“BIZ KOʻRGAN URUShNI ENDI HECh KIM KOʻRMASIN!”

Mashʼum xotiralar bilan tarixga muhrlangan afgʻon urushi jarohatlari haliga qadar qalblarimizni tirnaydi. Afgʻon choʻllarida chorasiz qolgan kunlarimiz, birdan boshlanadigan dahshatli otishmalar, daydi oʻq tegib bevaqt hayotdan koʻz yumgan quroldoshlarimiz yodi gohida tushlarimizda sarosar kezib, bir on yoʻqlik qaʼriga tortib ketayotgandek tuyuladi...

Ha, biz mana shunday dahshatli kunlarni boshimizdan kechirdik. Oʻzimiz guvoh boʻlgan bu hayotni hech kimga, hatto dushmanimizga ham ravo koʻrmaymiz. Oʻshanda biz endigina 18 yoshga kirgan, ota-onamiz bagʻrida tashvish nimaligini bilmay yashab yurgan kezlarimizda birdan urush maydoniga kirib, xuddi tush koʻrayotgandek boʻlganmiz. Boshida salla, qoʻllarida qurol boʻlgan yuz-koʻzi oʻralgan odamlar, tank va harbiy mashinalar kolonnasi, saf tortgan harbiylar haliga qadar koʻz oʻngimizdan ketmaydi.

Bizni 1981-yilda Vatan oldidagi burchimizni bajarishimiz uchun Qozogʻistonning Chimkent viloyatidagi Abay tumaniga joʻnatishgan edi. U yerda ikki yarim oy davomida kuchli rejimda harbiy tayyorgarlikdan oʻtkazishdi. Shundan keyin bizni Toshkentga yuborishdi va aeroportda qoʻllarimizga harbiy biletlarimizni berib, Afgʻonistonga joʻnatishayotganini aytishdi. Oʻshanda ham hech birimiz urushga ketayotganimizni bilmaganmiz. Qobulga borib, samolyotdan tushishimiz bilan hammamizni turli polklarga qoʻshishdi va oʻzimiz ham kutmagan holda jangchilarga aylandik.

Tirik qolish gumon, imkonsiz boʻlgan hayotga birdan tushib qolish kimni ham dovdiratmaydi deysiz. Biz togʻlar orasidagi yoʻllarda, BTRlar, tanklar, oʻq yomgʻirlari orasida ikki yil tahlikada yashab, jang qildik. Afgʻon choʻllarida och-nahor, suvsiz qolib ketganimizda, oʻq yomgʻirlari bir on tinganida biz oʻz yurtimizdagi tinchlikning juda-juda qadrli ekanini his qilardik. Uyimizga xat joʻnatsak, urushdaligimizni aslo aytmas edik. Qoʻllarimizda rubob yoki boshqa buyumlarni ushlab tushgan suratlarni yuborib, oʻzimizni xuddi oʻynab-kulib yurgandek koʻrsatardik. Aslida esa bugun tirik boʻlsak, ertangi kun omon qolishimizga ishonch yoʻq edi.

Bu azoblarni, tashlab ketilgan joyimizda haftalab nonsiz, suvsiz qolib ketganlarimizni hali ham unutganimiz yoʻq.  Tagʻin ham biz tirik qaytdik, qanchadan-qancha quroldosh doʻstlarimiz koʻz oldimizda halok boʻlib, uylariga temir tobutlarda qaytishdi. Mana shunday dahshatli kunlarni koʻrib qaytgach, dunyoga butkul boshqacha koʻzda qaraydigan boʻldik. Yaratganga shukurki, rizqimiz tugamagan ekan, kelib oilali boʻldik. Farzandlar kamolini, nevaralar koʻrish nasib qildi.

Biz koʻrgan urushlarni endi hech kim koʻrmasin, bugungi osoyishta kunlarimiz bardavom boʻlsin! Tinchlik, toʻkin-sochinlik Alloh bizga berib qoʻygan eng ulugʻ neʼmatlardandir.  Biz bularning qadriga yetishimiz, koʻz qorachigʻiday asrashimiz kerak.

Komiljon Iskandarov, Farhod Otajonov,

sobiq afgʻon urushi qatnashchilari.