DINIY BAFRIKENGLIK – TINChLIK OMILI

Mustaqillik ijtimoiy hayotning barcha yoʻnalishlaridagi kabi millatlararo munosabatlar va dinlararo totuvlik sohalarida ham tub oʻzgarishlar yasadi. Mamlakatimiz hududida juda qadim zamonlardan turli millatlarga mansub xalqlar qoʻni-qoʻshnichilik, quda-andachilik, doʻst-u birodarlik asosida tinch-totuv va oʻzaro hamkorlikda yashab kelganlar. Moziyga nazar solsak, Oʻzbekiston hududida milliylik va millatchilik negizida hech qachon mojarolar boʻlmagan. Bu xalqimizning oʻziga xos xususiyati va bagʻrikengligining yorqin ifodasidir.

Mamlakatimizda istiqlol yillarida boshlangan izchil islohotlar hamon davom etmoqda va oʻz samarasini bermoqda. Buning samarasi oʻlaroq jonajon yurtimizda 136 millat va elat oʻzaro totuv yashayotganligi, millat va elatlarning koʻpligi kabi dinlarning soni koʻp esada, ularning orasida oʻzaro bagʻrikenglik mavjudligini misol qilib keltirib oʻtishimiz mumkin.

Mamlakatimiz moziydan mehmondoʻst va bagʻrikeng davlat boʻlib tarixdan oʻrin olgan. Zero, Oʻzbekistonning hozirgi hududida 1897-yilda 70 ta millat va elat vakillari yashagan boʻlsa, hozirgi kunda esa 136 ta millat va elat vakillari tinch va osoyishta, teng huquqli istiqomat qilishmoqda. Albatta, bu jarayon oʻz-oʻzidan, tasodifan yuzaga kelmaydi, balki, u demokratik jamiyat qurish yoʻlidan borayotgan davlatning adolatli, milliy va diniy siyosati hosilasidir.

Davlatimizda mavjud diniy bagʻrikenglik borasida fikr yuritadigan boʻlsak, mustaqillik yillaridan ilgari ham mamlakatimizda turli din vakillari faoliyat olib borganlar. Xususan, Sohibqiron bobomiz Amir Temur boshqa din vakillariga nisbatan hushmuomala va hamfikr boʻlganlar. Maʼlumotlarga koʻra, bir kuni Sohibqiron bobomiz din vakillarini oʻz saroyiga jam qilib, ularga ziyofat uyushtirgani va ular bilan oʻzaro yaxshi muomalada boʻlgani hamda bir dasturxon atrofida oʻtirganligi maʼlum. Zero, Alloh taolo ham bu borada oʻzining Kalomi Sharifida: "Bugun sizlar uchun pokiza narsalar halol qilindi. Shuningdek, Ahli Kitoblarning taomi sizlar uchun halol va taomingiz ular uchun haloldir”, - deya marhamat qilib, oʻzaro inoqlikda toʻsiq yoʻqligiga ishora berilgan boʻlsa ne ajab.

Xalqimizga xos bagʻrikenglik tamoyili har bir millat yoki davlatning oʻz urf-odati, marosimi boʻlishini tan olishni, boshqa anʼanalarga toqatli boʻlishni taqozo etadi. Koʻpchilik oʻzbeklar vafot etgan odam  qabri ustida aroq ichish yoki jasadni kuydirish kabi odatlarni tushuna olmaydi. Ayni paytda millatimizda oʻzgalar odatini oʻzgartirish niyati ham yoʻq. Asosiy masala, birovlarga malol kelmasdan yashash bilan birga, boshqalarning ham biz muqaddas sanagan qadriyatlarga tajovuz qilishiga yoʻl qoʻymaslikdir.

Keyingi vaqtlarda missionerlik va prozelitizm (bir dindan boshqa dinga ogʻdirish) zimdan kuchaytirilmoqda, anʼanaviy tarzda islom diniga eʼtiqod qilib kelgan oʻzbek, qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq millatiga mansub kishilarni xristian, bahoiy, krishnaizm kabi  dinlarga daʼvat qilish hollari kuchaymoqda. Maʼnaviyatga eʼtiborsiz ayrim kimsalar bu xavf-xatarning asl mohiyatini va tahdidini anglab yetmayaptilar. Millatni boʻlib tashlash, unga hukmronligini oʻtkazish, uning dinini, imonini boʻlib tashlashdan boshlanadi.

Prezidentimiz Islom Karimov ogohlantirganidek, "millatni boʻlib tashlashga xizmat qiladigan har qanday gʻoya – buzgʻunchi gʻoyadir”. Bagʻrikenglikning mezoni bitta – bu milliy manfaat.

Biz hamisha mamlakatimiz osmoni musaffo, tinch, farovon, xalqimiz osoyishta va ahil boʻlishini, shundayin odilona siyosat olib borayotgan Yurtboshimizning boshlari omon boʻlishini Allohdan takror va takror soʻrab qolamiz!

Shukrulloh ABDURAHMONOV,

Nukus shahridagi Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy

nomidagi oʻrta maxsus islom bilim yurti talabasi.

(Foto - http://huquqburch.uz)