YuRTIM, ISTIQLOLING MANGU BOʻLSIN!

Oʻtayotgan har bir kunimiz bizni mamlakatimiz mustaqilligining 26 yilligi nishonlanadigan qutlugʻ sanaga yaqinlashtirmoqda. Bayram oldidan har bir yurtdoshimiz koʻnglida bugungiday dorilomon kunlarga shukronalik joʻsh urayotgani, yaqin oʻtmishimiz va bugunimizning farqi, istiqlolning maʼno-mazmuni va mohiyati haqidagi fikrlar kechayotgani shubhasiz.

Kecha va bugun... Ularning orasidagi farq shu qadar ulkan va katta. Birgina  voqeani aytay: 1987-yilning koʻklami edi oʻshanda. Tumanimiz matbuoti asoschilaridan biri, taniqli jurnalist va ijodkor, Ikkinchi jahon urushi faxriysi, benazir ustozimiz Sobir Yusupov vafot etdi. Yoshi ulugʻ boʻlsa-da, hatto yoshlarga ham yoʻl beradigan kamtarin, bosiq va mehribon ustozimizning janozasidamiz. Tumonat odam. Hovlisi atrofiga odam sigʻmaydi, erkaklar koʻchada ancha joygacha yoyilib turibdi.

Belgilangan vaqt boʻlib qoldi. Biroq  negadir marhumni qabristonga olib ketishmasdi. Hamma hayron. Olomon orasida pichir-pichir boshlandi. Otamizday aziz boʻlib qolgan odamning vafotidan butun jamoamiz qaygʻuda, gap-soʻzlarga parvosiz oʻtirgan boʻlsak-da, teshik quloq eshitaverarkan, tuman rahbariyatidan kelganlar marhumni janozasiz, miting oʻtkazib, soʻnggi yoʻlga kuzatmoqchi ekanini angladik.

Shu daqiqalarda hatto mening ham yuragim toʻxtab qolayotgandek boʻldi. Shunday hokisor, kamtarin va bebaho bir ijodkorning soʻnggi yoʻlga shu tarzda kuzatilishi juda dahshat edi...

Yaratganga beadad shukronalar boʻlsinki, sobiq tuzum islom dinimizni, milliy urf-odatlarimizni qanchalik qattiq taʼqiqlamasin, baribir xalqni eʼtiqodidan qaytara olmadi. Qaytara olmaganining bir dalili shuki, elat keksalari shunday tabarruk insonni janozasiz koʻmmaymiz, deb rahbarlarga qatʼiy qarshi chiqib, miting oʻtkazish uchun tayyorlangan maydonchaga bormaymiz, deb turib olishibdi. Nuroniy, tabarruk otaxonlarning jurʼatidan, odamgarchiligidan oʻrgilay, rahbarlar koʻpchilik olomonga bas kela olmasligini sezganmi, harqalay mayyitga janoza oʻqilishiga, biroq bu ishni hovli ichkarida qilishga izn berishibdi. Shunday boʻldi ham.

Bunday voqealar keyinchalik ham avj olgan edi.

Shular haqida oʻylar ekanman, xoʻsh, tiriklarning qadr-qimmati, insonligi qay darajada qadrlanar edi, degan oʻy xayolimga keladi. Koʻz oʻngimda hali bolalikdan oʻtib ulgurmay, 5-sinf oʻquvchisi ekanimizdan-oq, uch-toʻrt oylab dalada diydirab (axir u vaqtlarda ust-boshimiz ham yupun edi-da) paxta, koʻsak terganlarimiz, yozning jaziramasida gʻoʻzalarni oʻtoq qilganlarimiz jonlanadi.

Men-ku mustabid tuzumning oxirgi oʻttiz yilcha davriga guvohman. Koʻpni koʻrgan keksalarning xotiralarini  tinglasangiz, goh ishonasiz, goh koʻnglingizga "nahotki”, degan savol keladi.

Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, uzoq yillar tumanda shu sohaga rahbarlik qilgan bir fidoyi inson, mehnat faxriysi Gulmirza Nurmatov hikoyasi:

– 1966-yil madaniyat texnikumini tugatib, avval "Uchqun” ansamblida, keyin 1968-yilda ochilgan, tumanimizdagi sobiq Strelkov nomli maktab binosida faoliyat yuritayotgan Bolalar musiqa va sanʼat maktabida ishladim. Biz uchun birgina xona ajratilgan, unda bor-yoʻgʻi toʻrt kishi ishlar edik. Sharoit shunday boʻlishiga qaramay, sanʼatga qiziquvchi yoshlar koʻp, qoʻlimizdan kelganicha ishlayverardik.

