14-sonli maktabda qozoq adiblari xotirasiga bagʻishlab adabiy-badiiy kecha oʻtkazildi

Qardosh qozoq adiblari nafaqat turkiy adabiyotda, balki jahon mumtoz soʻz sanʼatida ham yorqin iz qoldirishgan. Shular orasida Saken Seyfullin, Beyimbet Maylin, Ilyas Jansugurov kabi yozuvchi-shoirlar qozoq adabiyotining asoschilaridan hisoblanadi.

Joriy yil ushbu ijodkorlarning tavalludiga 130-yil toʻldi. Shu munosabat bilan 14-sonli maktabda adabiy-badiiy kecha oʻtkazildi. Tadbirga maktabning 11-sinf oʻquvchilari Yerjan Reymbayev va Larisa Pirjanovalar boshlovchilik qilishdi.

Tadbir avvalida maktab direktori Inoyat Turamurodov soʻzga chiqib, bu ijodkorlarning umr yoʻli va adabiy kechaning ahamiyati haqida fikr bildirdi. Kechada oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari Ilhom Saparbayev, manaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari Jasur Sidabullayev hamda maktabning oʻqituvchilari va yuqori sinf oʻquvchilari ishtirok etishdi.

Adabiy kecha maktabning qozoq tili va adabiyoti oʻqituvchisi Mayra Umirbayeva hamda “Tilashar” toʻgaragi aʼzolari tomonidan tashkil etildi.

Maʼlumot uchun, Saken Seyfullin 1894-yil 15-oktyabrda Jezqazgʻan viloyatining Oqadir tumanidagi Qarashilik qishlogʻida tugʻilgan. U qozoq adabiyotining rivojlanishiga ulkan hissa qoʻshgan. Uning “Koʻkchatov", “Qizil ot” dostonlari va sheʼrlari oʻtgan asrning 30-yillaridagi qozoq sheʼriyatining eng yaxshi asarlaridan hisoblanadi. Adib “Baxt yoʻlida”, “Qizil shunqorlar” kabi dramalari bilan qozoq sahna sanʼatida yorqin iz qoldirgan. Oʻtgan asrning 20-30-yillari qozoq sheʼriyatida oʻziga xos maktab yarata olgan shoir sheʼrlari, yirik dostonlari xalq dilidan joy olib, qozoq adabiyotining nodir namunalariga aylangan.

Qozoq adabiyotining yana bir nomdor vakili Beyimbet Maylin 1894-yil 15-oktyabrda Qoʻstanay viloyatida tugʻilgan. Adib sheʼriyat, nasr va dramaturgiya sohalarida birdek samarali mehnat qilgan yozuvchidir.

U qozoq sheʼriyatida sheʼr janrining koʻlamini kengaytirish va uning saviyasini yanada oshirishga katta hissa qoʻshgan. Beyimbet Maylining isteʼdodi, ayniqsa, nasriy asarlarida yorqin namoyon boʻldi. Hikoyalari yuksak badiiy sifati, hayot haqiqatiga urgʻu berilgan mavzularning rang-barangligi bilan ajralib turadi.

Qozoq shoiri, dramaturg, nosir, jurnalist, tarjimon va jamoat arbobi Ilyas Jansugurov 1894-yil 15-mayda Olmaota viloyati Oqsuv tumanida tugʻilgan. Adib xalqning boy folklorini toʻplash, uning ilgʻor namunalarini xalq manfaatiga aylantirish, kitob holida nashr etishda katta hissa qoʻshdi. Ularning ilgʻor namunalarini oʻzi yozgan maktab darsliklari va antologiyalariga kiritib, maktab oʻquvchilarini xalq tarixi va oʻtmish hayotidan xabardor qilishga eʼtibor qaratdi. Jansugurov  adabiy tanqid bilan ham shugʻullangan, adabiy-badiiy tanqid janrining rivojlanishida ishtirok etgan. U A.S.Pushkin, M.Yu.Lermontov, N.A.Nekrasov, Maksim Gorkiy, Henriy Heyne,  Viktor Gyugo va shu kabi boshqa adiblarning asarlarini qozoq tiliga tarjima qilib, qozoq adabiyotining jahon adabiyoti bilan aloqasini kengaytirdi.

Adabiy kechada oʻquvchilar Saken Seyfullin, Ilyas Jansugurov, Beyimbet Maylin ijodidan namunalar oʻqishdi. Ushbu adiblarning hikoyalari asosida tayyorlangan sahna koʻrinishlarini tayyorlab, namoyish etishdi. Shoirlarning sheʼrlari bilan kuylangan qoʻshiqlar kechaga oʻzgacha zavq bagʻishladi.

Shoir-yozuvchilarning yubileyiga bagʻishlab tashkil qilingan adabiy kechalar yoshlarda kitobga mehr uygʻotishi, ularning boʻsh vaqti mazmunli oʻtishi bilan ham ahamiyatli hisoblanadi. Zero, adabiyot koʻngillarga faqat yaxshilik ulashadi.

Shohzod Qurbonboyev