PIRLS xalqaro baholash dasturida ishtirok etishning afzalligi

Men 17-yildan beri 40-sonli maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi boʻlib ishlayman. Shu vaqt oraligʻida bolani boshlangʻich sinflardanoq oʻqishga, ilm olishga qiziqtirish, qunt bilan ilm dunyosiga yetaklash kelgusida uning hayotida muhim rol oʻynashini chuqur anglab yetdim. Bu menga oʻz kasbimga yana ham masʼuliyat bilan yondoshib, tinmay oʻqib-oʻrganib borishim  lozimligini anglatadi va faoliyatimni shu asosda olib borishga intilayapman. Natijalarim esa yomon emas. Shogirdlarim orasida turli oliygohlar talabalari, fan olimpiadalarining Respublika bosqichi gʻoliblari bor.
Kelgusi 2020-2021 oʻquv yilidan mening taʼlim berayotgan sinfimda oʻquvchilar bilimini baholash xalqaro PIRLS dasturi asosida oʻtkazilishi rejalashtirilmoqda.
PIRLS Xalqaro oʻqish savodxonligini oʻrganishdagi yuksalish – xalqaro tadqiqoti 9-10 yoshdagi boshlangʻich sinf oʻquvchilarining oʻqib tushunish koʻnikmalarining qay darajada rivojlanganligi haqida maʼlumotlarni xalqaro miqyosda taqqoslash imkonini beradigan, oʻqish va oʻqitishni yaxshilashda taʼlim sohasidagi davlat siyosatiga xizmat qilishi mumkin boʻlgan tahlillarni taqdim etadigan yirik xalqaro baholash dasturi hisoblanadi. PIRLS boshlangʻich sinf oʻquvchilarining oʻqish savodxonligini baholashda badiiy tajriba orttirish, axborotni olish va undan foydalanishdagi bilimini tekshirishga qaratilgan.
Yaʼni oʻquvchida diqqatni jamlash va aniq koʻrsatilgan maʼlumotlarni topish, toʻgʻridan-toʻgʻri xulosalar chiqarish, matn elementlarini baholash va tanqid qilish, gʻoya va axborotlarni talqin qilish, uygʻunlashtirish tushunchalari jarayonini birlashtiradi.
Buning uchun maktab taʼlimidan avval bola maktabgacha taʼlim muassasasiga borgan boʻlishi, maktabga borgunga qadar oʻqish va yozishni oʻrganib olgan boʻlishi lozim. Shuningdek, bolani yoshlikdan kitob oʻqishga qiziqtirish, uning dunyoqarashi, salohiyati yuksalishiga  erishish lozim.
Uyda koʻproq kitob oʻqish va yaqinlar davrasida oʻqilgan ertak, masal va kichik hikoyalarni birgalikda tahlil qilish ham muhim.
 PIRLS tadqiqotida Oʻzbekiston Respublikasining ishtirok etishi taʼlim sifatini oshirishga, xalqaro miqyosda mamlakat nufuzini mustahkamlashga va oʻquvchilar bilimini xalqaro talablar darajasiga olib chiqishga xizmat qiladi.

Dilrabo OʻROZBOYeVA,
40-sonli maktab oʻqituvchisi, Qoraqalpogʻiston xalq taʼlimi aʼlochisi.