KITOBGA SODIQ YoShLAR

XXI asrga kelib kompyuter texnologiyalari butun jahonni zabt  etdi. Hayotimizga kirib kelgan bu olamshumul yangilik tufayli yangi asrimiz "Kompyuter asri” deb atala  boshlandi.

Yashiradigan joyi yoʻq, bu yangilik  maʼlum darajada "Kitobxonlik” deb atalmish udumlarimizga oʻz soyasini soldi.

Yoshlarning internet dunyosiga kirib, kitob oʻqishdan tobora uzoqlashib borayotganidan tashvishga tushgan yurtdoshlarimiz matbuot va ommaviy axborot vositalari orqali chiqishlar qilib, farzandlarimizni globallashuv davri chalkashliklaridan xalos qilib, ularni yana kitob dunyosiga  qaytirishga harakat qilmoqdalar.

Biz jurnalistlar ham bu  tashvishdan yiroq emasmiz. Shu boisdan ham "Taraqqiyot koʻzgusi” va "Mening oilam” gazetalari, amunews.uz  veb-sayti, "Jayxun sadosi” internet-radiosi tahririyatlari hamda "Jayxun ilhomlari” nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan oʻtkazilayotgan  tadbirlarda albatta, yoshlarning kitob mutolaasi bilan nechogʻlik band ekanliklari bilan qiziqdik.

Bizning "Badiiy kitob oʻqiysizmi?” deya bergan savolimizga ularning koʻpchiligi "Ha!” – deya dadil javob berishdi va oʻqigan kitoblarini nomma-nom aytib berishga harakat qildilar.

Fikrimizning isboti sifatida tahririyatimizga tashrif buyurgan yoshlarning bu boradagi fikrlarini eʼtiboringizga havola qilamiz:

Azizaxon MALIKOVA,

Amudaryo qishloq xoʻjalik kasb-hunar kolleji oʻquvchisi:

– Kitob bizga bilmaganlarimizni oʻrgatadi, saboq beradi, shu bilan birga bizga sodiq doʻst boʻladi.

Kitob oʻqish maʼnaviyatni boyitadi. Insonlar kitobni sevib, koʻp asrlardan buyon mutolaa qilib kelishadi. Lekin atrofimizga nazar solsak, hozirgi kunda kitobga eʼtibor kamayib borayotgandek. Nega shunday? Nima uchun odamlar kitobdan zerikayapti? Kitob oʻqish uchun vaqt ajratmayapti? Nima uchun vaqtini bekorchi narsalarga sarflayapti?

Biz buni chuqur oʻylab qaraydigan boʻlsak, dunyoni qamrab olgan internet, kompyuter asri bunga asosiy sabab boʻlmoqda. Toʻgʻri, rivojlanish kompyuter, internetdan keng foydalanish, dunyo bilan axborot almashish tufayli yuzaga keladi. Bu albatta ogʻirimizni yengil qiladi, yaxshi, tez va samarali natijalar beradi. Lekin  bularni oʻylab kitobdan voz kechish mutlaqo notoʻgʻri! Kitobni elektron tarzda ham oʻqish mumkin. Lekin bu haqiqiy kitobnikichalik zavq bera olmaydi.

Aziza OʻROZBOYeVA, 32-sonli maktab oʻquvchisi, "Orasta qizlar” toʻgaragi aʼzosi:

– "Kitob – bilim bulogʻi”, deb bejizga aytishmagan dono xalqimiz. Ha, albatta, kitob – bizning eng yaqin doʻstimizdir. Biz undan ilm olamiz, tarbiya olamiz. Ezgulikni, milliy qadriyatlarni, Vatanga muhabbatni, ota-onaga hurmatni, fidoyilikni, halollikni oʻrganamiz. Biz kitob oʻqiganda mutolaa madaniyatiga ham alohida eʼtibor qaratishimiz lozim. Yaʼni, oʻzimizning yoshimizga mos boʻlgan, nurli kelajakka chorlaydigan, maqsadlarimizga "qanot” beradigan kitoblarni saralab olib oʻqishimiz kerak. Badiiy kitoblarni qanchalik koʻp oʻqisak, bizning fikrlash qobiliyatimiz, dunyoqarashimiz shunchalik boy boʻladi.

