EʼTIQODINGIZ DARZ KETMASIN

Sahobalar Muhammad Mustafo sallollohu alayhi vasallamdan söradilar:

- Muhtaram zot, eʼtiqod nedir?

Hazrat Payğambar (s.a.v) ayt­dilar:

-Eʼtiqod - köngilning sofligi, Allohga yaqinlik.

Demak, inson öz eʼtiqodida sobit bölişi, köngil musaffoligi bilan Allohga yaqinligi bois, ezgu işlarga qodir bölarkan. Ezgulik esa hammaning ham qölidan kelavermaydi.

Payğambarimiz Muhammad (s.a.v) davrida musulmonlar bilan Makka muşriklari örtasida keçgan mojarolar, jangu jadallar Qurʼon oyatlari hamda  hadislarda aks ettirilgan. Bu mojaro va jangu jadallarda sof köngilli, Allohga eʼtiqodi yuksak, öz Payğambariga sodiq musulmonlar islom dinining nihoyatda odamparvar, adolatli siyosatini himoya qilişi barobarida johiliyat tarafdorlari bölmiş Makka muşriklarini insofu diyonat yöliga qaytariş uçun kuraşganlar.

Biroq hozirgi globallaşuv jarayonida ayrim ekstremistik ruhdagi kişilar Payğambarimiz Muhammad (s.a.v) davridagi bu jang va mojarolardan özlariça taassurot olib, tinç aholiga va Konstitutsiyaviy tuzumga qarşi buzğunçilik faoliyatlarini göyo muşrik va kofirlarga qarşi muqaddas jang deb hisoblaşga urinadilar.

Agar islom dini  qonun-qoidalarini çuqurroq örgansak, Payğambarimiz Muhammad (s.a.v)ning nima sababdan muşriklar bilan jang olib borganligining öziga xos sabab va omillarini anglab yetiş qiyin emas. Xususan, öşa davrning siyosiy va diniy talablariga köra Payğambarimiz (s.a.v)ga Alloh taolo tarafidan vahiy orqali aniq körsatmalar berib turilgan. Buni Qurʼoni karimning quyidagi oyatlari orqali bilib oliş mumkin. Yaʼni, oyati Karimaning «Muhammad» surasida:

«Bas (Ey, möʼminlar)! Qa­çonki siz kofir bölganlar bilan töq­naşsangizlar böyinlariga uringiz» - deyiladi. Demak, aynan ana şu körsatmalarga asosan Payğambarimiz (s.a.v) jihod va ğazotlar uyuştirgan.

Qurʼonning «Niso» surasida esa:

«Agar kofirlar sizlardan çetlanib, sizlarga qarşi jang qilmay, sulhni taklif qilsalar, Alloh sizlarga ularga qarşi çiqib jang qilişga yöl bermaydi», - deyilgan.

Bundan körinadiki, bu körsatma bilan undan oldingi, «Muhammad» surasidagi jang va jihodga undovçi oyatlarning hukmi bekor qilingan, yaʼni mansuh bölgan.

Şayx Abdulaziz Mansur hazratlarining «Qurʼoni karim maʼnolarining tarjima va tafsiri»  asarida zikr etilgan va mazmunlari şarh qilingan yuqo­ridagi ikkala oyatni keltirişimizdan maqsad - hozirgi paytda ayrim diniy maʼlumoti ham, dunyoviy va siyosiy saviyasi ham past darajada bölgan baʼzi buzğunçi oqim peşvolari özlariça şarʼiy fatvo beriş, jihod eʼlon qiliş kabi ğarazli niyatlar tomon qadam qöyişgaça borib yetmoqdalarki, ösib kelayotgan yoş avlodni bunday taşviqotlardan har lahzada ogoh bölişga daʼvat etişdir.

Sababi, bunday oqim peşvolari özlarining Konstitutsiyaviy tuzumga zid hatti-harakatlarini amalga oşirişdek ğarazli maqsadlari yölida eng avvalo, diniy bilimsiz kişilarni öz tomonlariga oğdirib oladilar. Söngra hukmi mansuh bölgan oyatlarni bugungi özgargan tarixiy şaroitga tatbiq qiliş hamda şu yöl orqali öz harakatlarini amalga oşirişga intiladilar. Buningdek ğarazli harakatlar barça davr­larda eng buyuk ulamolar tomonidan qoralanib kelingan.

Şuni alohida qayd etiş joizki, bugungi kunda butun dunyoni qamrab olgan, millionlab kişilar qalbiga ğulğula solib turgan terrorizm balosi ham aynan yuqoridagi kabi diniy hamda dunyoviy bilimlari sayoz kişilarning bilib-bilmay diniy-ekstremistik, buzğunçi ğoyalarga berilib ketayotganlari va diniy eʼtiqodlarining sust­ligi oqibatidir.

