YeTTI XAZINANING BIRI – IPAK QURTI BOQISh MAVSUMI BOShLANDI

Har yilgi rejalarini ortigʻi bilan ado etib kelayotgan amudaryolik pillakorlar bu yilgi mavsumni ham moʻl hosil umidi bilan boshlab yuborishdi.

Mana bu tutzordagi daraxtlar oraligʻida ekilgan ekinlarning  rivojini koʻrib, ham peshona teri evaziga moʻl hosil yetishtirayotgan, ham ipak qurti boqishdek mashaqqatli ishning uddasidan chiqayotgan mehnatkash insonlarga koʻnglingizda hurmat-ehtirom uygʻonishi tabiiy. Erkin Rasulov rahbarligidagi fermer xoʻjaligi hududidagi bu manzara, barq urib rivojlangan tutzor bogʻ koʻrgan koʻzni quvnatadi.

Aytish joizki, 7-10-may kunlari oraligʻida tumanimizning turli hududlarida tashkil etilgan 16 ta inkubatoriyalarda 3768 quti xorijiy navli ipak qurti urugʻlari jonlantirilib, 1492 nafar kasanachilarga va 266 ta fermer xoʻjaliklariga tarqatildi. Mavsum boshida pillakorlarga har bir quti ipak qurti uchun 240 ming soʻmdan boʻnak puli berildi. Hosil yigʻishtirib olingach, topshirilgan har bir kilogramm pilla uchun 20 ming 400 soʻmdan haq toʻlanishi rejalashtirilgan.

Hozir parvarish qilinayotgan ipak qurtlari ikkinchi yoshida. Pillakorlar uchun kunni-kun, tunni-tun demay mehnat qiladigan kunlar boshlanayapti. Boisi, ipak qurtlari kun oʻtgani, ulgʻaygani sayin ozuqaga, yaʼni tut bargiga koʻproq ehtiyoj seza boshlaydi.

Mavsum davomida ozuqa taqchilligi yuz bermasligi uchun tumanimizda tut plantatsiyalari tobora kengaytirilmoqda, mavjud tut daraxatlari sifatli parvarish qilinib, moʻl ipak qurtlari  ozuqa bazasi yaratilmoqda.

Bu yil koʻklamda ham 343 ming dona tut koʻchatlari yangidan  ekildi va 50 gektarga yaqin maydonda yangi tutzorlar barpo etildi. Avvalgi yillarda tut koʻchatlari dala chetlariga, ariqlar boʻylariga ekilgan boʻlsa, keyingi yillarda gektarlab ekish yoʻlga qoʻyildi. Buning afzalligi koʻp, gektarlab ekilgan niholni parvarishlash, qator oralarini yumshatish, oziqlantirish oson boʻladi va daraxtlar mahsuldor boʻladi. Qolaversa, pillakorlarga tut koʻchatlari ekilgan maydonlar boqayotgan ipak qurti miqdoriga qarab boʻlib berilgach, manfaatdorligi ortadi. Yaʼni, tutlar oralariga turli ekinlar ekib, hosil olishadi va qoʻshimcha daromadga ega boʻlishadi.

Qilichboy ovulining “Xizr eli” mahallasida istiqomat qiluvchi Rohatoy Qurbonovaning asl kasbi pillachilik agronomi. Kasbini ado etish bilan cheklanmay, oʻz uyida har yili bir quti ipak qurtini parvarishlab, rejadagidan ziyod va sifatli pilla yetishtiradi.

U bu yil ham bir quti ipak qurti boqayapti. Bu ishda unga turmush  oʻrtogʻi, oʻgʻli, qizi yordam berayapti. Sababi tutzordan barg olib kelish, bir tekis qilib  qurtlarga solish, qurt boqilayotgan xona haroratini bir maromda saqlash lozim.

Hozir Rohatoy Qurbonova parvarishlayotgan ipak qurtlari tez rivojlanmoqda va uchinchi yoshiga kirish arafasida. Ayni paytda ipak qurtlari bir maromda oziqlanmoqda. Xonadagi harorat va namlikning bir meʼyorda saqlanishiga ham alohida eʼtibor berilmoqda. Tajribali pillakor koʻzlayotgan marra esa yuksak.

Tumanimizda muhim tarmoqlardan biri hisoblanmish pillachilikdan yuqori hosil yetishtirish va moʻl daromad olish yoʻlidagi ishlar tobora qizgʻin tus olmoqda.

O.RAJABOVA.