TUMANIMIZDAGI MAKTABLARDA PIRLS XALQARO BAHOLASh DASTURINING TAJRIBA-SINOV JARAYoNI BOʻLIB OʻTDI

Mamlakatimizda taʼlim tizimini yanada rivojlantirish borasida keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda. Respublika xalq taʼlimi tizimida taʼlim sifatini baholash sohasida xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish, oʻquvchi-yoshlarning ilmiy-tadqiqot va innovatsiya faoliyatini, ijodiy gʻoyalari va ijodkorligini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, ragʻbatlantirish boʻyicha qator amaliy ishlar qilinmoqda. Shu maqsadda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Xalq taʼlimi tizimida taʼlim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori ijrosini taʼminlash borasida ham samarali ishlar olib borilmoqda. Ushbu qaror asosida belgilangan PIRLS – boshlangʻich sinf oʻquvchilarining matnni oʻqish va tushunish darajasini baholash boʻyicha xalqaro tadqiqot dasturining tajriba-sinov jarayonlari boshlab yuborildi.

Tajriba-sinov jarayonlari oʻzbek tilida 21-22-oktyabr kunlari tumanimizdagi 31-,28-sonli umumtaʼlim maktablarida oʻtkazildi. Jarayonni Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspektsiyasi huzuridagi Taʼlim sifatini baholash boʻyicha xalqaro tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi bosh mutaxassislari Komil Mamadjanov hamda Avazbek Shokirovlar olib bordilar.

Aytish kerakki, 2021-yilda oʻtkaziladigan PIRLS xalqaro baholash dasturida 70 ga yaqin davlatlar qatorida mamlakatimizdagi maktablarning 4-sinf oʻquvchilari ham ilk marotaba ishtirok etadi. Kelayotgan 2021-yil tadqiqotning beshinchi davriyligi boʻlib, har besh yilda oʻtkaziladigan PIRLS dasturi 4-sinf oʻquvchilarining oʻqib tushunish koʻnikmasini xalqaro darajada baholaydi. Oʻquvchilarning erishgan yutuqlarini baholash barcha oʻquvchilardan emas, balki ushbu qatlam vakillari sifatida tanlab olingan oʻquvchilardan obektiv testlarni oʻtkazish orqali amalga oshiriladi. Shuningdek, maktab direktorlari, oʻqituvchilar, oʻquvchilar, hattoki ota-onalardan soʻrovnomalar oʻtkazilib, taʼlim sifatiga taʼsir etuvchi omillarga doir qimmatli maʼlumotlar toʻplanadi.

PIRLS xalqaro tadqiqotining tajriba-sinov jarayonini tashkil etishda tumanimizdagi har ikkala maktablarda maktab koordinatorlari tayinlangan boʻlib, ular maktabning boshlangʻich sinflari oʻquvchilari va ularga taʼlim berayotgan oʻqituvchilar roʻyxatini shakllantirdilar. Tanlab olingan sinflar, oʻquvchilar, oʻqituvchilar va nazorat shakllarini toʻldirishga koʻmaklashdilar. Test materiallarini tekshirib, ular aynan test topshirayotgan sinf oʻquvchilari va oʻqituvchilariga tegishli ekanini nazorat qilib oldilar hamda maktabda barcha test topshirayotgan oʻquvchi va oʻqituvchilar uchun yetarlicha nusxalar mavjudligini aniqladilar.

Tajriba-sinov jarayonini oʻtkazish maqsadida har bir tanlangan maktabdan bitta sinf tanlab olindi va undagi barcha oʻquvchilar jarayonda ishtirok etdilar. Sinflar PIRLS dasturi talablariga binoan tasodifiy tanlab olindi. Sinflarga test oʻtkazish shaklining blankasi taqdim etildi. Har bir test jarayonini oʻtkazish uchun maktablardagi tinch, keng va oʻquvchilar topshiriqlarni hech qanday noqulayliklarsiz bajara olishga imkon beradigan xonalar tanlab olindi. Umumiy jarayon uchun zaruriy tayyorgarlik, baholash testini oʻtkazish va oʻquvchi soʻrovnomasini toʻldirishi uchun 2 yarim - 3 soat vaqt ajratildi.

PIRLS xalqaro tadqiqot dasturining tajriba-sinov jarayonlari tumanimizda samarali tashkil etilib, muvaffaqiyatli oʻtkazildi.

Charos Arslonova, tuman hokimligining Axborot xizmati rahbari.