Odam savdosi - davr muammosi
- Men ham oilamni boqish, uy-joy qilish uchun qilmagan ishim, bormagan joyim qolmadi, - oʻychan gap boshladi akalarimdan biri. - Otamiz odamni hayot toblab, koʻzini pishitib boradi derdilar. Xaq gapni aytgan ekanlar. Shu yillar davomida qancha yurtlarni, qancha odamlarni koʻrdim. Birovlarini koʻrib, shukur qilsam, birovlarini koʻrib fikr qildim. Bir yili toʻrt-beshta joʻralarim bilan birga uzoq Qozogʻistonning bir shahrida qurilishda ishlab, pul topmoqchi boʻldik. Ustaboshimiz badavlat bir odamning uyini qurib, bitkazib berishimizni, uy bitsa, har birimizga falon soʻm "koʻkidan” tegishini aytdi. Shu kuni quvonganimizdan koʻzimizga uyqu kelmasdan ancha paytgacha orzularga berilib yotdik. Ertasiga ertalab esa yangi rusumdagi chet el mashinasida ancha basavlat, qorin qoʻygan, dimogʻdor bir odam keldi. Bu biz uyini qurishimiz kerak boʻlgan odam edi. U bizga mensimasdan qaradi.
- Mening ham kasbim qurilish bilan bogʻliq. Ishni tez va sifatli bajarib berasizlar. Ikki oydan keyin men yangi uyimga koʻchib oʻtishim kerak. Oziq-ovqat, qurilish materiallarini ukam yetkazib beradi, - dedi-yu ketdi.
Shu bilan uni onda-sonda koʻrardik. Asosan ukasi (biz uni Sake derdik) yonimizda yurardi. Kun issiq. Baʼzan qumli shamol koʻz ochirmaydi.Ammo ustaboshimiz aytgan katta pulga boʻlgan ishtiyoq barcha qiyinchiliklarga chidashimizga, uyni tezroq bitkazishimizga undab turardi. Kecha-kunduz qilgan mehnatimiz tufayli uy qad rostlay boshladi. Uyni bitkazgan kunimiz uy egasi Nurlan ogʻa keldi.
- Jaman yemes, - dedi u uyga qarab. Ammo yana qoʻshimcha bir ayvon qurib berishimizni aytdi. Shunda birdan hammamizning kayfiyatimiz tushib ketdi. Ustaboshimiz harchand rad qilishga urinmasin, u quloq solmadi.
- Ayvonni qurmasdan ketishni hayolingizga ham keltirmang, - dedi u ketayotib poʻpisa aralash. Pulni ishni tugatgach olasanlar.
Ilojimiz yoʻq edi. Yana bir oycha shu yerda qolib ketdik. Ketadigan kunimiz pulni olish uchun uyiga bordik. U kelishilgandan ancha kam pulni qoʻlimizga tutqazdi. Juda xafa boʻldik. Shu payt uydan keksa bir kampir chiqdi. Hol-ahvol soʻragach:
- Bolalarim, imoratni qurgan mehnatingizga, olgan haqingizga rozimisizlar? - dedi. Biz norozi ekanimizni aytishga istihola qilib indamay yerga qaradik. Narsalarimizni yigʻishtirgani borganimizda, Muxtor yangi uyga qarab: "Ilohim buyurmasin”deb qargʻadi. Shundan soʻng uyga joʻnadik. Kelasi yili men nasibam tortib yana shu joylarga borishimga toʻgʻri keldi. Bir kuni non olgani doʻkonga borayotib Sakeni uchratib qoldim. Meni koʻrishi bilan tugʻishganini koʻrgan odamday quchoqlab oldi. Gaplashib turib qoldik.
- Shake, - dedi u gʻamgin yerga qarab, - Nurlan ogʻam ogʻir kasal, bir koʻrib, hol soʻrab ketsang yaxshi boʻlardi. Men rozi boʻldim. Biz qurgan uyimiz juda hashamatli boʻlibdi. Biz kirgan xonaning toʻrida ozib-toʻzib ketgan Nurlan ogʻa yotardi. Meni koʻrishi bilan koʻzlari yaltirab ketganini sezdim. Hol-ahvol soʻrashganimizdan keyin u meni imlab yoniga chaqirdi. Soʻngra qaltiroq qoʻllari bilan toʻshagi tagidan pul olib, menga uzatdi. Bir-birimizni soʻzsiz tushundik. - Biz rozimiz, Nurlan ogʻa, siz ham rozi boʻling. Bularni egalariga yetkazaman, - dedim. Bir haftalardan soʻng uning vafot etganini eshitdim. Uyga qaytgach, pullarni joʻralarim bilan teng taqsimlab oldik. Ota-bobolarimiz bekorga "birovning haqidan qoʻrq”, deyishmas ekan.
Zebo RAJABOVA.
(Foto http://www.12news.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
