Ovqatlanish madaniyatiga amal qilish orqali salomatlikni yanada yaxshilash mumkin.

Yaʼni, har bir kishi oziq- ovkat mahsulotlarining foydalilik jixatlarini bilib, soʻng isteʼmol qilishi lozim. Sogʻlom turmush tarzini qaror toptirishda bu yanada muhimroqdir. Xoʻsh, salomatligimizni mustahkamlash usullari qanday?

Kartoshkada  vitaminlar  moʻl

Kartoshka  tarkibida kaliy koʻp va u organizmdan ortiqcha  suvni chiqarib yuborishga yordam beradi. Kartoshka askorbin kislotaga  ham boy. Yuz gramm kartoshkadagi taxminan 20mg askorab kislotasi organizm  kunlik ehtiyojining uchdan bir qismini tashkil etadi. Kartoshkada folat kislotasi, kaltsiy tuzi, magniy, fosfor, V, RR guruxidagi vitaminlar bor.

Kartoshkaning siqib olingan suvi bilan tabiblar oshqozon va oʻn ikki barmoqli ichak yaralarini davolashadi. Organizmni  xiltlardan tozalash uchun kartoshka sharbatiga sabzi va salderey suvi aralashtirish lozim. Lekin kartoshka suvini  qandli diabet va semizlikda ichish tavsiya etilmaydi. Chunki  tarkibidagi kraxmal dardning zoʻrayishiga sabab boʻlishi mumkin. Kartoshka suvini haddan tashkari koʻp ichish oshqozon osti bezi faoliyatini yomonlashtiradi.

Tanosil kasalliklaridan qiynalayotgan kishilarga kartoshkani koʻp isteʼmol qilish mumkin emas. Aks holda bu peshob-tosh xastaligining zoʻrayishiga, meteorizmga, oshqozon-ichak yoʻli kasalliklariga olib keladi.

Meva yeyish meʼyorda boʻlsin

Hoʻl mevalarni isteʼmol qilishda maʼlum tartib-qoidalar mavjud. Buni bilib qoʻygan maʼqul. Aytaylik, anjirda juda koʻp biriktiruvchi toʻqimalar bor. Shu sababli uni ichaklar yalligʻlanishida cheklang. Bu mevada qand miqdori  moʻl-koʻl boʻlgani uchun qandli diabet bilan kasallanganlarga tavsiya etilmaydi.

Shaftolini kun oʻrtasida, ovqatlanishdan sal oldin isteʼmol qilsangiz, foydasi koʻproq boʻladi.

Bananni esa och qoringa yemang, orqasidan suv ichsangiz, yanayam yomon. Oyoq venasi tomiri kengayganda(varikozda) banan yeyish umuman tavsiya etilmaydi. Bu meva  sovuq  mijozli, ruhan va jismonan nozik hamda tushkunlikka moyil kishilar uchun zararli. U juda sekin hazm  boʻladi, ichakda  koʻp yel hosil qiladi, safro ajralishini susaytiradi.

Nok yeyilgandan soʻng to hazm boʻlguncha sovuq suv ichish mumkin emas. Shuningdek, nokni goʻshtli taomlar bilan ham yeb boʻlmaydi. Olxoʻri haddan ziyod yeyilsa, bosh miya faoliyatini yomonlashtiradi. Olcha va togʻolchani maʼda shirasi kislotaligi baland boʻlgan kishilar kamroq isteʼmol qilganlari maʼqul.

Shirin anor koʻp yeyilsa, hazmni buzadi,maʼdani zaiflashtiradi, teri qatlamlarini dagʻallashtiradi. Bavosirga chalingan bemorlarga anor buyurilmaydi.

Yogʻlar ham davolaydi

Yashil oʻsimliklar va ulardan olinadigan yogʻlar shifobaxsh xususiyatga ega. Masalan, oshqovoq yogʻi ichni yumshatadi, oʻt (safro) ishlab chiqarilishini tezlashtiradi, jigar va buyrak ishini yaxshilaydi.

 Paxta yogʻi sal qizdirib bolalar shamollaganda , burni oqqanda tomogʻiga va beliga hamda oyoq  kaftlariga yupqa qilib surtilsa, shifo boʻladi. Oyoq –qoʻl va boshqa joylar lat yeganda, suyak singanda 500gr paxta yogʻiga yarim kilogramm piyozni toʻgʻrab, soʻng qizdirib, shikastlangan aʼzoga  bogʻlanadi, shunda shish qaytib, ogʻriq pasayadi.

Kanakunjut yogʻi qabziyatda (ich qotganda) 3 maxal bir choy qoshiqdan och qoringa  ichiladi. Zaytun yogʻi yurak kasalliklarining oldini  oladi, oʻt qopini tozalaydi, qonda xolesterin miqdorini  kamaytiradi, bolalarda  suyak oʻsishini  yaxshilaydi. Zaytun yogʻi  oshqozon va oshqozon osti bezi, ichaklar, jigar  faoliyatini  meʼyorga soladi.  Oshqozon va oʻn ikki barmoqli ichak  yaralari bitishiga   yordam beradi. Qabziyatdan  qiynaladiganlar nahorda  zaytun yogʻidan bir choy qoshiq ichib turishlari  kerak . Zaytun yogʻi  vitamin Ye va antiooksidantlarga boy boʻlgani sababli qarishni sekinlashtiradi.

Tabiblar taʼkidlashicha , behi yogʻi sovuq olgan  aʼzoga  va yorilgan joyga  surtilsa , tuzalishini tezlashtiradi. Yongʻoq yogʻi esa qon oqishini tuxtatadi. Kuchli ich ketishi   va nafas qisilishida foydali. Sovuq mijozli kishilarga  yongʻoq yogʻida  palov pishirib yediriladi. Buyrak va qovuq sustligiga ham davo.

Chakanda(oblepexa) yogʻi koʻpincha  kuygan joyni davolash maqsadida  teriga surtiladi.

Jumaboy YaVQAShEV, Amudaryo tuman tibbiyot

birlashmasi salomatlik markazi shifokori.