Shunday kunlarning birida ittifoq Oliy Kengashiga saylov oʻtkaziladigan boʻldi. Bizning tumanimizdan koʻrsatilgan nomzodning saylovoldi uchrashuvida yigʻilishni boshqarayotgan respublika rahbariyati vakili "nomzodga kimda, qanday savol, takliflar bor?”, deb soʻradi. Men yoshligimga borib, bu gapni chin deb oʻylab, oʻrtaga chiqdim-da, oʻzimizning qanday sharoitda ishlayotganimizni aytib, iqtidorli bolalar koʻp, ularga eʼtibor berish, musiqa maktabi uchun maxsus bino qurish kerak, dedim joʻshib. Nomzod eʼtibor qaratishga vaʼda berdi. Eng qizigʻi yigʻilish tugaganidan soʻng boshlandi. Avval raykom, rayispolkom, komsomol komiteti navbatma-navbat chaqirib, sen kimsan, musiqaga qiziquvchi bolalar bilan nima ishing bor, tuman bolalarini  qaygʻuradigan biz turibmiz-ku, senga nima, deb rosa azob berishdi, tilingni tiyib yurmasang... deya poʻpisa ham qilishdi.

Deputatlikka nomzodga taklif aytib, mening rahbarlarga talanganim qoldi, xolos, hech narsa oʻzgargani yoʻq.

Koʻnglimda bir ogʻriq bilan  taniqli madaniyat xodimidan eshitganlarimni qogʻozga tushirar ekanman, xayolimga kelgan "bugung-chi, bugun inson qadri qay darajada?” degan savolning oʻzidan koʻnglim yorishib ketdi.

Ha, aziz zamondosh! Bugun biron bir taklif yo savol bilan murojaat qilsak, hech bir kimsa bizga tanbeh bermaydi. Aksincha, koʻnglimizda nima gaplar borligini bilish uchun, turmushimizni yanada obod va farovon qilmoq uchun eshikma-eshik yurt boshchilari, hatto Muhtaram Yurtboshimizning oʻzlari ham xalq bilan muloqot qilmoqdalar, xalqning muammolarini tinglab, yechimiga amaliy yordam bermoqdalar, turmushidan rozi qilmoqdalar.

Ayniqsa, yoshlarni ish bilan taʼminlash, har bir oilaning farovon yashashi, bolalardan tortib, yoshi ulugʻ nuroniylarning ham elda aziz tutilayotgani barchamizning koʻnglimizni faxr-iftixorga toʻldiradi.

Hozir yurtimizning qay goʻshasini kezmang, biri-biridan obod, koʻrkam. Yangi oilalar, ehtiyojmand oilalar ahvoli eʼtiborga olingan holda qurilayotgan ixcham, shinam hovli-joylar, xizmat koʻrcatish obʼektlari qishloqlarimizning koʻrkiga-koʻrk qoʻshayapti. Taʼlim maskanlaridagi yaratilgan sharoitlar...

Eng muhimi, tinch va osuda oʻtayotgan har bir kunimizda albatta, biror yaqinimizning yo doʻst-birodarlarimizning toʻyiga aytishadi. Bu el maʼmurligining, farovonligining koʻzgusi emasmi? Axir tinchlik, osoyishtalik bor joydagina toʻy-tantana boʻlishi hammamizga ayon-ku!

Shu yil 27-iyun kuni mamlakatimiz Prezidentining "Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining yigirma olti yillik bayramiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi. Qarorni qayta-qayta oʻqidim. Va angladimki, yurtimizning bayramlari orasida, nishonlanadigan qutlugʻ sanalari orasida istiqlol bayramining maʼno-mazmuni juda oʻzgacha. Oʻzbek xalqiga oʻz yurtiga oʻzi beklikni qaytarib bergan, qaddini tiklab, qadrini oshirgan, asriy orzu-armonlarini roʻyobga chiqargan bu qutlugʻ kunning hayotimizda yangi sahifa ochgani rost.

"Fidoying boʻlgaymiz seni, Oʻzbekiston!”.

Bu shior har bir yurtdoshimizning qalbida aks-sado bermoqda, ozod va obod Vatanimizga mehrini yanada oshirmoqda.

Shularni oʻylarkanman, qalbim toʻlib, ilohim istiqlolimiz mangu boʻlsin, deya sidqidildan tiladim.

Oygul RAJABOVA.

(Foto - http://ijod.uz)