SERQIRRA VA JOʻShQIN FAOLIYaT SOHIBI

Ziyolilar oilasidan yetishib chiqqan tumanimizning yetakchi tadbirkor fermerlaridan biri Erkin Rasulovning tumanimizda, qolaversa, oʻzi rahbarlik qilayotgan "Amudaryo-Panasham” fermer xoʻjaligida hurmati va obroʻsi gʻoyat baland. Negaki, u har bir ishni puxta rejalashtirib, ishga kirishadi. Hech qachon naf bermaydigan, xom-xatala, pala-partish ishlarga qoʻl urmaydi. Shoshma-shosharlik, hovliqmachilik ishning belidan tepishini, pand berishini yaxshi biladi. "Har bir ishni puxta oʻylab boshlash va qoyillatib oxiriga yetkazish kerak. Toki, qilgan va qilayotgan ishingdan koʻngling toʻq, ishonching komil boʻlsin. Boshqalar ham qoyil qolsin, havas qilsin”, - deydi u bu yilgi qishloq xoʻjalik ishlarning yakunlanishi arafasida.

Ha, u rahbarlik qilayotgan fermer xoʻjaligida asosiy va yetakchi tarmoq paxtachilik hisoblanib, har yili paxtadan moʻl hosil yetishtirilib, moʻmay daromad olib kelinmoqda. Har yilgi olinayotgan sof foyda ezgu ishlarga yoʻnaltirilmoqda. Masalan, 2011 va 2012-yil yakunlari boʻyicha olingan sof foyda hisobidan jahon bozorida yuqori baholanadigan Polshaning sut yoʻnalishidagi 7 bosh zotdor sigirlari sotib olinib parvarish qilinmoqda va urugʻlantirishning sunʼiy usulida koʻpaytirilmoqda. Hozirgi kunda bu zotdor sigirlarning bosh soni buzoqlarni ham qoʻshib hisoblaganda 20 boshga yetdi. Binobarin, fermer xoʻjaligida endilikda zotdor molli chorvachilik sohasi boʻy koʻrsata boshladi. Bu esa fermer xoʻjaligining koʻp tarmoqli fermer xoʻjaligiga aylanayotganidan darak beradi. Shu jumladan, paxtachilik, gʻallachilik pillachilik, asalarichilik va chorvachilik sohalari bir maromda yildan yilga rivojlanmoqda.

Darvoqe, mazkur "Amudaryo-Panasham” fermer xoʻjaligi aslida 1976-yilda tashkil topgan asalarichilik xoʻjaligi negizida boʻy tikladi. Oʻsha 1970 yillar oxiri va 1980-yillar davomida asalarichilik xoʻjaligi asalarichilari har yili 65 tonnadan 80 tonnagacha sifatli asal va asal mahsulotlari yetishtirib, Oʻzbekiston Respublikasida dong taratgan edi.

- Bu muhim tarmoqni kelgusida yanada rivojlantirish rejalarini tuzib qoʻyganmiz. Ayni davrda har yili 1000 ta asalari uyasidan, yaʼni oilasidan 8 tonnadan ziyod asal va asal mahsulotlari yetishtirib el dasturxoniga hadya qilmoqdamiz. Asalarichilikning moddiy-texnika bazasini yanada mustahkamlab, bu shifobaxsh mahsulotlarni koʻpaytirish imkoniyatlarini ishga solamiz, - deydi tadbirkor fermer Erkin Rasulov.

U aslida mana shu asalarichilik xoʻjaligining "nonini yeb tishi chiqqan” mutaxassisdir. U 1980-yilda, yaʼni, asalarichilik xoʻjaligining ayni rivojlanib, mahsulot ishlab chiqarish boʻyicha respublikada yetakchi oʻrinni egallagan davrida xoʻjalikka asalarichi ishchi boʻlib ishga kirdi. Ishning koʻzini bilishi, mehnatsevarligi tufayli keyinchalik xoʻjalikda mexanik, muhandis boʻlib ishladi. 1990-yilda sobiq Toshkent qishloq xoʻjalik institutining iqtisodchi-hisobchi fakultetini ishdan ajralmagan holda muvaffaqiyatli bitirib chiqdi. 2006-yildan eʼtiboran "Amudaryo-Panasham” fermer xoʻjaligini boshqarib kelmoqda. Oʻzidagi qishloq xoʻjalik tarmoqlarini yaxshi bilishi, ishning koʻzini bilib qunt bilan ishlash qobiliyati tufayli fermer xoʻjaligi tumandagi koʻp tarmoqli yetakchi fermer xoʻjaligi safida bormoqda.

