Axloqsizlik jamiyatimizdagi qora dogʻdir

Bugun yosh avlodning komil inson boʻlib voyaga yetishlari uchun barcha shart-sharoitlar va imkoniyatlar yaratilgan. Bundan unumli foydalangan koʻpgina yoshlar porloq istiqbol sari dadil qadam tashlab, oʻzlarining baxtli kelajagini bunyod etish yoʻlida chuqur bilim olmoqda, kasb-hunar egallamoqda.

Lekin guruch kurmaksiz boʻlmaganidek, yoshlar orasida, qolaversa voyaga yetmaganlar orasida qimmatli vaqtini tamaki chekish, nos otish, spirtli ichimliklar ichish, qimorbozlik qilish kabi qator illatlar, bemaʼni mashgʻulotlar bilan oʻtkazadigan, ota-ona, mahalla-koʻy va maktab, kollej jamoalari nazoratidan chetda qolgan yoshlar afsuski oramizda bor. Soʻnggi oʻn yil ichida mobil aloqa va global internet axborot tarmogʻining shiddat bilan hayotimizga kirib kelganligi bizning kundalik turmushimizda katta qulayliklar tugʻdirishi bilan birga yoshlar tarbiyasida salbiy holatlarning yuzaga kelishiga olib kelmoqda. Hali yaxshi-yomonni, oq-qorani aniq tanimayotgan yoshlar, oʻspirinlarning oʻta qiziquvchanliklari havas va ishtiyoqlari tufayli virtual olamning zararli, yoshlar tarbiyasini buzuvchi behayo yoʻnalish va oqimlari girdobiga tushib qolmoqdalar. Natijada mana shunday tarbiyasi izdan chiqayotgan oʻsmir yoshlar tomonidan huquqbuzarlik va boshqa turdagi axloqqa zid gʻayriijtimoiy xatti-harakatlar yuz berib, oilalar, maktablar va mahallalardagi maʼnaviy-axloqiy sogʻlom muhitga maʼlum darajada putur yetmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasining "Voyaga yetmaganlar oʻrtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklar profilaktikasi toʻgʻrisida”gi Qonuni bu kabi salbiy holatlarning oldini olishda huquqiy asos boʻlmoqda.

Ilmiy tadqiqotlar hamda amaliy kuzatuvlar, tajribalar jarayonida voyaga yetmaganlarning axloqqa zid gʻayriijtimoiy xatti-harakat sodir etishlariga eng avvalo ota-onalar tomonidan farzandlarini nazoratsiz qoldirishlari, farzandlar tarbiyasi bilan jiddiy shugʻullanmasliklari hamda taʼlim-tarbiya berish boʻyicha majburiyatlarini lozim darajada bajarmasliklari asosiy sabab boʻlib qolmoqda. Shu oʻrinda xalqimizning: "Qush uyasida koʻrganini qiladi”, degan purhikmat naqlining bejizga aytilmaganini yana bir bor chuqur his qilish mumkin. Zero, muhtaram Prezidentimizning "Yuksak maʼnaviyat – yengilmas kuch” asarida taʼkidlanganidek: "Agar ota-ona oilada oʻzini tutishni bilmasa, axloq-odob bobida farzandlariga oʻrnak boʻlish oʻrniga oʻzini salbiy tomondan koʻrsatadigan boʻlsa, bu holat, tabiiyki, bola maʼnaviy olamining shakllanishiga salbiy taʼsir koʻrsatadi, vaqti-soati kelib, uning xarakterida inson degan nomga noloyiq, xunuk bir odat sifatida namoyon boʻladi”.

Yana taʼkidlash joizki, voyaga yetmaganlarning axloqqa zid boʻlgan gʻayriijtimoiy xatti-harakatlarining oldini olish, birinchidan, ularning ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar, shuningdek, voyaga yetmaganlarning taʼlim- tarbiyasiga masʼul boʻlgan subʼektlar bilan profilaktik ishlarni oqilona toʻgʻri yoʻlga qoʻyish, ikkinchidan, ichki ishlar organlarining profilaktika inspektorlari va fuqarolik jamiyati institutlarining mazkur sohadagi oʻzaro hamkorlik faoliyatini yanada takomillashtirish talab etiladi.

Bugungi kunda taʼlim muassasalari, huquq-tartibot va huquqni muhofaza qilish organlari, joylardagi davlat boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari zimmasiga voyaga yetmaganlar oʻrtasida maʼnaviy-axloqiy, madaniy-maʼrifiy yoʻnalishdagi tadbirlarni muntazam ravishda amalga oshirib borish boʻyicha aniq vazifalar yuklatilgan.

Profilaktika inspektorlarining voyaga yetmaganlar orasida axloqqa zid gʻayriijtimoiy xatti-harakatlarning oldini olish faoliyatida yakka tartibdagi profilaktik chora-tadbirlarning ahamiyati katta.

Profilaktika inspektorlari oʻz xizmat hududida axloqsizlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi va ushbu huquqbuzarliklarni sodir etishga moyil boʻlgan voyaga yetmaganlar bilan yakka tartibdagi profilaktika ishlarini muntazam ravishda izchillik bilan olib borishlari zarur hamda bu ish doimiy kundalik vazifa boʻlib qolishi kerak.