Alisher Navoiy, Fargʻoniy, Beruniy, Ibn Sino, Ulugʻbek kabi bobolarimiz biz avlodlarga juda katta maʼnaviy meros qoldirib ketishgan. Ajdodlarimiz merosini nafaqat oʻzbek xalqi, balki dunyo boʻylab barcha xalqlar sevib mutolaa qiladi, qadrlaydi. Biz ham ana shunday ajdodlarimiz kabi maʼnaviy boy, yurtimizni dunyoga tanitadigan haqiqiy yurt farzandi boʻlishimiz kerak. Biz mutolaa madaniyatiga eʼtibor qaratgan holda, iloji boricha koʻproq kitoblar oʻqishimiz va albatta, uyimizda kichkina kutubxona tashkil etishimiz kerak. Buyuk ajdodlarimiz merosi joy olgan kutubxonamiz yillar oʻtsa ham oʻz qadrini yoʻqotmaydi. Mana shu kitoblardan olgan bilim va koʻnikmalarimiz evaziga kelajakda Vatanimizga nafimiz tegadigan bir komil inson boʻlib etishishimiz shart. Chunki Vatanimiz kelajagi biz yoshlarning qoʻlimizdadir.

Yorqinoy KENJABOYeVA, 11-sonli maktab oʻquvchisi:

– Opam yettinchi sinfda, men uchinchi sinfda taʼlim olamiz. Opam ikkalamiz maktab kutubxonasidagi yoshimizga mos kitob, jurnallarni deyarli oʻqib chiqdik. Uyda ham kichik kutubxonamiz bor. Kitob javonida badiiy asarlar, ertak kitoblar, gazeta-jurnallar va boshqa kitoblar ancha. Ota-onamiz sovgʻa tariqasida ertak kitob va bolalarga oid kitoblar olib kelib berganlar.

– Har bir oʻqigan kitob uchun mukofot bor, – dedi bir kuni onam. Onamning  gapini dadam ham maʼqulladi.

– Koʻp oʻqisalaring kelajagingiz porloq boʻladi, – dedilar.

Opam kitob javonidan "El desa Navoiyni” – hazrat Mir Alisher Navoiy haqidagi rivoyatlar kitobini tanladi. Men esa  kitob javoniga koʻz yugurtirgancha ancha vaqt kitob tanlay olmay turib qoldim. Maqsadim – kichik hajmdagi kitob tanlab, tez oʻqib, mukofotni qoʻlga kiritish edi-da. S.Bekchanova, N.Allambergenovalarning "Adabiyot darslarida matnni sharhlash” kitobini tanladim. Kitobni shunday ochsam, "Alloh yaxshi niyatlaringizni ijobat qilsin! Muallif” degan dastxat bilan onamga sovgʻa qilingan kitob ekan. Qiziqib qoldim. Bu kitob adabiyot  fani oldiga qoʻyilgan vazifalar haqida ekan. Kichik hikoyalar, maqollar, sheʼrlar aytib, oʻquvchilarni adabiyot faniga qiziqtirish kabi vazifalar toʻgʻrisida ekan. Biz onam ishdan kelgach, oʻqiganlarimizni gapirib berdik. Ular qoldirib ketgan joylarimizni toʻldirib, rosa maqtab, erkalab qoʻydilar. Dadam ishdan kelgach, biz haqimizda xursand boʻlib gapirib berdilar. Biz ham sevindik. Biz dadamdan kitob doʻkonidan badiiy asarlar olib berishini soʻradik. Ular kitob doʻkoniga oʻzlarimizni olib borishga vaʼda berdilar. Bizlar har birimiz oʻz  kitob javonimizni tashkil qilishni oʻylab qoʻydik.

Robiya YOʻLDOShEVA yozib oldi.

(Foto - http://www.uza.uz)