KONSTITUTsIYa – JAMIYaTDAGI ISLOHOTLAR POYDEVORI

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga davlat suvereniteti, xalq hokimiyatchiligini, insonlarning huquq va erkinliklarini yanada mustahkamlash, mahalliy ijro etuvchi va vakillik organlari vakolatlarini yanada aniq ajratish, davlat hokimiyatining tashkil etilishi, qonunchilik tashabbusi hamda sud-huquq va taʼlim-tarbiya, ijtimoiy himoya boshqa sohalarga oid 64 ta moddaga 200 dan ortiq oʻzgartishlar kiritildi, 6 ta yangi modda bilan 16 ta yangi norma qoʻshildi.

Yangi Konstitutsiyaning 13-moddasida insonning shaʼni va qadr-qimmatini, huquq va erkinliklarini hurmat qilish, ularga rioya etish, ularni himoya qilish davlatning majburiyati sifatida belgilab qoʻyildi.

Konstitutsiyaga fuqarolarning shaxsiy, ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, madaniy va ekologik huquqlari hamda manfaatlarini taʼminlashga, himoya qilishga qaratilgan toʻgʻridan-toʻgʻri ishlaydigan normalar kiritilgan boʻlib, bugungi kunda eng aktual mavzulardan biri boʻlgan uy-joy daxlsizligi, xususan, uy-joylarning noqonuniy buzilishi kabi nizoli masalalarga chek qoʻyish maqsadida 27-moddada hech kim uy-joydan sudning qarorisiz mahrum qilinishiga yoʻl qoʻyilmasligi belgilab qoʻyildi. Bundan koʻzlangan maqsad esa, mulk daxlsizligini yana bir bor Konstitutsiya darajasida mustahkamlash boʻlib, amaliyotda mansabdor shaxslar qaroriga asosan uy-joylarning buzilishi va buning natijasida fuqarolarga yetkazilishi mumkin boʻlgan moddiy va maʼnaviy zararni oldini olishga xizmat qiladi. Jumladan, Konstitutsiyaning 25-moddasiga shaxs sud qarori qabul qilinmagunicha 48 soatdan koʻp muddat ushlab turilishi mumkin emasligiga oid toʻgʻridan toʻgʻri amal qiluvchi jumlalar kiritildi.

Bundan tashqari, 26-moddaga koʻra aybdorlikka oid barcha shubhalar, agar ularni bartaraf etish imkoniyatlari tugagan boʻlsa, gumon qilinuvchining, ayblanuvchining yoki sudlanuvchining foydasiga hal qilinishi kerak.

Joriy yilning 30-aprelida boʻlib oʻtgan umumxalq referendumida ovoz berish orqali Yangilangan Konstitutsiya asosida aholining farovon hayoti, inson huquqlari va demokratik qadriyatlar ustuvorligi, xalq hokimiyatchiligini taʼminlash, davlat idoralarining xalq oldida maʼsulligini oshirish, adolatli fuqarolik jamiyatini shakllantirish, mamlakatning barqaror rivojlanishini taʼminlash maqsad qilingan. Ushbu Konstitutsiya endilikda jamiyatdagi islohotlarga poydevor boʻlib xizmat qiladi.

Sh.Vaisniyazov, tuman Yuridik xizmat koʻrsatish markazining bosh yuriskonsulti