Xazina kalitini tutgan pillakor oila

Pillachilikni yetti xazinaning biri, deyishadi. Shundanmi, bu sohaning sir-sinoati bilan yashab kelayotgan insonlar pillachilik bilan bogʻliq mavsum ishlarini sogʻinib yashaydilar.

- Oʻtgan asrning 58-yilida rahmatlik Xalilla buvangiz bilan turmush qurganmiz, – deydi Xitoy qishlogʻilik 72 yoshli pillakor onaxon Oyimgul ena Masharipova. – Oʻsha yiliyoq ipak qurti parvarishlashni boshlaganman. Hisoblab qarasam, bu yil pillachi boʻlganimga 56-yil toʻlibdi-ya! Umrning oʻtganini qarang-a!

Kolxozda oddiy traktorchi boʻlib ishlaydigan rahmatlik Xalilla Masharipov va Oyimgul Masharipovalar juda ogʻir sharoitlarda ipak qurti parvarishladilar. Bir vaqtning oʻzida 4-5 gektar yerdagi gʻoʻza yaganasi, oʻtoq qilishdek mashaqqatli ishlar orasida 2-3 quti ipak qurtini parvarishlab, 120-150 kilolab yuqori sifatli pilla hosili olishardi.

Oyimgul enaning farzandlari ham biri-biridan mehnatkash. Ayniqsa, kelinlarining chaqqonligini aytmaysizmi. Ipak qurti boqish uchun moʻljallangan koʻtarma soʻrilarni ham pillachi Oyimgul enaning kelinlari oʻz qoʻllari bilan qurishgan.

- Pillachilik – xazina, - desam bolalarim qanday xazina, - deyishardi. Xazinaki, kaliti mehnatda, mehnatning tagidagi rohat-farogʻatda! 11 nafar farzandim uyli-joyliboʻlib, oʻzlaridan tinib-tinchib ketishdi. Ipak qurtiday, ipakday eshildim-a!

Momo quvonch bilan soʻzlaganicha bor. 11 nafar farzandi bilan 56-yil ipak qurti parvarishlab, "ipakday eshilgan” momoning katta xonadonidan ildiz otib, mustaqil oila boʻlgan oʻgʻil-qizlari bugun bir mahalla ahliday goʻyo. 70 dan ortiq nevara-chevaralarga kelinlari-yu kuyovlarini ham qoʻshib hisoblasak. 100 nafarga yetadi-yov!

- Ana shular-da, xazinaning kalitlari! – deydi momo quvonch bilan.

Mavsumda bir quti ipak qurti urugʻidan 80 kilo pilla topshirishni moʻljallab turgan Oyimgul ena hamon bardam-baquvvat. Kelini Manzuraxon qurtxonaga bir marta kirsa, momo ikki-uch marta kirib, ipak qurtlarining rivojlanish jarayonini kuzatadi.

- Enamiz pillachilik ilmining bilimdoni boʻlib ketganlar, - deyishadi kelinlari.

- Pillaning sifati, ipakchanligi ipak qurtining qanday oziqlanganligiga bogʻliqda, - deydi momo. - Men olimlarning tilini bilmayman-u lekin shu jonivorning tilini ham, tabiatini ham yaxshi bilaman. Agar ipak qurtiga dasta vaqtida qoʻyilmasa, bir oy qilgan mehnatingiz bir pul. Pilla oʻrayman, deb turgan jonivor ipak sochish uchun dasta (joy) izlab-izlab oxiri mirgʻizi toʻkib tashlaydi.

- Bu nima degani, momo? – qiziqdik.

- Pillachi olimlar nima deyishini bilmayman-u, ipak qurti maʼlum harorat ichida pilla oʻrashni boshlaydigan paytda uni oʻziga tortuvchi xushboʻy dasta qoʻyilmasa, ipak qurti oʻz vazifasini unutib, gʻumbakka aylanib qoladi, yaʼni pilla oʻramaydi, ayniydi va hosil barbod boʻladi.

Aslida momoning fikrlari hech bir mutaxassisnikidan kam emasdi. Shuning uchun 72 yoshida ham Oyimgul ena kelinlariga bosh boʻlib, "pillachilik ham bir xazina, atlasim, shoyim mening”, - deb shu xazina kalitini qoʻlida tutib, bardam-baquvvat, yugurib-yelib qurtxonadan beri kelmaydi. Biz esa momoning pilla xirmoniga baraka tilab, xayrlashdik.

Robiya YOʻLDOShEVA.

M.ShOMURODOV olgan surat.