DUNYo SIRA URUSh KOʻRMASIN!

Ikkinchi jahon urushi insoniyat boshiga ne bir kulfatlarni solmadi. Onalar farzandlaridan, bolalar otalaridan, ayollar umr yoʻldoshlaridan judo boʻldi. Urushning dahshati, ayriliq, ochlik xalqimizning tinkasini quritdi.

Yovuz dushman katta-katta shaharlarni vayronaga aylantirib, aholisini yoshu-qariligiga qarab oʻtirmasdan qirib tashladi.

– Haliga qadar u kunlarni eslasam, vujudimga titroq kiradi, – deya xotirlaydi Ikkinchi jahon urushi ishtirokchisi Yoʻldosh bobo Ortiqov. – Urushga ketgan farzandining yoʻliga koʻz tikkan ota-onalar, otasini, umr yoʻldoshini kutayotgan bolalar va ayollar koʻzidagi umid va ilinj, faqat dahshatli xabarlar eshitib, ogʻir mehnat bilan oʻtgan kunlar jang maydonlaridagi qirgʻinlar oldida hech gap emas edi. Buni qoʻlimga qurol olib jangga kirgan kunimoq yaqqol his qildim.

1942-yilda Yoʻldoshni armiya safiga chaqirishganida endi 18 yoshni qarshilagan edi. Bu paytda elning tinch hayotiga rahna solgan dushmanga tobora nafrati ortib borayotgan qahramonimiz xabarni eshitgan zahoti, urushga ketayotgan yigitlar safiga qoʻshildi. Harbiy tayyorgarliklardan soʻng, ular Moskva ostonasidagi jang maydonlariga joʻnatildi.

Maydondagi dahshatli janglar, har qadamdagi halok boʻlganlarning ayanchli ahvoli, yaradorlarning ingrashlari yosh Yoʻldoshni biroz esankiratgandek boʻldi. Ammo dushmanga boʻlgan nafrati qatʼiyati va kuchini yanada oshirdi.

U qoʻlidagi qurolni mahkam tutgancha safdoshlariga qoʻshilib jangga kirdi. Ular bilan bir tanu bir jon boʻlib Vatan, xalq, oilasi himoyasi uchun koʻksini qalqon qildi. Ona zaminni yovuz fashist changalidan asrash uchun jonini ham ayamasdan kurashdi. Qancha jonlarni qurboniga aylantirayotgan daydi oʻqlar Yoʻldoshni ham nishonga oldi. U oʻng qoʻlidan yaralanib, ogʻir ahvolda harbiy gospitalga keltirildi.

Nihoyatda koʻp qon yoʻqotgan yigit ancha vaqtda oʻziga keldi. Uzoq davolanishlardan keyin biroz ahvoli yaxshilangan Yoʻldoshni qishlogʻiga qaytarishdi.

1944-yilda qishlogʻiga qaytib kelgan Yoʻldosh Ortiqov ovuldoshlarining hamon urush jabrini tortayotganini koʻrib, nogiron boʻlsa ham tinch oʻtirolmadi. Shunday ogʻir kunlarda uyda yotishni oʻziga ep koʻrmay, ishlashga chiqdi. Urushga ketmasdan oldin ham ishning hadisini olgan Yoʻldoshni darhol paxtachilik brigadasiga tabelchilikka tayinlashdi. Bu orada ovulning chaqqon qizlaridan biri Rahimaxon bilan turmush qurdi. Epchil qiz ham oilani, ham daladagi ishni birdek uddaladi.

– Urushdan keyingi tiklanish yillarida qimirlagan jon borki, boʻsh oʻtirmasdi. Bolalarimning otasi chorvachilik fermasiga choʻpon boʻlib oʻtganidan keyin u yerga ham borib koʻmaklashdim, sut sogʻuvchilikni zimmamga oldim. Erta tongdan qorongʻi tungacha tinim bilmas edik. U kunlarning ortda qolgani rost boʻlsin, – deydi mahzunlik bilan Rahima momo Ortiqova.

Yoʻldosh Ortiqov janglardagi qahramonliklari, gʻalabaga qoʻshgan hissasi uchun qator jangovar orden-medallar bilan taqdirlandi. Rahima Ortiqova esa urush yillaridagi front orqasi mehnat maydonlaridagi xizmatlari va gektarlab yerlardagi paxtalarni parvarishlab, rejasini ikki hissa oshirib bajargani uchun hukumat tomonidan munosib taqdirlandi. Tinch kunlarga shukrona aytib yashayotgan Yoʻldosh bobo Ortiqov hamda Rahima momo Ortiqovalar oilasi “Bogʻ” mahallasidagi eng ibratli oilalardan. Bugun ular 5 nafar farzandning, 30 ga yaqin nevara va chevaralarning hamda elning ardogʻida.

– Dunyoda urushning nomi oʻchsin, – deya soʻzlaydi 96 yoshni qarshilagan Yoʻldosh bobo. – Bu kunlarga yetish uchun qancha qonlar toʻkilib, necha jonlar qurbon boʻldi. Juda katta mashaqqatlar, zahmatlar evaziga kelgan tinchlikning qadriga yetish kerak.

Tinchlik – Yaratgan ato etgan oliy neʼmat. Hozirgi dorilomon kunlar ajdodlarimizning qon-u joni, mislsiz kurashlari evaziga bunyod boʻlgan. Vatanimiz ozodligiga oʻz-oʻzidan erishilmagan. Shunday ekan, har birimiz tinchlik uchun kurashgan Yoʻldosh Ortiqov kabi otaxonlarimizni, jonini fido qilgan jangchilarimiz xotirasini eʼzozlab, tinchlikning qadriga yetib yashaylik!

Dunyo endi sira urush koʻrmasin!

Ozoda XUDOYBERGANOVA.