PUShAYMONDAN AVVALROQ OʻYLANG!

Ota davlat idorasida masʼul lavozimda ishlasa-da, koʻp ichadigan oilaning bekasi ham bir kun anchagina oʻsha “zahri qotil”dan totib keldi. U bunday paytlarda doim farzandlari oldida oʻzini hushyor va tetik tutishga urinar, ichganidan biroz oʻngʻaysizlanardi. Kech kirguncha onasi yoʻlini poylab, dilgir boʻlib oʻtirgan, hali oq-qorani tanimaydigan, voyaga yetmagan oʻgʻil-qizlari onasining qorasi koʻringanidan quvonishib, oldiga peshvoz chiqishdi. Endigina besh yosh boʻlgan oʻgʻli boʻynidan mahkam quchoqlab, yuzlarini onasining yuzlariga bosdi, oʻpdi. Keyin bir zum onasiga soʻzsiz qarab turdi-da, qulogʻiga chuchuk tilda shivirladi:

– Oyijon, sizdan dadamning hidi kelayapti (zakiy mushtariyga gap nima haqdaligi maʼlum).

Ona bu voqeani qadah choʻqishtirgan koʻp davralarda kula-kula aytib yurdi.

Hozirgi vaqtlarda nainki xos, yaʼni faqat dugonalar, yaqinlar davrasida, balki toʻylarda, umum oldida ham spirtli ichimlik ichib, “joʻshib” tilak aytishlar, raqs tushishlar ayollar uchun odatdagi holga aylanib borayapti. Gunoh-u maʼsiyat hisoblanmish kishini mast qiluvchi, hushidan ayiruvchi, dinimiz harom, deya hisoblaydigan aroq ichish nega bunchalik hayotimizga chuqur kirib borayapti?

Men har gal qoʻllariga qadah ushlagan ayollarni koʻrganimda ular oilasiga, farzandlari oldiga qay yuz bilan borar ekan-a, degan savol xayolimga kelaveradi. Kayf qiluvchi ichimlik ichish musulmonga harom qilingan, biroq ichimlikni ichish endi ayollar (kechirasiz-u, baʼzan nevara koʻrgan, nuroniy yoshga yetgan onaxonlar) orasida urfga kirib borayotgani achinarli. Erkaklar mayli, ichaversin, demoqchi emasman-ku, biroq ayol bolasini emizadi, suti orqali bolasini ham oʻsha kayfdan “bahramand” etadi. Dunyoda eng mukammal, mukarram qilib yaratilgan, eng pokiza, halol neʼmatlar bilan rizqlanishga buyurilgan zot oʻzi ichayotgan aroqning oʻz vujudiga, nasli va zurriyodiga salbiy taʼsirini anglab turib, nega oʻzini bundan tiya olmas ekan-a? Axir chor-atrofimizda ichkilik tufayli mayib-majruh goʻdaklar dunyoga  kelayotgani, mastlik tufayli oilalarda urush-nizolar boʻlayotgani, bir-birovning hayotiga qasd qilishlar koʻpayayotgani, yoʻl-transport hodisalari sodir etilib, begunoh insonlar hayotdan bevaqt koʻz yumayotgani ayni haqiqat-ku.

Oʻtgan yili bir yaqinim ogʻir betob boʻlib qolib, tuman markaziy shifoxonasining shoshilinch tibbiy yordam boʻlimi eshigida bir necha kun oʻtirdik.

Elchilik-da, bizga oʻxshab "tiq" etsa, eshikdan chiqib keladigan boʻlim xodimi keltiradigan xabarni yurak hovuchlab kutib oʻtirganlar koʻp ekan. Shunday damlarda insonning haqiqiy musulmonligi oʻzini namoyon etar ekan chogʻi, hamma biri-biriga dalda bergan, bir xoʻplam choyini yonidagi odamga tutgan... Biroq kutish xonasidagi 20-25 nafarcha odamning uy kiyimidagi yoshgina juvonni ovutishga qurbi yetmasdi. Uning 12 yashar toʻngʻich farzandi – oʻgʻlini maktabdan qaytayotganida, yoʻlning belgilangan joyidan kesib oʻtayotganida mast holatdagi haydovchi mashinasida bosib ketibdi. Bilmadim, oʻsha haydovchi kim edi? Kim boʻlsa-da, qancha-qancha odamlarning nafratiga, qargʻishiga uchradi. Bolakay komadan chiqmay vafot etdi. Bu birgina odamning mastlikda qilgan xatosiga birgina misol.

Oʻsha kutish xonasidagi juvonning ahvoli hamon koʻz oʻngimdan ketmaydi.

Kecha uni xizmatchilik yuzasidan markaziy poliklinikaga borganimda uchratib qoldim: singlisi suyab, yetaklab, yurak kasalligi doʻxtiri xonasiga olib kirib ketdi.

Bir odamning bir necha soatlik kayfi uchun bir oila qanchalar ogʻir yoʻqotishga uchragani, uning oqibati haqida aytish endi shart emasdir.

Aslida bu maqolani yozishga undagan ham oʻsha juvonning ahvoliga achinish hissi edi.

Men ham insonman, kamchiliklardan xoli emasman. Birovga unday boʻl, yo bunday yasha, deyishga haqqim yoʻq. Biroq ichkilikni xush koʻruvchilarga Umar ibn Xattob hazratlarining ushbu soʻzlarini eslatib qoʻygim keladi: “Hisob-kitob qilinmasdan oldin oʻzlaringizni sarhisob qilib olinglar, tarozuda tortilmasdan oldin amallaringizni tortib koʻringlar va hech bir amalingiz xufya qolmaydigan ulugʻ uchrashuvga tayyorlaninglar!” Xulosa esa har kimning oʻziga havola.

Oygul RAJABOVA