KONSTITUTsIYa - ASOSIY QONUNIMIZ

1993-yil 9-aprel kuni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining 12-chaqiriq 12-sessiyasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilindi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi asosiy printsiplari, fuqarolarning asosiy huquqlari, erkinliklari va burchlari, jamiyat va shaxs, maʼmuriy-hududiy tuzilish, davlat hokimiyatining tashkil etilishi, Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritish tartibiga bagʻishlangan 6 boʻlim, 26 bob va 120 moddadan iborat. Oʻtgan yillar davomida Konstitutsiyaga besh marotaba oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilgan.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasida eng demokratik tamoyillar va normalar aks ettirilgan. Jumladan, unda Qoraqalpogʻiston Respublikasining barcha fuqarolari bir xil huquq va erkinliklarga ega boʻlib, jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, shaxsiy va ijtimoiy kelib chiqishidan qatʼiy nazar, qonun oldida tengligi, inson hayotiga suiqasd qilish eng ogʻir jinoyat ekanligi, har kim erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga egaligi, hech kim qonunga asoslanmagan holda hibsga olinishi yoki qamoqda saqlanishi mumkin emasligi, jinoyat sodir etganlikda ayblanayotgan har bir shaxsning ishi sudda qonuniy tartibda, oshkora koʻrib chiqilib, uning aybi aniqlanmaguncha u aybdor hisoblanmasligi, sudda ayblanayotgan shaxsga oʻzini himoya qilish uchun barcha sharoitlar taʼminlab berilishi, hech kim qiynoqqa solinishi, zoʻravonlikka, shafqatsiz yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa tarzdagi tazyiqqa duchor etilishi mumkin emasligi, har kim oʻz shaʼni va obroʻsiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish va turar joyi daxlsizligi huquqiga egaligi, har kim erkin fikrlash, soʻz va eʼtiqod erkinligiga egaligi, hamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanishi, har bir inson xohlagan dinga eʼtiqod qilish yoki hech qaysi dinga eʼtiqod qilmaslik huquqiga egaligi koʻrsatilgan.

Shuningdek, Konstitutsiyada oila institutiga katta ahamiyat berilgan boʻlib, oila jamiyatning asosiy boʻgʻini ekanligi hamda jamiyat va davlat muhofazasida boʻlish huquqiga egaligi, nikoh tomonlarning ixtiyoriy roziligi va teng huquqliligiga asoslanishi, ota-onalar oʻz farzandlarini voyaga yetgunlariga qadar boqish va tarbiyalashga majburligi, voyaga yetgan, mehnatga layoqatli farzandlar oʻz ota-onalari haqida gʻamxoʻrlik qilishga majbur ekanligi koʻrsatilgan.

Umumlashtirib aytganda, mazkur Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi xalqimizning osoyishtaligi, erkin hayot kechirishi va rivojlanishi garovidir.

J.KEUNIMJAYeV,

fuqarolik ishlari boʻyicha tuman sudi raisi.