Fikrimizning dalili uçun «şahidlik» tuşunçasi haqida biroz töxtalsak. Islom dini ahkomlariga köra, Allohning rizosi yölida fidoyilik qilgan, iymon-eʼtiqodi, or-nomusi va Vatan ozodligini himoya qilişda halok bölgan, avtomobil halokati, kasallik xuruji, turli tabiiy ofat va falokatlar tufayli vafot etgan mayyitlarga «şahidlik» maqomi berilgan. Bu - musulmon kişining sabr-toqati, ixlos-eʼtiqodi hamda musibatlarga bardoşi evaziga Allohning mukofoti, deb qaralgan.

Özbekiston davlatining dunyo hamjamiyatida tobora yuksak mavqega erişayotganini körolmagan ayrim ğalamislar mamlakatimiz aholisiga içki va taşqi tahdid kuçlari orqali zarar yetkaziş, şu yöl bilan xal­qimiz irodasini yemiriş uçun turli xil buzğunçilik amaliyotlarini bajarib kördilar. Çunonçi, Andijon va Farğona voqealari, Surxondaryo viloyatining Uzun tumani çegaralarida yuz bergan qöporuvçilik harakatlarining barçasining zamirida xalqaro terrorizmning sovuq rejasi bölganligi heç kimga sir emas. «Jihod», «ğazot», «şahidlik» tuşunçalari zör berib miyasiga sing­dirilgan, terroristik oqim namoyondalari qölida yaxşilab «tarbiyalangan», öz millatimizdan çiqqan jihodçilik harakati aʼzolarining qora qilmişlari tufayli qançadan-qança begunoh insonlar jabr körgani ham heç kimga sir emas.

Aslida «jihod» ham «şahidlik» kabi arabça söz bölib, biror ezgu maqsad yölida bor kuç-ğayratni sarf etiş, kuraşiş, jang qiliş maʼnosini bildiradi. Biroq terroristik oqim peşvolari kuraşiş, jang qiliş degan maʼnoni öz qora qilmişlariga mos ravişda tatbiq qilib, göyo musulmon dunyosini yagona hukm ostida birlaştiriş va xalifalik barpo etiş yölidagi kuraş deb hisoblaşga urinadilar. Lekin islom ahkomlariga köra jihod - başariyatni ezgulik sari undovçi davʼatdir. Yaʼni, nafsni ti­yiş ham jihod, şayton vasvasasiga qarşi kuraşiş - jihod. Vatan ozodligi, insof-u iymon butunligi uçun jang qiliş ham jihoddir. Hatto ota-onaga xizmat qiliş ham jihoddir.

Ammo bizning yuksak taraqqiy etgan asrimizga kelib, buzğunçi ğoyalar qurboni bölib, tinç aholining hayotini buzib, diniy-ekstremistik oqim peşvolarining fatvosi bilan özlarini  portlatib, terror amaliyo­tini bajariş yöli orqali minglab begunoh kişilarning hayotiga zomin bölayotganlar - aslida jinoyat olamida eng oğir va aslo keçirib bölmas jinoyatlarni sodir etgan gunohkor, eʼtiqodsiz kimsalardir. Bundaylarni Allohning bandasi demoqlikka ham til bormaydi.

Şunday ekan, yurtdoşlarimizga qarata oddiy bir haqiqatni ayt­gimiz keladi:

- Atrofingizga dadil va ogoh boqing, Sizga şirin söz aytib, moddiy boylik va neʼmatlar vaʼda qi­layot­gan kişiga aslo ergaşmangiz. Bunday katta vaʼdalar berguvçi şaxs islom dini aqidalarini buzib talqin etib, «jihod», «şahidlik», «hijob» yoki «xalifalik»lar xususida söz oçdimi, demak, sof köngilli odam emas. Demak, uning eʼtiqodi sust, maqsad va niyatlari ğarazli. Ogoh böling, odamlar! Ğarazli maqsad bilan orangizga suqilib kirib olgan kişilarning yolğon sözlariga uçib, eʼtiqodingiz darz ketmasin. Aks holda diniy-ekstremistik oqim namoyondalarining qölida qöğirçoqqa aylanib qolişingiz yoki terroristik guruh qurboniga aylanişingiz heç gap emas.

Ogoh böling, ogoh böling!

Robiya YÖLDOŞEVA,

Qoraqalpoğiston Respublikasida

xizmat körsatgan jurnalist.

Allambergan JUMANIYoZOV,

Özbekiston Jurnalistlari

ijodiy uyuşmasi aʼzosi.

(Foto - http://kamolot.uz)