31-sonli maktabda Navoiy tavalludiga bağişlangan badiiy keça ötkazildi

Söz mulkining sultoni Alişer Navoiy dahosi va uning şoh asarlari, ğazallari maktab davrlaridan boşlab bizga taniş. Kitoblarini har gal varaqlaganimizda şoirning yangi-yangi qirralarini kaşf etamiz, ğazal va ruboiylarini öqişimiz mobaynida xuddiki ijodkor yaşagan davrlarga tuşib qolgandek bölamiz. Buyuk bobokalonimiz tavallud topgan 9-fevral sanasi esa har yili yurtimiz böylab keng nişonlanadi. Joylarda badiiy keçalar, muşoiralar, ijod uçraşuvlari ötkaziladi. Adabiyotga befarq bölmagan, katta-kiçik davralarda bahr-u bayt musobaqalari ötkaziladi. Şu tariqa, şoir şaxsini yana bir bora qaytadan kaşf etamiz. “Xamsa”ni yana bir bora qölimizga olamiz.

Yaqinda Amudaryo tumani Maktabgaça va maktab taʼlimi bölimiga qaraşli 31-sonli umumtaʼlim maktabida ham şoir tavalludining 584 yilligi munosabati bilan badiiy keça uyuştirildi.

Maktabning ona tili va adabiyot fani öqituvçilari Gözal Kamolova, Umida Yuldaşeva, Sayyora Raimovalar boşçiligida, yuqori sinf öquvçilari iştirokida ötkazilgan tadbir Alişer Navoiy tavalludi, şoirga ism qöyiliş sahnalari va umrining sönggi lahzalarigaça bölgan davrlardagi voqealarni öz içiga oldi.

Dastlab, öquvçilar Guli Sobirova hamda Şohruz Rahimboyevlar ijrosida Navoiy bolaligi sahnalari gavdalantirildi. Unda Navoiyning bolalik davrlari, şoirning söz dunyosiga bolalikdan boşlab özgaça muhabbat qöygani aks ettirildi. Şundan söng, maktabning 6-sinf öquvçilari Saidbek Davletboyev hamda Gulkamar Soatboyeva ijrosida “Guli” monologi öqib eşittirildi. “Hamon yodimdadur kuz çoği erdi, körişgan maskanim gul boği erdi…” deya jaranglagan baytlarni öquvçilar zör iştiyoq bilan tingladilar.

Maʼlumki, Alişer Navoiy ikki tilda mukammal ijod qilgan. Turkiy tilda “Navoiy”, forsiy tilda esa “Foniy” taxalluslarini qöllagan. Alişer Navoiyning adabiy va ilmiy merosini 4 faslga böliş mumkin: devonlari, dostonlari, forsiy tildagi şeʼriy merosi, ilmiy-filologik, nasriy va tarixiy asarlari. Şoir hazratlarining özbek tilida yaratgan şeʼriy merosi asosan “Xazoyin ul-maoniy” devoniga jamlangan.

Şuningdek, Navoiy ijodining eng muhim va maşhur asarlaridan biri bölgan “Xamsa” töplami şoirning adabiy mahoratini, falsafiy va maʼnaviy qaraşlarini aks ettirgan yuksak ijod mahsuli sifatida eʼtirof etiladi. Asar neça asrki, öz jozibasini yöqotmasdan avloddan avlodga ötib, yaşab kelmoqda.

Tadbir davomida 7-sinf öquvçilari ijrosida uşbu töplamdan örin olgan, sevgi, maşaqqat va umid tarannum etilgan “Farhod va Şirin” dostoni sahnalaştirilib, öquvçilar eʼtiboriga havola etildi.

Şundan söng, badiiy keça öquvçilar yod olgan Navoiy ijodiga mansub ğazallar va ruboiylar bilan davom etdi. 6-sinf öquvçilari “Tanovar” milliy kuyiga raqsga tuşdilar. Albatta, ötkazilayotgan bu kabi tadbirlar şoir xotirasini abadiylaştirişga xizmat qilib, uning bebaho adabiy meʼrosi kelajak avlodlarga ham yetib borişida muhim vosita böladi. Bir tarafdan, öquvçilar örtasida özaro hamjihatlikni, jamoaviylikni şakllantirsa, yana bir tarafdan, yangidan-yangi isteʼdodlarni kaşf etişga yordam beradi.

Aziza MADRAHIMOVA