ALLOMANING DONOLIGI

Xalqimiz orasida qadimda Imom-Buxoriy, Beruniy, Ulugʻbek, Alisher Navoiy, Bobur, Ibn Sino kabi buyuk allomalar yetishib chiqdi. Ular oʻz  davrining odamlaridan oʻta ziyrakligi, donoligi, aqli bilan ajralib turishgan. Ularning yaratgan asarlari bizning eng katta  maʼnaviy merosimizdir. Oʻz aql-u idroki bilan tanilib, asrlar oʻtsa-da avlodlar xotirasida saqlanib kelayotgan mana shunday allomalardan biri Abu Ali ibn Sinodir. U tabobat borasida "Tib qonunlari” asarini yaratib, tani sihatlikka oid koʻpgina maʼlumotlar yozib qoldirgan. Ibn Sino mohir tabib boʻlganligini koʻpchiligimiz bilamiz. Yaqinda bir rivoyatni oʻqib qoldim. Ibn Sino har kuni bemorlarni qabul qilayotib navbat bir yigitga yetib kelganida  uni chetlab oʻtar ekan. Kunlardan bir kun yigitning onasi u yotgan toʻshak yoniga bir kosa qatiq qoʻyib, oʻz  yumushlari bilan band boʻlibdi. Yigit kosadagi qatiqqa tikilib yotsa, shiftdan bir ilon tushib, qatiqqa zahrini sochibdi. Jonidan toʻygan yigit alam bilan kosadagi zaharlangan qatiqni jon-jahdi bilan ichib yuboribdi. Ammo biroz oʻtmay, oʻzini yaxshi seza boshlabdi. Soat oʻtgani sayin u sogʻayibdi. Ertasiga ancha oʻziga kelib, yana Ibn Sino qabuliga boribdi. Bu safar ham tabib uni chetlab oʻtibdi. Ajablangan yigit unga eʼtiroz bildiribdi. Shunda alloma:

- Siz kecha va avvallari kelganingizda dardingizga davo yoʻq edi. Shuning uchun sizni koʻrmagandim. Chunki men sizga toʻshak yoniga qatiq qoʻyish, unga ilon zahar solishi, bu qatiqni siz ichishingiz kerakligini ayta olmas edim-da. Ammo taqdir sizga bu inoyatni yetkazdi. Endi sizga tabibning keragi yoʻq. Siz mutlaqo sogʻsiz. Bugun shuning uchun sizni chetlab oʻtdim, – debdi.

Bu rivoyatda Abu Ali ibn Sinoning naqadar mohir, ziyrak va dono tabib ekanligi oʻz aksini topgan. Mana shunday allomalar yashab oʻtgan yurtning vorislari ham zukko, ziyrak, bilimli boʻlishlari shart.

Sevara ISMOILOVA,

Amudaryo akademik litseyi oʻquvchisi.

(Foto - http://xabardor.uz)