MARRADAN OʻZGAN VA MARRAGA YeTAYoTGAN FERMERLAR

Paxta – milliy boyligimiz, iftixorimiz. Mamlakatimiz iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi. Shu bois, agrar tizimni, ayniqsa, paxtachilikni jadal rivojlantirish, jahon andozalari darajasidagi sifatli paxta hosilini yetishtirish, buning uchun paxtachilik fermer xoʻjaliklari tasarrufidagi ekishlik yer maydonlaridan samarali  foydalanish, paxta hosildorligini oshirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktyabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020-2030-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoni va ushbu Farmon ijrosini taʼminlash maqsadida qabul qilingan 2020-yil 6-martdagi “Paxtachilik sohasida bozor tamoyillarini keng joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Prezident Qarori paxtachilik fermer xoʻjaliklari faoliyatida muhim yangiliklar joriy etilishiga imkon yaratdi. Unga koʻra, 2020-yil hosilidan boshlab, paxta xom ashyosining xarid narxini belgilash amaliyotidan voz kechiladigan boʻldi. Shuningdek, paxta xom ashyosini yetishtiruvchilarga rayonlashtirilgan gʻoʻza navlarini erkin joylashtirish huquqi berilib, ularni sifatli urugʻlik bilan taʼminlash maqsadida sertifikatlangan urugʻlik yetkazib berish tizimini bosqichma-bosqich joriy etish choralari koʻrildi.
Yuqoridagi Prezident Farmoni va Qarori ijrosini taʼminlash maqsadida tumanimizdagi paxtachilikka ixtisoslashgan 362 ta fermer xoʻjaliklarining yer holatlari mutaxassislar tomonidan jiddiy oʻrganilib, tumanimiz iqlim va tuproq sharoitiga mos serhosil, ertapishar paxta navlari tanlandi va erta bahorda jami 15250 gektar paxta maydonining asosiy qismiga  F-47-27 va “Sulton” navli chigit ekildi. Fermer xoʻjaliklari va “Amudaryotex” paxtachilik klaster korxonasi oʻrtasida 34900 tonna paxta xom ashyosi yetishtirib berish boʻyicha kontraktatsiya shartnomalari tuzildi.
Ayni kunlarda esa tumanimizdagi barcha paxtachilik fermer xoʻjaliklarida yetishtirilgan hosilni nest-nobud qilmay yigʻishtirib olish ishlari uyushqoqlik bilan boshlab yuborildi. Shunisi quvonchliki, paxtachilikda namunali tajriba maktabini yaratgan, vegetatsiya davrida barcha agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida, samarali amalga oshirgan fermer xoʻjaliklarida paxta yigʻim-terimi yuqori surʼatlarda olib borilmoqda.
Oʻrta qalʼa ovuli hududidagi “Yerlapas” fermer xoʻjaligini nafaqat tumanimizda, balki Respublikamizda yuqori hosilli, ilgʻor xoʻjalik sifatida yaxshi bilishadi. Xoʻjalik paxtakorlari atigi bir necha ish kunida tumanda birinchi boʻlib shartnomaviy rejasini bajardilar. Ishning koʻzini biladigan tajribali dehqon, fermer xoʻjaligi rahbari Azimboy Yerlapasov erta bahordanoq dala ishlarini shaxsiy nazorati ostida amalga oshirdi. 15 gektar paxta maydonini 12 nafar pudratchiga teng taqsimlab berdi. Yerni ekishga tayyorlashdan tortib, barcha agrotexnik tadbirlarga oʻzi bosh-qosh boʻldi. Gʻoʻzani tunda, sharbat usulida sugʻorishga alohida ahamiyat qaratdi. Natija esa  kutilganidan ziyoda boʻldi. Bugun mana bu dalalarda qiygʻos ochilgan har bir chanoq paxta moʻl hosildan dalolat berib turibdi. Xoʻjalik paxtakorlari shartnomaviy rejadagi 35 tonna oʻrniga 40 tonna yuqori sifatli paxta xom ashyosi yetishtirishdi. Reja bajarilgan kuni “Amudaryotex” xususiy klaster korxonasi direktori oʻrinbosari Rahimboy Jumaboyev xoʻjalik dalalarida boʻlib, fermer xoʻjaligi rahbari Azimboy  Yerlapasov va ilgʻor terimchilarni erishilgan yutuq bilan tabrikladi va ularga klaster korxona tomonidan tayyorlangan qimmatbaho sovgʻalarni topshirdi.
