QON-QAPDOSh, QAPINDOSh ELIM

Mamlakatimiz koʻp millatli xalqlar diyori. 130 dan ortiq millatlar yashaydigan qadimiy va hamisha navqiron Oʻzbekistonimizning taraqqiyot omillaridan biri ham ana shu millatlarning oʻzaro ahil-inoqligi, totuvligidir. 10 mingdan ortiq mahallalarda bir oila farzandlariday totuv yashayotgan xalqimizni ana shu totuvlik, millatlararo doʻstlik va tinchlikka asoslangan farovon turmush tarzi birlashtirib turadi.

Tumanimizning qaysi goʻshasiga bormang, ana shunday totuvlikdan rang olgan obod manzillarda biri-biriga izzat koʻrsatib yashayotgan turkman, qozoq, qoraqalpoq, tatar va boshqa millat vakillarini uchratasiz.

– Mening oʻzim qozoq millatidanman. Oilamiz aʼzolarining yarmi oʻzbek, – deydi choykoʻllik Qurol Qurbonboyev. – Toʻgʻrisini aytsam, kelinlarim, kuyovlarim oʻzbek millatiga mansub. Toʻy-maʼrakalarimiz ham ikki millat urf-odatlari, maʼnaviy qadriyatlari asosida oʻtadi. Shundayin totuv, mehr-oqibatli oilamiz bilan faxrlanaman.

“Choykoʻl” ovulida bunday oilalar talaygina. Paziya ane bilan Alloh rahmat qilsin Kamol otalar oilasi tatar bilan oʻzbek, Abdulla ogʻa bilan Pezida onalar oilasi oʻzbek va boshqird, Oʻrinboy ota va Alloh rahmat qilsin Lida onamizning oilasi oʻzbek va ukrain millatlari hosilalari.

Bu kabi millatlararo birdamlikning gultojiga aylangan osoyishta va totuv oilalar tumanimizda anchagina.

Xolimbeg ovulida Daryoboy ota Toʻyliyev va Durdigul eje Geldiyevalarning oilasini azim Qilichboyda tanimaydiganlar juda kam. Serfarzand bu oilada voyaga yetgan farzandlarning barchasi elim, yurtim, degan fidoyilar.

– Ota-bobolarim shu zaminda tugʻilib, shu elni – elim, xalqim, shu yurtni – ota makonim, deb yashaganlar, – iftixor bilan soʻzlaydi Daryoboy ota Toʻyliyev. – Toʻgʻrisini aytsam, qoʻshnimning oyogʻiga tikan kirsa, jonim ogʻriydi. Mening yelkamga ogʻir yuk tushsa, qoʻshnim qarab turmaydi, ogʻirimga oʻz yelkasini tutadi. Et bilan tirnoqmiz axir. Yoshim bir joyga borganida yolgʻon soʻzlaymi, bu bagʻri keng yurtda biron kishi: “sen turkmansan”, degan emas. Oʻzbegim – ogʻam, joni-jonimga, eti-etimga, tomiri-tomirimga tutash jigarim.

Tumanimizning Amir Temur ovulida “Mehnatkash”, “Musofir”, “Chorvoq” nomi bilan tanilgan mahallalar bor. Men har gal bu ovulga borganimda Tirkash ogʻa Omonov, Aday ogʻa Tlepov, Xolboy ogʻa Guvajanov, Sattorbergan ogʻa Pahmonov, Ejegul eje, Bibizuhra eje, Oʻgʻilgul ejelarning biri-biridan mehnatsevar, el-yurtga qayishgan farzandlari bilan suhbatlashganimda, ayniqsa, Bibizuhra eje bilan Ejegul ejening hunarmand kelinlari toʻqigan, mehr ila tikkan liboslarini koʻrganimda yuz yillardan beri biri-biriga el boʻlib yashayotgan bu insonlarning fidoyiliklaridan zavqlanaman. Ayniqsa, umrining 35-yilini yosh avlod taʼlim-tarbiyasiga bagʻishlagan Bibizuhra eje Annasanovaning ovuldagi qiz chiqarish toʻylarida ham oʻzbekcha, ham turkmancha yor-yorlar, laparlarni qiyib aytishlari, dasturxonlarga zeb bergan goʻshtli turkman chalpaklar tayyorlashlarini, Navroʻz – umumxalq bayramlarida oʻzi tayyorlagan kunjutli iyjon toʻla patnislarni yorugʻ yuz, mehr-muhabbat bilan bayram dasturxonlariga tortiq qilganlarini koʻp bora koʻrganman. Ejejonning bundayin mehr-muhabbat ila evrilib turishlarida hamisha xalqimizgagina xos boʻlgan boqiy maʼnaviyat – totuvlikning ming bir hikmatini yurak-yuragimdan his etganman.

Oʻzbegim aylanib-oʻrgilganida, qozoq onajonlarim bovurim, deb bagʻrini ochib turganlarida, qoraqalpogʻim aynanayin chirogʻim, deya uyining toʻridan joy berib, qoʻnoq qilib siylaganlarida hamisha millatlararo mehr-muhabbatning, totuvlikning qudratidan koʻngillar yashnab ketadi. Bu toʻkislik, bu kengfeʼllik bizning Oʻzbekistonga xos, bizning bagʻri keng, qalbi obod xalqimizga xos. Xalqimizga xos bu buyuk maʼnaviy qadriyat Bosh Qomusimizda mustahkamlab qoʻyilgani – millatlararo tenglik va inson huquq va erkinliklarining daxlsizligi esa xalqimizning chinakam BAXTIDIP. Bu BAXT quyoshi mangu porlayversin, aziz va jonajon, qon-qardosh, qarindosh elim!

Garchi men oʻzbekman, oʻz turkmanim bor,

Qoraqalpoq otli yurt – chamanim bor.

“Bovurim!” deb turgan qozoqlarimday,

Borsam, jonliq soʻyib suyunganim bor.

Biri aziz ogʻam, birlari ejem,

Uyi keng, bagʻri keng, koʻngli keng anem –

Tatarmi yo boshqird – barchasi aziz,

Qalblarni yoritgan shams-u mohinam!

Pobiya YOʻLDOShEVA.