PEDAGOGLAR VA TIBBIYoT XODIMLARINING FAOLIYaTIGA TOʻSQINLIK QILGANLAR JAZOLANADI

Soʻnggi yillarda mamlakatimizda sogʻliqni saqlash tizimini tubdan isloh qilish, uni rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishiga aylandi. Birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini, shoshilinch tibbiy yordamni va ixtisoslashtirilgan tibbiy xizmatlar tarmogʻini oʻz ichiga oluvchi uch bosqichli milliy tibbiyot modeli yaratildi, aholiga koʻrsatilayotgan tibbiy xizmatlar samaradorligini, sifatini va qulayligini oshirish taʼminlanmoqda.
Shu bilan birga, oxirgi paytlarda bemorlar va ularning yaqin qarindoshlari tomonidan tibbiyot xodimlariga tajovuz qilish hollari koʻpayib bormoqda. Bu jarayonda tibbiyot xodimlarini bemorlarning sogʻligʻi yomonlashishida yoki oʻlimida asossiz ravishda ayblash, shuningdek hech bir sababsiz shifokorlarga va oʻrta tibbiyot xodimlariga tajovuz qilish hollari yuz bermoqda.

Biroq Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi amaldagi kodeksida xizmat vazifalarini bajarayotgan tibbiyot xodimlariga nisbatan qonunga xilof ravishda turli shakllarda taʼsir oʻtkazganlik, shuningdek tibbiyot xodimlarining tibbiy yordam koʻrsatish bilan bogʻliq qonuniy tibbiy faoliyatiga toʻsqinlik qilganlik uchun toʻgʻridan-toʻgʻri maʼmuriy javobgarlik belgilanmagan.

Shu munosabat bilan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi tibbiyot xodimining qonuniy tibbiy faoliyatiga toʻsqinlik qilganlik uchun javobgarlik belgilovchi yangi modda bilan toʻldirilmoqda. Ushbu moddada fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining besh baravaridan yetti baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — yetti baravaridan oʻn baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa olish choralarini qoʻllash belgilanmoqda.

Undan tashqari, mamlakatimizda majburiy mehnatga barham berish, ayniqsa, taʼlim tashkilotlarining pedagog-xodimlarini oʻz xizmat vazifalari bilan bogʻliq boʻlmagan ishlarga jalb etish hollariga qarshi kurashish samaradorligini oshirishga qaratilgan qonun hujjatlarini hamda ularni amalga oshirish mexanizmlarini takomillashtirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Biroq pedagog xodimlarni ularning kasbiy faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan tadbirlarga jalb etish hollari davom etmoqda. Shu munosabat bilan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga pedagog xodimlarni mehnatga maʼmuriy tarzda majburlaganlik uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan keyin xuddi shunday qilmishni takroran sodir etganlik uchun jinoiy javobgarlikni nazarda tutuvchi norma kiritilmoqda. Bundan tashqari, Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida pedagog xodimlarni mehnatga maʼmuriy tarzda majburlaganlik, shuningdek ularning kasbiy faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashganlik uchun javobgarlik kuchaytirilishi nazarda tutilmoqda.

Ushbu Qonunlar har ikkala soha xodilari uchun, ularning kasbiy faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashganlik uchun javobgarlikni kuchaytirishga, shuningdek ularning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlashga xizmat qiladi.

S. Davletmuradov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi sudyasi.