Chet tilini oʻqitish tizimidagi yangiliklar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining "Chet tillarni oʻrganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2012-yil 10-dekabrdagi Qarori taʼlim muassasalarida xorijiy tillarni oʻqitish sifatini yanada yaxshilashga, zamonaviy dunyoqarashga ega avlodni tarbiyalashda muhim vosita boʻlmoqda.

Qaror ijrosini taʼminlash maqsadida qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Uzluksiz taʼlim tizimining chet tillar boʻyicha yangi davlat taʼlim standartini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 2013-yil 8-maydagi qarori asosida xorijiy tillar fani uchun namunaviy oʻquv dasturlari tasdiqlandi.

Ushbu oʻquv dasturida umumtaʼlim fan-xorijiy til 250 soatga moʻljallanib, DTS talabini toʻliq qamrab olgan.

I kurs oʻquvchilari uchun chet tili oʻqituvchisi oʻz eʼtiborini maksimal darajada mustaqil, yaʼni oʻz-oʻzini boshqarish, taqdimot koʻnikmalarini, matnlar bilan ishlash, yozish koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratadi. II kursga kelib oʻquvchilar oʻz kasblari yoʻnalishida kasbiy taʼlim ustasi va chet tili oʻqituvchisi bilan hamkorlikda kurs ishlarini amalga oshiradilar. III kursda esa kollej va litsey oʻqituvchilari ularning xuddi shu hamkorlikdagi diplom ishlarini amalda tadbiq etadilar. Natijada oʻquvchi ikkita ustozning diqqat markazida boʻladi. Shuningdek, kasbiy taʼlim ustasi va chet tili oʻqituvchilari oʻquvchi bilan birga ishlashi natijasida oʻquvchining ham, kasbiy taʼlim ustasining ham chet tilida muloqot imkoniyati oshib boradi. Fan va til oʻqituvchilari birgalikda oʻquvchilar taʼlimini rivojlantirishadi. Oʻquvchining natijasi uchun ikkala tomon oʻqituvchilari masʼuliyatni his etishlari zarur. Ushbu jadval asosida dars olib borish, asosan, oʻquvchilarning mustaqil izlanishlariga qaratilganini koʻrish mumkin. Mazkur jarayon ham fan, ham til oʻqituvchilari tomonidan nazorat qilinib, referat, kurs ishi tarzida oʻquvchi tomonidan taqdimot qilinadi. Bu jarayonda oʻquvchilar oʻqish, yozish, tinglash va gapirish koʻnikmalari bir-biri bilan bogʻliq ekanligini hamda turli kasb yoʻnalishlarida tahsil olayotgan talabalar uchun qisqa muddatda oʻz sohalarida mustaqil ishlashlari uchun imkoniyat yaratilganligini anglaydi. Bu tajriba turli bilim darajalardagi oʻquvchilar, jumladan, oʻzlashtirishi past boʻlgan yoki turli ixtisosliklarda taʼlim olayotgan oʻquvchilar bilan ishlashni qamrab oladi. Shunday ekan, xorijiy til oʻqituvchilarining vazifasi leksika va talaffuzni, shuningdek, taʼlimning maʼlum sohasida soʻzlashuv nutqini oʻrgatishda yaqqol koʻrinadi.

Yangi dastur tilni oʻrganishning asosiy shakllarini tashkil qiluvchi 4 ta koʻnikmaga asoslanadi. Bular - tinglash, gapirish, oʻqish va yozish koʻnikmalari.

Yangi namunaviy oʻquv dasturi Oʻzbekistonda xorijiy tilni oʻqitishning xalqaro standartlariga muvofiq keluvchi CEFR xorijiy tillarni oʻrganish, oʻqitish va baholash ramkalaridagi tavsiyalar CEFR (Common European Framework of Reerence for Language)ga moslashtirilgan holda amalga oshiriladi. Bu oʻquv dasturi barcha chet tillarni oʻrganuvchilar uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

Xorijiy tillarni oʻqitishda kadrlar salohiyati muhim ahamiyatga ega. Chunki oʻz fanini chuqur biladigan, izlanuvchan, tajribali oʻqituvchilargina yaxshi taʼlim beradi va oʻz bilimini oʻquvchilarga yetkaza oladi.

Bizning Mangʻit iqtisodiyot kasb-hunar kollejimizda 5 nafar ingliz tili fani oʻqituvchilari ishlaydi. Kollejda 2 ta ingliz tili xonasi mavjud boʻlib, ulardan biri lingafon bilan jihozlangan.

Kollejda darslar yangi interfaol usullardan foydalanib oʻtiladi. Namunaviy darslar yangi ped texnologiya asosida oʻtilayapti.

Fursatdan foydalanib, barcha oʻqituvchi va murabbiylarni kasb bayramlari bilan tabriklayman. Ularga sihat-salomatlik, ishlariga muvaffaqiyatlar tilayman!

G.Ahmedova,

Mangʻit iqtisodiyot kasb-hunar kolleji oʻqituvchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi aʼlochisi, xalq deputatlari tuman Kengashi deputati.