Bugun tumanimizning qaysi  hududiga bormang, qizgʻin mehnat pallasiga guvoh boʻlasiz. Koʻzlarni quvontirib, oppoq ochilgan paxtazorlar aro biri-biridan qolishmay paxta terayotgan pudratchi-terimchilar va koʻngilli hasharchilarning fidoyiliklariga tahsin aytmay ilojingiz yoʻq.
Qilichboy azal-azaldan usta paxtakorlar, mohir dehqonlar yurti. Qoramon mahallasi hududidagi “Ruslan Rahimov” fermer xoʻjaligi paxtakorlari esa Qilichboy mavzesida hamisha peshqadam. Asosan paxtachilikka ixtisoslashgan mazkur xoʻjalik bilan “Amudaryotex” xususiy klaster korxonasi oʻrtasida tuzilgan kontraktatsiya shartnomasiga koʻra, 78 gektar yerdan 182 tonna paxta xom ashyosi yetkazib berish rejalashtirilgan. Xoʻjalik dalalarida 70 nafar pudratchi mehnat qiladi. Ularning fidoyiliklari bois dalalarda rejaga yarasha moʻl hosil yetishtirildi. Yigʻim-terim surʼati esa yuqori. Ilgʻor terimchi Dilnoza Bekimbetova terimning birinchi haftasidayoq 1 tonnadan ziyod paxta terib, dugonalariga oʻrnak boʻlmoqda. U xoʻjalik xirmoniga kuniga 150-160 kilogrammdan paxta terib toʻkmoqda. Zamira Yeshchanova, Dilbar Yeshniyozova, Nilufar Yeshmurodovalar esa har biri kuniga oʻrtacha 120-140 kilogrammdan paxta terishib, xoʻjalik xirmonining yuksalishiga oʻz hissalarini qoʻshishmoqda.
Xoʻjalik dalalarida pudratchilardan tashqari, 182 nafar koʻngilli aholi guruhi ham hosilni yigʻib-terib olish ishlarida ishtirok etishmoqda. Oʻrta hisobda 170-180 nafar terimchilar yigʻim-terimda ishtirok etishib, ularning yordami bilan kuniga 20-25 tonna paxta hosili sifatli terib olinib, qabul punktlariga topshirilmoqda.
Yigʻim-terim jarayonining toʻgʻri tashkil etilgani, terimchilar va koʻngilli hasharchilar uchun yaratilgan namunali shart-sharoitlar tufayli terim surʼati kun sayin oʻsmoqda. Xoʻjalik paxtazorlaridan 16-sentyabr kunigacha 100 tonnadan ziyod yuqori navli paxta hosili terib olinib, tumanimizning umumiy xirmoniga armugʻon etildi. Fermer xoʻjaligi  rahbari Ruslan Rahimovning hisob-kitobiga koʻra, 19-20-sentyabr sanasiga shartnomaviy rejani uddalash imkoniyati bor. Yigʻim-terim jarayonidagi yuqori surʼat ham bundan dalolat bermoqda.
Ayni kunlarda tumanimiz fermer xoʻjaliklari dalalarida yetishtirilgan paxta hosilini yogʻin-sochinli kunlarga qoldirmasdan sifatli yigʻib-terib olish borasidagi mavsum ishlari jadallik bilan olib borilmoqda.
Tumanimizning 34900 tonnalik yuksak “oq oltin” xirmonini bunyod etish ishtiyoqida mehnat qilayotgan fermerlar va pudratchi-dehqonlar hamda paxta-yigʻim terimida ishtirok etayotgan koʻngilli hasharchilarga:
- Gʻayrat-shijoatingizga balli, aziz paxtakorlar, qadrli yurtdoshlar! – deymiz.

Robiya YOʻLDOShEVA.