Shoh va shoir Bobur - vatanparvarlik timsoli
Temuriylar avlodining isteʼdodli vakili, atoqli shoir, buyuk sarkarda, ajoyib asarlari bilan dunyo ahliga tanilgan ulugʻ ajdodimiz Z.M. Bobur ijodi bilan faxrlansak arziydi. Buyuk ajdodimizga hurmat, uning ijodiga qiziqish, oʻquvchilarni faollikka, jonkuyarlikka, talabchanlikka, ijodkorlikka undaydi. Uning gʻazal va ruboiylari orqali oʻquvchilarda vatanparvarlik tuygʻusi shakllanadi.
Manbalarda qayd etilishicha, dovyurakligi va jasurligi uchun u yoshligidan “Bobur” (sher) laqabini oladi. Bu nom unga bejiz berilmagan edi. U ajoyib qilichboz, kamonboz ham edi. Uning vujudida sarkardalikka xos dovyuraklik, sergʻayratlilik, epchillik mujassam boʻlgan. Otasi vafotidan keyin 12 yoshida taxtga oʻtiradi. Bobokaloni A.Temur davlati poytaxti Samarqandni egallab, Movarounnaxrda markazlashgan kuchli davlatni saqlab qolishga urinadi. Afsuski bu niyatiga erisha olmadi, mahalliy hukmdorlar oʻrtasidagi nizo bunga imkon bermadi. U koʻpgina qarshiliklarga uchrab, noiloj oʻz Vatanidan chiqib ketishga majbur boʻldi va qolgan umrining oxirigacha Hindistonning Agra shahrida yashab, ijod etdi. Bobur Mirzo Hindistonda qudratli saltanat egasi boʻlganida ham Vatan xayoli, ayriliq alami uni tark etmagan va u quyidagi hasratli satrlarni bitgan.
Tole yoʻqi jonimgʻa baloligʻ boʻldi,
Har ishniki, ayladim- xatoligʻ boʻldi.
Oʻz erni qoʻyib, Hind sori yuzlandim,
Yo Pab, netayin, ne yuz qaroligʻ boʻldi.
Shoir oʻz boshidan kechirganlari, alamlari, oʻz erini tashlab, Hindistonni zabt etishini “yuzi qaroligʻ” deb aytadi. Bobur Mirzo yuragida va sheʼriyatida Vatan tuygʻusi, Vatan sogʻinchi, Vatanga qaytish istagi doim mavj urib turgan. U vatanparvarlik, insonparvarlik, maʼrifatparvarlik gʻoyalari bilan bir qatorda odob-ahloq mavzusiga ham asosiy eʼtiborini qaratdi. U hikmatli soʻzlari orqali odamlarni kamtarin, koʻrkam fazilatlar egasi boʻlishga daʼvat etdi. Xalq maanfatini oʻylab, inson qadr- qimmatini yuqori tutdi. Shoirning umr saboqlari, orzu-armonlari ifoda etilgan ruboiylari, ayniqsa, ona Vatan tuygʻusi, Vatandan ayrilish azobi har bir oʻquvchi qalbida chuqur iz qoldiradi. Hindiston shoxi boʻlishiga qaramay, u erdagi hayotini gʻariblik deb ataydi.
Yod etmas emish kishini gʻurbatda kishi,
Shod etmas emish koʻngulni mehnatda kishi.
Koʻnglum bu gʻariblikda shod oʻlmadi, oh,
Gʻurbatda sevunmas ermish, albatta kishi.
Qudratli saltanat egasi boʻlganda ham Vatan sogʻinchi, ayriliq alami Bobur Mirzoni eng soʻnggi nafasigacha tark etmadi. U farzandlariga: “... agar qazo qilsam meni Vatanimga yaqinroq joyga, eng boʻlmaganda Qobulga qoʻyinglar”, - deb vasiyat qilgan. Bu bir umr Vatanidan ayriliqda yashagan buyuk insonning eng ogʻir nidosi edi. Buyuk siymoning ezgulikka chorlagan boy merosi avlodlar qalbida mangu qoladi.
Xosiyat Yusupova, 20-maktabning boshlangʻich sinf oʻqituvchisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