Yarim asrdan keyingi diydor: 11-sonli maktab bitiruvçilarining 50 yillik uçraşuvi ötkazildi

Inson umri göyoki köz oçib yumgunça oqib ketadigan şiddatli daryoga öxşaydi. Biroq, unda şunday lahzalar, yorqin xotiralar borki, ularni vaqtning özi ham, yillarning tözoni ham öçira olmaydi. Bu, albatta, beğubor bolalik va oltinga teng maktab davri xotiralaridir. Inson qayerda bölmasin, qanday yutuqlarga erişmasin, neça yoşga tölmasin, qalbining tub-tubida özining ilk harf tanigan maskani, qadrdon maktabi va birga ulğaygan sinfdoşlariga bölgan çuqur soğinçni his qilib yaşaydi. Amudaryo tumanining Qipçoq şaharçasida joylaşgan 11-sonli umumtaʼlim maktabini bundan 50-yil muqaddam tamomlagan sinfdoşlar ham ana şunday soğinç, sadoqat va çeksiz mehr-oqibat tuyğulari oğuşida yarim asrdan söng qayta diydor körişdilar.

Bundan roppa-rosa 50-yil muqaddam, yaʼni 1975-1976 öquv yili yakunida uşbu möʼtabar dargohni tamomlagan sobiq öquvçilar, bugungi kunning hurmatli nuroniylari yana jonajon maktablarida jam böldilar. Ular 1965-1966-yillarda, öşa vaqtlarda Krupskaya nomi bilan atalgan, hozirgi kunda esa 11-sonli maktab sifatida faoliyat yuritayotgan mazkur bilim maskaniga ilk marotaba qadam qöyişgan edi. Ularning maktab ostonasini hatlab ötganlariga ham qariyb 60-yil, uni muvaffaqiyatli tamomlab, mustaqil hayotga yöl olganlariga esa 50-yil töldi.

Yarim asr... Bunça vaqt içida jamiyatda, insonlar hayotida qança özgarişlar bölmadi deysiz. Ammo ularning qalbidagi döstlik va maktabga bölgan hurmat, özaro soğinç hissi zarraça ham özgarmadi.

Uçraşuv avvalida sobiq sinfdoşlar qadrdon maktab hovlisiga, özlarining yoşlik izlari qolgan yölaklarga qadam qöyar ekanlar, ularning yuzlarida hayajon va soğinç yoşlarini köriş mumkin edi. Sinfxonaga kirib, özlarining sobiq partalariga ötirganlarida esa, göyoki vaqt orqaga qaytgandek, barçalari şu onda olis va beğubor bolalik davrlariga tuşib qolgandek böldilar. Soçlariga oq tuşgan, yuzlarini hayot tajribasi va donişmandlikdan dalolat beruvçi ajinlar qoplagan bu insonlar şu tobda yana öşa şöx, quvnoq va betaşviş öquvçilarga aylanişdi. Bu möʼjazgina va qadrdon sinfxonada Baxtiyor Eşmurodov, Abdulla Yeşçanov, Bekbergan Tileumuratov, Yöldoş Ahmedov, Bekbergan Yakubov kabi önlab sobiq sinfdoşlar takroran jam bölib, ötgan yillarni, bolalikning şirin va betakror xotiralarini entikib yodga oldilar. Aytilgan barça sözlar, eslangan voqealar ularni yanada jipslaştirib, dillariga ajib iliqlik va xotirjamlik baxş etdi.

Albatta, bunday hayajonli onlarda ilk marotaba qölga qalam tutqazgan, ilm-fan sirlarini örgatgan, hayot yöllarida yoruğlik çiroğini tutgan mehribon ustozlarni eslamaslikning iloji yöq. Tadbir davomida sobiq öquvçilar özlariga taʼlim-tarbiya bergan fidoyi muallimlar, xususan, Şomurod Rajabov va Örinboy Yerboyev kabi jonkuyar ustozlarga katta hurmat va çeksiz ehtirom körsatdilar. Ustozlarning qilgan fidokorona mehnatlari, bergan pandi-nasihatlari va yöl-yöriqlari bugungi kunda ham ularning hayotida, jamiyatda mustahkam örin topişida qançalik muhim ahamiyat kasb etgani tadbir iştirokçilari tomonidan qayta-qayta taʼkidlandi. Ustoz va şogird örtasidagi bunday mustahkam, yillar sinovidan ötgan uzilmas riştalar asl milliy qadriyatlarimizning eng yorqin namunasidir.

Tadbirning madaniy qismida tumanning gözal maskanlaridan birida mehmonlar uçun keng va tökin dasturxon yozildi. Sobiq sinfdoşlar, ustozlar va yaqin döstlar yagona dasturxon atrofida jam bölib, samimiy muloqotni, dildan suhbatni davom ettirdilar. Bu yerda qilingan suhbatlar faqatgina ötmişning şirin xotiralari bilan çeklanib qolmadi, balki bugungi kunning quvonçlari, farzandlar va nabiralarning erişayotgan yutuqlari haqidagi hikoyalarga ulanib ketdi. Davraga yanada kötarinki kayfiyat baxş etiş maqsadida milliy kuy-qöşiqlar yangradi. Iştirokçilar şöx navolarga jör bölib, raqsga tuşib, madaniy hordiq çiqardilar.

Mazkur uçraşuv nafaqat sobiq sinfdoşlarning oddiy diydorlaşuv keçasi, balki yuksak insoniy qadriyatlar, mehr-oqibat, ahillik va ustozlarga bölgan çeksiz ehtiromning yorqin ifodasiga aylandi. Vaqt qançalik tez ötib, insonlarning taşqi körinişi özgarsa-da, maktab davrida şakllangan döstlik riştalari heç qaçon uzilmasligi, aksinça, yillar ötgan sayin toblanib, yanada mustahkamlanib borişi uşbu tadbir misolida öz tasdiğini topdi.

Bu kabi uçraşuvlar ösib kelayotgan yoş avlod uçun ham katta ibrat maktabi bölib xizmat qiladi. U yoşlarni çin döstlikni qadrlaşga, ustozlarni hurmat qilişga va hayotning har bir lahzasidan unumli foydalanişga çorlaydi.