Soatboyev, Abror Adilboyev, Zilola Qodirovalar 2020-2021-yilda boʻlib oʻtgan M.Qori Yoqubov nomidagi koʻrik-tanlovning Qoraqalpogʻiston Respublikasi bosqichida oʻz yoʻnalishlari boʻyicha faxrli 1-oʻrinni, Jamshid Saliyev, Jasur Oʻrinboyevlar 2-oʻrinni, Joʻrabek Sidabullayev 3-oʻrinni egallashdi. Mazkur koʻrik-tanlovning Oʻzbekiston Respublikasi bosqichida maktabning 3 nafar oʻquvchisi 3-oʻrin sohiblari boʻlishdi. Shuningdek, “Bolalar musiqa va sanʼat maktablari ansambllari” Respublika koʻrik-tanlovida maktabning bir yoʻla uchta ansambli – Xalq cholgʻulari ansambli, xalq cholgʻulari orkestri, anʼanaviy maqom ansambllari faxrli 2-oʻrinni egallashdi.

Maktab oʻquvchilari deyarli har yili oʻtkaziladigan “Kamalak yulduzlari” koʻrik-tanlovi, sanʼat yoʻnalishidagi koʻrik-tanlovlarning Qoraqalpogʻiston Respublikasi bosqichlarida doimiy ravishda 1-, 2-, 3-oʻrinlarni egallab kelishadi. Bugungi kunda xoreografiya sinfi oʻquvchisi Guliraʼno Oʻrinboyeva hamda tasviriy sanʼat yoʻnalishining aʼlochi va iqtidorli oʻquvchisi Bahoroy Hidoyatovalarning nomi sanʼat va tasviriy sanʼat shinavandalariga yaxshi tanish.

– Maktabimizda oʻqish istagini bildirayotgan oʻquvchi-yoshlar, farzandlarining qiziqish va iqtidorlarini qoʻllab-quvvatlayotgan ota-onalar safi yil sayin oshib bormoqda, – deydi mamnuniyat bilan Yoʻldoshboy Abdalov. – 2023-2024 oʻquv yilida 12ta yoʻnalish boʻyicha 1-sinflarga 69 nafar iqtidorli bolalarni qabul qildik. Ayni paytda 170 nafar oʻquvchi musiqa yoʻnalishida, 72 nafari sanʼat yoʻnalishida tahsil olishmoqda. Barcha yoʻnalishlar boʻyicha 242 nafar bola musiqa va sanʼat sirlarini oʻrganishmoqda.

Muassasada oʻziga xos qatʼiy tartib-intizomga asoslangan maʼnaviy muhitning mavjudligi har bir oʻquv yili uchun belgilangan oʻquv rejasining muvaffaqiyatli amalga oshishini taʼminlamoqda. Ochiq darslar, har bir chorak boʻyicha oʻquvchilarning hisobot kontsertlarida ota-onalarning ham ishtiroki belgilangan rejaviy dars-mashgʻulotlarining sifatli amalga oshirilishida muhim omil boʻlmoqda.

– Oʻquvchilarimiz hamma narsaga – rejalashtirilgan dars-mashgʻulotlarini uzviy ravishda oʻzlashtirish barobarida davlat tadbirlarida faol ishtirok etishga ham ulgurishadi, – mamnunligini yashirmaydi Y.Abdalov. – Musiqa va sanʼat bilan shugʻullanayotgan oʻquvchi-yoshlar oʻzlari taʼlim olayotgan maktablarida ham juda faol, intiluvchan.

Sanʼatsevar bolalarning bilim va iqtidoridan quvonib soʻzlayotgan Y.Abdalovning fikrlarini tinglarkanman, Prezidentimizning: “...umumtaʼlim maktabini bitirib chiqayotgan yoshlarimiz hech boʻlmaganda bitta cholgʻu asbobini chalib bilishlari kerak, sanʼatga oshna boʻlgan insonning qalbi toza boʻladi, Vatanimiz kelajagi uchun ana shunday tozaqalb, intiluvchan yoshlar kerak...” degan soʻzlarini esladim.

Darvoqe, qalbi toza, intiluvchan yoshlarda xalqparvarlik, vatanparvarlik tuygʻulari kuchli boʻladi. Modomiki, Uchinchi Renessans sari qadam qoʻyayotgan ekanmiz, har bir yoshning qalbida ana shunday goʻzal tuygʻularni uygʻotishimiz, ularni haqiqiy vatanparvar, xalqparvar qilib tarbiyalashimiz zarur. 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabida, nazarimda ana shunday yoshlar tahsil olishmoqda. Atrofi mevali va manzarali daraxtlar bilan qurshalgan bahavo, obodon oʻquv maskanining har bir sinfxonasida qadim va hamisha navqiron, nafosatli, jozibali oʻlmas ohanglarga yanada goʻzal sayqallar berib, berilib kuy ijro etayotgan sozanda bolalar, “Shoshmaqom”, “Tanovar” va “Dembermes”ning dillarni oʻrtaguvchi ohanglariga joʻrovoz kuylayotgan goʻyanda bolalar, oromijon “Lazgi”, qoraqalpoqlarning “Olti qiz” raqslari sehrini ajib jilvalari bilan vujudlarga singdirishga intilayotgan sochlari jamalak qizaloqlar, tasviriy sanʼatning jilvakor ranglariga har birimizni maftun etmoqqa qodir musavvir bolalarning orzu-intilishlaridan koʻngillar yuksaladi. Havaslar, hayratlar ogʻushida ijodkor bolalar davrasida qolgimiz keladi. Beixtiyor ularning iqtidoridan, kamolot sari dadil qadamlaridan ruhlanamiz va yosh boshidan el-yurtga maʼnaviyat ulashishga intilayotgan sanʼatsevar bolajonlarni chin dildan olqishlaymiz.

Ulardir Amuning asl ildizi,

Kelajak osmonin yorugʻ yulduzi.

Vatanga maʼnaviy iforlar sochgan,

Elim, yurtim, degan har oʻgʻil-qizi.

Tiladim: yoʻllari boʻlsin charogʻon,

Boshidan nur sochsin quyoshli osmon.

Ulardir orzular qanotlarida

Dunyoga tik boqqan hur Oʻzbekiston!

Robiya YOʻLDOShEVA.