NODAVLAT NOTIJORAT TAShKILOTLARIGA YaRATILAYoTGAN IMTIYoZLAR FUQAROLIK JAMIYaTI RIVOJIDA MUHIM OMIL BOʻLMOQDA
Mamlakatimizda mustaqillikning dastlabki yillaridanoq fuqarolik jamiyati institutlarining davlat hamda jamiyat ishlaridagi ishtirokiga keng yoʻl ochildi. Istiqlol yillarida mamlakatimizda fuqarolik jamiyati institutlarining samarali faoliyat yuritishi uchun normativ-huquqiy bazani takomillashtirishga katta eʼtibor qaratildi.
Bu esa fuqarolik jamiyati va uning institutlari bilan bogʻliq ijtimoiy munosabatlarning rivojlanib borishiga katta imkoniyatlar yaratmoqda. Natijada mamlakatimizda nodavlat notijorat tashkilotlarining safi yanada kengayib bormoqda.
Nodavlat notijorat tashkilotlari milliy assotsiatsiyasi faoliyatining yoʻlga qoʻyilishi nodavlat notijorat tashkilotlari imkoniyatlarini yanada kengaytirib, ularning ijtimoiy ahamiyatga molik muammolarni hal etishdagi ishtirokini kuchaytirdi. Oliy Majlis huzuridagi Nodavlat notijorat tashkilotlarini va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qoʻllab-quvvatlash Jamoat fondi hamda uning mablagʻlarini boshqarish boʻyicha Parlament komissiyasi tuzilishi esa nodavlat notijorat tashkilotlarining va boshqada fuqarolik jamiyati institutlarining iqtisodiy mustaqilligini kuchaytirishda koʻmak boʻldi. Bugungi kunda respublikamizdagi bir qancha nodavlat notijorat tashkilotlari oʻz faoliyatlari davomida parlament komissiyasi tomonidan qoʻllab-quvvatlanib kelinmoqda.
Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining bir qator Farmonlari, qarorlari va hukumat qarorlari qabul qilingan boʻlib, ularning ham soni yildan-yilga oshib bormoqda.
Bu esa fuqarolik jamiyati va uning institutlari bilan bogʻliq ijtimoiy munosabatlarning rivojlanib borishiga katta imkoniyatlar yaratmoqda. Natijada mamlakatimizda nodavlat notijorat tashkilotlarining safi yanada kengayib bormoqda.
Prezidentimizning 2013-yil 12-dekabrdagi PQ-2085-sonli qarori va Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-martdagi 57-son qarori bilan nodavlat notijorat tashkilotlariga bir qator yengilliklar yaratildi. Xususan, nodavlat notijorat tashkilotlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun undiriladigan davlat boji miqdori 5 baravariga, ularning ramzlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun undiriladigan yigʻimlar miqdori 2,5 baravariga kamaytirildi, nodavlat notijorat tashkilotlarining davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi murojaatlari adliya organlari tomonidan amaldagi normativ - huquqiy hujjatlarda nazarda tutilganidek ikki oy muddat oʻrniga bir oy muddatda koʻrib chiqilishi belgilandi, yuridik shaxslarning olti oy mobaynida bank hisob varaqlari boʻyicha pul operatsiyalarini oʻtkazish bilan bogʻliq moliya - xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmasligi ularni tugatish uchun asos boʻlishini nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 53-moddasi qoidasi nodavlat notijorat tashkilotlariga joriy etilmasligi belgilab qoʻyildi.
Shu oʻrinda shuni aytish joizki, 2014-yil 25-sentyabr kuni "Ijtimoiy sheriklik toʻgʻrisida”gi Qonunning qabul qilinishi natijasida nodavlat notijorat tashkilotlarining faolligining oshishiga yanada keng imkoniyatlar yaratildi.
Ushbu Qonun nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturlarini amalga oshirish, gumanitar muammolarni hal etish, mamlakatimiz aholisi turli qatlamlarining huquq va erkinliklari, manfaatlarini himoya qilishda ularning faolligini hamda aholining huquqiy ongi va madaniyatini oshirishdagi ijtimoiy sherikligiga hamkorlik oʻrnatish uchun qulay huquqiy maydon yaratishga qaratilgani bilan ahamiyatlidir.
Xulosa qilib aytganda, ushbu qabul qilinayotgan qonun hujjatlari nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqiy maqomi, roli va ahamiyatini kuchaytirishga qaratilgandir. Bundan koʻzlangan maqsad ularning yanada samarali faoliyat olib borishlarini taʼminlashdan iboratdir.
Uzaqbergen JAQSIMURATOV,
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi Jamoat, nodavlat notijorat va diniy tashkilotlar boʻlimi yetakchi maslahatchisi.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
