SANʼATDAN ORTIQ DAVLAT TOPMADI...

Sanʼatning pokiza dargohiga har kim har xil yoʻl bilan kirib keladi. Kimdir isteʼdodni ajdodidan meros qilib oladi, kimdir tasodifan kirib qoladi va izsiz yoʻqoladi. Kimdir bir foiz isteʼdod ustidan 99 foiz mehnat qilib, eldan olqish oladi. Amudaryo sanʼatining shak-shubhasiz buyuk dargʻasi, takrori yoʻq, oʻxshashi yoʻq noyob ovoz, goʻzal koʻngil, serqirra isteʼdod sohibi, Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan artist, rahmatli Nazir Rahimov hech kimga oʻxshamasdi. Uni isteʼdodli deyish kam, shunchaki qobiliyatli, deyish yerga urish boʻlar edi. U kuylash uchun tugʻilgan edi. U haqiqiy sanʼat qanday ekanligini koʻrsatib qoʻyish uchun balki Allohdan bizga yuborilgan bir farishta edi. Bu beqiyos sanʼatkorga beshik boʻlish baxti Amudaryo tumanining Mangʻit shahriga nasib qildi. Yaqinlarining aytishicha, oʻn savolga bitta javob berib, barchani hayron qoldiradigan, hokisor va soddadil, olijanob Nazir Rahim hali sanʼatga kirib ulgurmasidan atrofidagilar tomonidan sanʼatkor, deb tan olina boshlagan edi. Chunki u sanʼatsiz yashay olmas edi. Sanʼat ham Nazir Rahimsiz gʻaribroq koʻrinardi.

Rahmatlik Otajon Xudoyshukurov bir koʻrik-tanlovda menga shu qoʻshigʻingizni bering, deb soʻraganida oʻzi kuylashi kerak boʻlgan ashulasini inʼom qilib, tanlovda boshqa ashulasini ijro etgan hokisor inson edi. Tiniq, shirador, baland pardalarni qiynalmay oladigan noyob ovozi, ashulalari bilan odamlar koʻnglidan joy olgan edi. Uning qoʻshiqlarining na musiqasida, na soʻzida, na ijrosida begona millat ashulasining belgilari koʻrinmas edi. Ular top-toza, tom maʼnoda oʻzbekona qoʻshiqlar edi. Shuning uchun boʻlsa kerak, bu qoʻshiqlarning umri Nazir Rahimovning 47-yillik umridan uzun boʻldi. Bu qoʻshiqlarni hozirgacha oʻzini haqiqiy sanʼatkor boʻlishga tayyorlayotgan havasmandlar ijro etishyapti. Haqiqiy sanʼat shinavandalari hali-hanuz maza qilib tinglashyapti.

Nazir Rahimov oʻz hayoti davomida qoʻshiqdan boshqa davlat, muxlislaridan boshqa savlat topmadi. Kibr-havoni bilmadi, soxtalik qilmadi, aldandi, aldamadi. Shu sababdan ham u betakror, shu sababdan u bebaho. Bunday sanʼat, bunday sanʼatkor bir keldi-yu ketdi.

Dunyoda sanʼat degan soʻz bor ekan, sanʼat yasharkan, Nazir Rahimov ham yashaydi, takrori yoʻq boʻlib yashaydi, armoni yoʻq boʻlib yashaydi. Agar kimdir uni takrorlay olganida edi, u kabi kuylay olganida edi, unga shuncha taʼrif-tavsifning hojati boʻlmas edi. Alloh sanʼatkor boʻlaman, degan har bir qalbga shu insonning ozgina dardini, ozgina nafasini, ozgina fidoyiligini bersin. Shunda oʻzbek sanʼati sanʼat boʻladi, shunda qoʻshiq haqiqiy dil malhami boʻladi.

Betakror navoga chogʻlaning sozlar,

Soʻzlar, oʻzingizga bering pardozlar.

Birga aylagaymiz koʻkka parvozlar,

Men dunyoga keldim qoʻshiq aytgani.

Ruhingizga taʼzim qilamiz, ustoz! Sanʼatingizga havas qilamiz. Sizni koʻra olganimiz baxt, duo ololmaganimiz armon. Shunday sanʼat, shunday zahmat haqqi, qoʻshiqni qoʻshiqday qilib aytishga soʻz beramiz. Ruhingiz taskin topsin, Nazir ogʻa Rahimov!

Kamoli ehtirom bilan ustozning shogirdlari nomidan

Nasiba EShChANOVA.