- Har yilgidek bu yil ham paxtadan moʻl hosil yetishtirdik. 92 gektar paxta maydonidan 300 tonnadan ziyod yuqori navli paxta hosilini davlat xazinasiga yetkazib berdik. Paxtadan olgan daromadimiz ham 300 million soʻmdan oshdi. Hali paxtazorlarimizda hosil ancha bor. Yigʻim-terim ishlarida har kuni 140-150 terimchi fidoyi mehnat qilmoqdalar. Oqiljon Hayitboyeva, Baxtigul Erlapasova, Gulora Xudoyberganova, Gulandom Qoʻshimova, Akmal Ollamberganov va Ravshanoy Turimbetovalarning har biri mavsum boshidan buyon 7-8 tonnadan paxta terib topshirib "oq oltin” xirmonimizning yuksalishiga oʻzlarining munosib hissalarini qoʻshmoqdalar. Paxta yigʻim-terim ishlari bilan birga kelgusi yil hosili uchun zamin hozirlashga kirishmoqdamiz. Birinchi navbatda 14 gektar yerga kuzgi bugʻdoy ekib, tekis nihol undirib oldik va toʻla gektarlar hosil qildik, - deydi ishbilarmon tadbirkor fermer Erkin Rasulov biz bilan suhbatda.

Uzoqni koʻzlab, aniq, puxta rejalab ish tutish Erkin Rasulovga xos xususiyatdir. Bu balki rahmatlik otasi, tumanimiz maorifini rivojlantirishga, yosh avlodga taʼlim-tarbiya berish ishlarini takomillashtirishga, maktab taʼlimini davr talabi darajasiga koʻtarishga salmoqli hissa qoʻshgan, hayotini xalq taʼlimini taraqqiy ettirishga bagʻishlagan, chorak asrga yaqin sobiq Furqat nomli, hozirgi 4-sonli umumtaʼlim maktabi direktori boʻlib ishlagan fidoyi, jonkuyar maʼrifatchi marhum Abdurahmon aka Rasulovdan oʻtgan yaxshi xususiyatdir. Darvoqe, Erkin Rasulovning onasi Sharifa opa Ollanazarova ham hayotini xalq taʼlimiga bagʻishlagan, qirq yilga yaqin 1-sonli umumtaʼlim maktabining boshlangʻich sinf oʻquvchilariga "Alifbo”ni oʻrgatgan ajoyib pedagog, bolalar qalbining zargari boʻldi. U sakkiz nafar farzandni dunyoga keltirgan moʻʼtabar ona, ellik nafarga yaqin nevara-chevaralarning buvisidir.

Bundan ikki-uch yil oldin butun oʻy-xayolini band etgan yangi gʻoya-tuman aholisini parhez tovuq goʻshti bilan taʼminlash gʻoyasi amaliy loyiha rejaga aylandi va oʻtgan 2012-yildan boshlab bu yangi loyihani amalga oshirishga kirishib, "Asakabank”dan 130 ming AQSh dollari miqdorida kredit oldi. Bu kreditning 91 ming dollari Rossiyaning Pitegorskiyselmash zavodidan zamonaviy tovuq ferma ichki jihozlari va elektron asbob-uskunalarini sotib olish uchun, 39 ming dollari Nijne-Novgorod zavodidan broyler tovuqlar uchun maxsus omuxta yem tayyorlaydigan tsex asbob-uskunalarini sotib olish uchun yoʻnaltirildi. Hozirgi kunda har ikkala zavoddan mutaxassislar kelib "Choykoʻl” ovuli hududida joylashgan "Ferma ovul”dagi yangidan rekonstruktsiya qilingan broyler tovuq asrashga moslashtirilgan inshootda terib tuzish-montajlash ishlarini nihoyasiga yetkazishmoqda. Yaqin kunda bu yangi qirq ming bosh broyler tovuqqa moʻljallangan ishlab chiqarish korxonasi ishga tushiriladi va har bir ishlab chiqarish bosqichida 65-70 tonna parhez tovuq goʻshti savdo rastalariga joʻnatilib, elimiz dasturxoni yanada boyitiladi. Bu yangi korxonada yangidan 15-16 ish oʻrni yaratilib, mahalliy aholining bandlik masalasi birmuncha boʻlsa-da hal qilinadi.

