KITOBXONLIK – MAʼNAVIY TARAQQIYoT VA YuKSAK TAFAKKUR ASOSI
Bugungi globallashuv va axborot texnologiyalari asrida har bir davlatning taraqqiyoti, avvalo, uning fuqarolari bilim darajasi, dunyoqarashi va maʼnaviy salohiyatiga bogʻliq. Bilimli, mustaqil fikrlaydigan va jamiyat hayotida faol ishtirok etadigan avlodni tarbiyalashda kitobning oʻrni beqiyosdir. Shu bois kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi.
Mutaxassislarning taʼkidlashicha, muntazam kitob oʻqiydigan insonlarning soʻz boyligi keng, fikrlash qobiliyati rivojlangan boʻladi. Mutolaa inson xotirasini mustahkamlaydi, tasavvurini boyitadi hamda ijodiy yondashuvni shakllantiradi. Ayniqsa, badiiy adabiyotlar inson qalbida ezgulik, mehr-oqibat, vatanparvarlik va insonparvarlik tuygʻularini mustahkamlashga xizmat qiladi.
Kitobxonlik masalasi bugungi kunda nafaqat milliy, balki xalqaro miqyosda ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. YuNESKO maʼlumotlariga koʻra, dunyo boʻyicha 15 yoshdan oshgan qariyb 739 million kishi hali ham asosiy savodxonlik koʻnikmalariga ega emas. Shuningdek, 251 million nafar bola oʻqish va tushunishning eng oddiy koʻnikmalarini yetarli darajada egallamagan. Xalqaro ekspertlar savodxonlikni kambagʻallikni qisqartirish, bandlikni oshirish va barqaror taraqqiyotni taʼminlashning muhim omillaridan biri sifatida baholamoqda.
Mamlakatimizda ham kitobxonlik madaniyatini rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Soʻnggi yillarda kutubxonalar faoliyati takomillashtirilmoqda, elektron kutubxonalar soni ortmoqda, kitob yarmarkalari va maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlar muntazam tashkil etilmoqda. Ayniqsa, “Yosh kitobxon”, “Yosh kitobxon oila”, “Kitobxonlik haftaligi” kabi loyihalar yoshlarning mutolaaga boʻlgan qiziqishini oshirishga xizmat qilmoqda. 2026-yilda “Yosh kitobxon oila” tanlovida qatnashish uchun qariyb 96 ming yosh oilaning roʻyxatdan oʻtgani ham kitobga boʻlgan qiziqish tobora ortib borayotganidan dalolat beradi.
Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalar rivoji kitobxonlik oldiga yangi vazifalarni qoʻymoqda. Internet va ijtimoiy tarmoqlar axborot olish imkoniyatlarini kengaytirgan boʻlsa-da, ayrim hollarda yoshlarning mutolaaga ajratadigan vaqtini qisqartirmoqda. Natijada chuqur oʻqish va tahlil qilish koʻnikmalari zaiflashishi mumkin. Bunday sharoitda kitobning ahamiyatini keng targʻib qilish va yoshlar ongida mutolaa madaniyatini mustahkamlash muhim ahamiyat kasb etadi.
Xulosa qilib aytganda, kitob – bilim va maʼrifat manbai, tafakkur chirogʻi hamda taraqqiyot kalitidir. Yosh avlodda kitobga mehr uygʻotish, mutolaani kundalik hayotning ajralmas qismiga aylantirish va kitobxonlik madaniyatini yanada rivojlantirish barchamizning muhim vazifamizdir. Zero, kitob oʻqiydigan xalqning kelajagi hamisha porloq boʻladi.
Zuhra Bozorboyeva, Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti talabasi
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
