BAKTERIAL DIZENTERIYa VA ULARDAN SAQLANISh ChORALARI
Yoz mavsumining issiq kunlari boshlanishi bilan aholi orasida oʻtkir yuqumli ichak kasalliklari koʻplab uchraydi. Oʻtkir yuqumli ichak kasalliklaridan hisoblangan bakterial dizentariya kasalligini turli mikroorganizmlar keltirib chiqaradi.
oziq-ovqat mahsulotlari, shuningdek, maishiy-muloqot, yaʼni, ifloslangan qoʻllar, idish-tovoqlar, roʻzgʻor buyumlari, yosh bolalar oʻyinchoqlari kasallikni yuqtiruvchi asosiy omillar hisoblanadi. Shuningdek suv qaynatilmay ichilganda, yoki belgilanmagan ochiq suv havzalarida choʻmilganda ham bu kasallikni yuqtirish mumkin. Yoz-kuz oylarida esa pashshalar ham kasallikning kelib chiqishida katta rol oʻynaydi. .
Bakterial dizenteriya bilan faqat odamlar ogʻriydi.
Kasallikning Patogenezi va klinikasi: Kasallikning yashirin davri 2 kundan 7 kungacha davom etadi. Shundan keyin kasallikning asosiy belgilari yuzaga chiqa boshlaydi, kasallik ichning qayta-qayta suyuq kelishi,qorin ogʻrishi,kungil aynishi, qusish, isitmaning kutarilishi kabi belgilar bilan namoyon boʻladi. Dizenteriya toksinlarining markaziy nerv sistemasiga taʼsir etishi boshqa infektsion kassalliklar kabi dizenteriya patogenezida asosiy ahamiyatga egadir. Ingichka va yoʻgʻon ichak nerv apparatining zararlanishi sababli yoʻgʻon ichak shilliq pardasi yalligʻlanib, yara paydo boʻladi va tortishib qisqaradi. Shunga koʻra bemor ichi burab ogʻrib kuchanadi. Kasallik ogʻir oʻtganda bemor 1 sutkada 30-martagacha xojatga boradi. Dizenteriya bakteriyalari qonga oʻtmaydi. Dizenteriyaning toksik formalari koʻpincha xavfli boʻladi. Yosh bolalarda va keksalarda dizenteriya ogʻirroq kechadi.
Kasallikning epidemiologiyasi va unga qarshi kurash choralari: – Dizenteriya kasalligining oʻtkir va surunkali formasi bilan ogʻrigan bemor infektsiya manbai boʻladi. Dizenteriya tayoqchalari asosan najas bilan chiqadi.
Dizenteriya profilaktikasi kasallikni barvaqt aniqlash, va bemorni oʻz vaqtida shifoxonaga yotqizish va davolash, shuningdek,kasallikning xronik formasi bilan ogʻriyotgan kishilarni aniq hisobga olib, sanatsiya qilishdan iborat. Bemorlarning buyumlari, chiqindilari, shuningdek bemor turgan uy yaxshilab dezinfektsiya qilinishi kerak.
Raʼno ALLAMBERGENOVA,
tuman DSENM bakteriolog-shifokori.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
