ULUF AJDODLARIMIZNING MUNOSIB VORISLARIMIZ

Oradan necha asrlar oʻtsa-da dunyo tamadduniga munosib hissa qoʻshgan Muhammad ibn Muso al – Xorazmiy, Ahmad Fargʻoniy, Abu Nasr ibn Iroq, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Abu Nasr Farobiy, Mirzo Ulugʻbek, Qozizoda Rumiy, Ali Qushchi, Mahmud Qoshgʻariy, Nizomiy Ganjaviy, Saʼdiy, Hofiz Sheroziy, Jomiy, Alisher Navoiy, Bobur va boshqa alloma bobolarimizning ilm-fan, adabiyot sohasidagi qoldirgan bebaho merosi dunyo hamjamiyatini hamon lol qoldirmoqda, oʻqib oʻrganilmoqda, yangi-yangi kashfiyotlarga asos boʻlmoqda, yanada teran tadqiq etilib, zamonaviy ilm-fan va taraqqiyot uchun xizmat qilmoqda.

Ulugʻ bobolarimizning aqlu zakosi ila yaratilgan tadqiqotlarning zamonaviy tsivilizatsiya rivojidagi roli beqiyosdir. Xususan, matematika, trigonometriya va geografiya fanlari asoschisi Al-Xorazmiy oʻnlik pozitsion hisoblash tizimini, nol belgisini, qutblar koordinatalarini aniqladi va amaliyotga tatbiq etdi. Ahmad Fargʻoniy olamning tuzilishi, yerning oʻlchovi haqidagi ilk maʼlumotlarni aniqladi, yerning sharsimon koʻrinishda ekanligi xususida fikrlarni ilgari surdi. Beruniyilk bor Yerning sharsimon globusini yaratishga qoʻl urdi, radiusini hisoblab chiqdi, Kolumb sayohatidan 500-yil oldin Tinch va Atlantika okeanlari ortida qitʼa mavjudligi toʻgʻrisida farazlarni oʻrtaga tashladi. Ibn Sino bobomizning tibbiyot sohasidagi ilmiy kashfiyotlari hozir ham oʻz dolzarbligini yoʻqotgani yoʻq. Ulugʻ ajdodlarimizning dunyo ilm fani, adabiyotiga qoʻshgan hissalari haqida oʻylaganingda ana shunday buyuk insonlarning avlodi ekanligingdan faxrlanib ketasan. Oradan ming yilcha vaqt oʻtsa-da jahon tsivilizatsiyasi rivojiga bebaho hissa qoʻshgan sharq allomalarining, mutafakkirlarining ilm-fanning turli yoʻnalishlaridagi izlanishlari va tadqiqotlari oldida hamon hayratga tushamiz. Butun dunyo ilm ahli bu merosni oʻrganib, tadqiq etib, yangi-yangi kashfiyotlar uchun manbaa sifatida foydalanayotganidan koʻnglimiz iftixorga toʻladi. Ularning ilmiy merosi bugungi kunimiz uchun ham xizmat qilayotganidan quvonamiz.

Millionlab sayyohlarni oʻziga jalb qilayotgan noyob obidalari, boy tarixi, moviy gumbazlari bilan "Abadiy shahar” degan nom qozongan koʻhna va navqiron Samarqandda 16-may kuni "Oʻrta asrlar Sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy merosi, uning zamonaviy tsivilizatsiya rivojidagi roli va ahamiyati” mavzusida xalqaro konferentsiyaning ochilish marosimidagi Yurtboshimiz I.Karimovning nutqini qiziqish va hayajon bilan tingladim.

Vatanimizda dunyomiqyosidagi bunday nufuzli anjumanning oʻtkazilishi har bir yurtdoshimizning qalbida faxr-iftixor uygʻotishi shubhasiz. Ulugʻ alloma bobolarimizning ilmiy merosi tadqiq etilishi, bunga dunyo olimlarining diqqatini qaratish – zamonaviy ilm-fan taraqqiyotiga ulkan hissa qoʻshishiga, yangi-yangi kashfiyotlarga yoʻl ochib berishiga ishonaman. Qolaversa, bu ilmiy anjuman oʻrta asrlarda sharqda yashab oʻtgan alloma va mutafakkirlarning boqiy merosini tadqiq va targʻib etish hamda ommaga yetkazish yoʻlida zahmatli mehnat qilayotgan koʻp olimlarning mehnatini ragʻbatlantiradi, hamkorligini taʼminlaydi, mazkur yoʻnalishdagi ishlarni izchil davom ettirishga chorlaydi. Anjumanda Yurtboshimizning soʻzlagan nutqini qayta-qayta oʻqib va tinglab, juda taʼsirlandim. Yosh avlodni ulugʻ mutafakkir bobolarimizning munosib vorislari qilib tarbiyalash borasida mamlakatimizda amalga oshirilayotgan saʼy-harakatlar xususidagi soʻzlari maʼruza bilan tanishgan hech bir xorijlikning diqqatini tortmay, havasini keltirmay qolmasligiga ishonaman.

Oʻzbekistonliklarning ilm-fan, tibbiyot, madaniyat, adabiyotdagi bugungi erishayotgan yutuqlari aynan shu eʼtibor va imkoniyatlar natijasidir.

Men barcha yoshlarimizni ana shunday ulugʻ bobolarimizning munosib vorislari boʻlishga intilib, hayotda katta marralarni koʻzlab yashashga chaqiraman.

Mansur Oʻrozboyev,

"Kamolot" YoIH tuman Kengashi raisi.