Ekologik nazorat institutining takomillashuvi jamiyatda ijtimoiy sheriklik munosabatlarining rivojlanishiga xizmat qiladi

Mustaqillikning ilk yillaridan boshlab yurtmizda ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, yer, yer osti boyliklari, suv, oʻsimlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy boyliklaridan oqilona foydalanish hamda ularni kelajak avlodga bus-butun yetkazish masalasiga alohida eʼtibor berib kelinmoqda. Bu boʻyicha tizimli ishlar olib borilmoqda va mustahkam huquqiy asoslar yaratilgan.

"Ekologiknazorat toʻgʻrisida”gi OʻzbekistonRespublikasi Qonunining qabul qilinishi ham shu borada katta ahamiyatgaega boʻldi. 2013-yil 28-dekabrdan kuchga kirgan ushbu Qonunning maqsadi ekologik nazorat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iboratdir.

Avvalo, ekologik nazorat tushunchasiga toʻxtalib oʻtsak. Ekologik nazorat – bu atrof muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonun hujjatlari talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyishga, tabiatni muhofaza qilish faoliyati samaradorligini oshirishga qaratilgan davlat va jamoatchilik chora-tadbirlari tizimi.

Ekologik nazorat obʼektlari yer, yer osti boyliklari, suvlar, oʻsimlik va hayvonot dunyosi, atmosfera havosi, atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi tabiiy va texnogen manbalar, atrof-muhit ifloslanishiga va tabiiy resurslardan noqonuniy foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligiga tahdid solishi mumkin boʻlgan faoliyat, harakat yoki harakatsizlikdir.

Ekologik nazoratning davlat ekologik nazorati, idoraviy ekologik nazorat, ishlab chiqarish ekologik nazorati va jamoatchilik ekologik nazorati kabi turlari bor.

Qonunga muvofiq Davlat ekologik nazorati maxsus vakolatli davlat organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan, idoraviy ekologik nazorat davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan davlat boshqaruvi organlari tasarrufidagi tashkilotlarda, shuningdek xoʻjalik boshqaruvi organlarining tarkibiga kiruvchi tashkilotlarda amalga oshiriladi. Ishlab chiqarish ekologik nazorati xoʻjalik yurituvchi subʼektlar tomonidan oʻz xoʻjalik faoliyatida va boshqa faoliyatda amalga oshiriladi. Jamoatchilik ekologik nazorati esa fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar tomonidan amalga oshiriladi.

Umuman olganda, ushbu qonun atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik holatni yaxshilash, tabiiy resurslarni saqlash sohasida davlat organlari, fuqarolik jamiyati institutlari va fuqarolarning oʻzaro hamjihatlikda harakat qilishining huquqiy mexanizmlarini taʼminlaydi. Hujjatning hayotga tatbiq etilishi tabiatni muhofaza qilish sohasida aholining fuqarolik ekologik, huquqiy ongi hamda faolligi, fuqarolik jamiyatining ilmiy doiralar va davlat hokimiyati organlari bilan oʻzaro hamkorligining oshishiga xizmat qiladi.

Muzaffar ABDRIMOV,

tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tuman boʻlimi boshligʻi.