Keyingi yillarda suv havzalarida va daryomizda suv resurslari hamda zahiralarning kamayayotganligi natijasida baliqlar ham kamayib bormoqda. Negaki, baliqlar suv bilan tirik. Bundan 50-60-yil ilgari Amudaryomizda koʻp uchrab turadigan 100 kilogrammdan 200 kilogrammgacha vazndagi yirik-yirik laqqa baliqlarni endilikda topish qiyin. Hozirgi kundagi baliqchilar daryomizdan har biri 5-6 kilolik baliq tutsa, juda xursand boʻlishadi. Mangʻitdagi, Nukusdagi va boshqada shaharlardan baliq bozorlarida sotilayotgan baliqlarning asosiy qismini hali oʻsib ulgʻayishi kerak boʻlgan yosh baliqlar tashkil etadi. Buning ustiga baliqlarning bozordagi narxi osmonda. Masalan, har biri zoʻrgʻa 2-3 kilogramm keladigan laqqa baliqning bir kilosi 16-17 ming soʻm. Sazan baliqniki 8-10 ming soʻmdan. Buni hammaning ham choʻntagi koʻtaravermaydi. Baliq zahiralari kamayib, buning ustiga maydalashib borayotgani sari aholining baliq va baliq mahsulotlariga boʻlgan talab-ehtiyojlari ham oshib bormoqda va bizning bugungi sharoitimizda baliqdan tayyorlanadigan ovqatlar juda kamayib nihoyatda tansiq taomga aylanmoqda. Demak, bugungi kunda tobora tanqis boʻlib borayotgan baliqlarni koʻpaytirish uchun tabiiy koʻllardan unumli foydalanish zarur. Imkoni boʻlsa sunʼiy hovuz va koʻllar qazdirib, baliqlarni koʻpaytirish har bir tadbirkor fermer vazifasiga aylanishi kerak.

- Baliq tanqisligini hisobga olib fermer xoʻjaligimizda katta hovuz qazdirdik va umumiy salmogʻi bir tonnaga yaqin, yaʼni, bir million donaga yaqin mayda chavoqlarni ana shu hovuzga qoʻyib yuborib parvarish qilmoqdamiz, yetarli miqdordagi oziq-ovqatlarini bermoqdamiz. Xudo xohlasa kelgusi yil kuzda bu chavoqlar oʻsib ulgʻayib, isteʼmol qilishga yaroqli baliqlar boʻlib yetishadi, - deydi tadbirkor fermer Erkin Rasulov. Uning gapida jon bor. Qiladigan ishni barvaqt amalga oshirgan yaxshi emasmi? Qaniydi, hamma fermerlar ham xalqimizning talab-ehtiyojlarini qanoatlantirish uchun jon kuydirishsa, fidoyilik koʻrsatishsa.

Ishbilarmon tadbirkor Erkin Rasulovning sermazmun va joʻshqin hayoti hamda serqirra mehnat faoliyatiga boʻlgan qiziqishimiz tobora ortib borardi. Endilikda uning oilaviy hayoti ham bizning qiziqish va diqqat eʼtiborimizdan oʻrin oldi. U katta xonadon sardori, bir oʻgʻil toʻrt qizning otasi, yetti nafar nevaraning buvasi. Rafiqasi Xosiyat Ibrohimova mana shu qorakoʻzlarning ham mehribon onasi, ham buvisidir. Uning savdo-sotiq ishlariga qobiliyati borligi bois xususiy doʻkon ochib, asosan oziq-ovqat mahsulotlari bilan xaridorlarni xursand qilmoqda. Ular oʻttiz yildan buyon totuv yashab, hayot quvonch va tashvishlarini baham koʻrib, oilada ogʻizbirchilik, oʻzaro hurmat va mehr-muhabbat muhitini shakllantirib, komil farzandlarni tarbiyalab kamolga yetkazmoqdalar. Toʻngʻich farzand Gʻulomjon Rasulov Toshkent iqtisodiyot universitetini muvaffaqiyatli bitkazib kelgach tuman davlat soliq inspektsiyasida masʼul xodim boʻlib xizmat qilmoqda. Qizlari Nodira va Gulnoralar tuman tibbiyot birlashmasida hamshira boʻlib, bemorlar dardiga malham boʻlmoqdalar. Mohira Rasulova Mangʻit qishloq xoʻjalik kasb-hunar kollejida oʻquvchi yoshlarning jismoniy tarbiyasi va sport ishlari bilan shugʻullanadi. Eng kenja farzand Shohida Rasulova mazkur kasb-hunar kollejida tahsil olmoqda. U kelgusida buvasi va buvisi kabi mashhur oʻqituvchi boʻlishni orzu qiladi. Biz ularning barcha shirin orzulari va ezgu niyatlari roʻyobga chiqishini tilab qolamiz.

Qobul ShOMURODOV. 

(Foto - http://www.publika.uz)