EʼTIQODINGIZ DARZ KETMASIN
Sahobalar
Muhammad Mustafo sallollohu alayhi vasallamdan soʻradilar:
- Muhtaram zot, eʼtiqod nedir?
Hazrat Paygʻambar (s.a.v) aytdilar:
-Eʼtiqod - koʻngilning sofligi, Allohga yaqinlik.
Demak, inson oʻz eʼtiqodida sobit boʻlishi, koʻngil musaffoligi bilan Allohga
yaqinligi bois, ezgu ishlarga qodir boʻlarkan. Ezgulik esa hammaning ham qoʻlidan
kelavermaydi.
Paygʻambarimiz Muhammad (s.a.v) davrida musulmonlar bilan Makka
mushriklari oʻrtasida kechgan mojarolar, jangu jadallar Qurʼon oyatlari hamda hadislarda aks ettirilgan. Bu mojaro va jangu
jadallarda sof koʻngilli, Allohga eʼtiqodi yuksak, oʻz Paygʻambariga sodiq
musulmonlar islom dinining nihoyatda odamparvar, adolatli siyosatini himoya qilishi
barobarida johiliyat tarafdorlari boʻlmish Makka mushriklarini insofu diyonat yoʻliga
qaytarish uchun kurashganlar.
Biroq hozirgi globallashuv jarayonida ayrim ekstremistik ruhdagi kishilar
Paygʻambarimiz Muhammad (s.a.v) davridagi bu jang va mojarolardan oʻzlaricha
taassurot olib, tinch aholiga va Konstitutsiyaviy tuzumga qarshi buzgʻunchilik
faoliyatlarini goʻyo mushrik va kofirlarga qarshi muqaddas jang deb hisoblashga
urinadilar.
Agar islom dini qonun-qoidalarini
chuqurroq oʻrgansak, Paygʻambarimiz Muhammad (s.a.v)ning nima sababdan mushriklar
bilan jang olib borganligining oʻziga xos sabab va omillarini anglab yetish qiyin
emas. Xususan, oʻsha davrning siyosiy va diniy talablariga koʻra Paygʻambarimiz
(s.a.v)ga Alloh taolo tarafidan vahiy orqali aniq koʻrsatmalar berib turilgan.
Buni Qurʼoni karimning quyidagi oyatlari orqali bilib olish mumkin. Yaʼni, oyati
Karimaning «Muhammad» surasida:
«Bas (Ey, moʻʼminlar)! Qachonki siz kofir boʻlganlar bilan toʻqnashsangizlar
boʻyinlariga uringiz» - deyiladi. Demak, aynan ana shu koʻrsatmalarga asosan Paygʻambarimiz
(s.a.v) jihod va gʻazotlar uyushtirgan.
Qurʼonning «Niso» surasida esa:
«Agar kofirlar sizlardan chetlanib, sizlarga qarshi jang qilmay, sulhni
taklif qilsalar, Alloh sizlarga ularga qarshi chiqib jang qilishga yoʻl bermaydi»,
- deyilgan.
Bundan koʻrinadiki, bu koʻrsatma bilan undan oldingi, «Muhammad»
surasidagi jang va jihodga undovchi oyatlarning hukmi bekor qilingan, yaʼni mansuh
boʻlgan.
Shayx Abdulaziz Mansur hazratlarining «Qurʼoni karim maʼnolarining
tarjima va tafsiri» asarida zikr etilgan
va mazmunlari sharh qilingan yuqoridagi ikkala oyatni keltirishimizdan maqsad - hozirgi paytda ayrim diniy maʼlumoti ham, dunyoviy va siyosiy saviyasi ham past darajada boʻlgan
baʼzi buzgʻunchi oqim peshvolari oʻzlaricha sharʼiy fatvo berish, jihod eʼlon qilish
kabi gʻarazli niyatlar tomon qadam qoʻyishgacha borib yetmoqdalarki, oʻsib kelayotgan
yosh avlodni bunday tashviqotlardan har lahzada ogoh boʻlishga daʼvat etishdir.
Sababi, bunday oqim peshvolari oʻzlarining
Konstitutsiyaviy tuzumga zid hatti-harakatlarini amalga oshirishdek gʻarazli maqsadlari
yoʻlida eng avvalo, diniy bilimsiz kishilarni oʻz tomonlariga ogʻdirib oladilar. Soʻngra
hukmi mansuh boʻlgan oyatlarni bugungi oʻzgargan tarixiy sharoitga tatbiq qilish hamda
shu yoʻl orqali oʻz harakatlarini amalga oshirishga intiladilar. Buningdek gʻarazli harakatlar
barcha davrlarda eng buyuk ulamolar tomonidan qoralanib kelingan.
Shuni alohida qayd etish joizki, bugungi kunda butun dunyoni qamrab olgan,
millionlab kishilar qalbiga gʻulgʻula solib turgan terrorizm balosi ham aynan yuqoridagi
kabi diniy hamda dunyoviy bilimlari sayoz kishilarning bilib-bilmay diniy-ekstremistik,
buzgʻunchi gʻoyalarga berilib ketayotganlari va diniy eʼtiqodlarining sustligi oqibatidir.
Fikrimizning dalili uchun «shahidlik» tushunchasi haqida biroz toʻxtalsak.
Islom dini ahkomlariga koʻra, Allohning rizosi yoʻlida fidoyilik qilgan,
iymon-eʼtiqodi, or-nomusi va Vatan ozodligini himoya qilishda halok boʻlgan,
avtomobil halokati, kasallik xuruji, turli tabiiy ofat va falokatlar tufayli
vafot etgan mayyitlarga «shahidlik» maqomi berilgan. Bu - musulmon kishining
sabr-toqati, ixlos-eʼtiqodi hamda musibatlarga bardoshi evaziga Allohning
mukofoti, deb qaralgan.
Oʻzbekiston davlatining dunyo hamjamiyatida tobora yuksak mavqega
erishayotganini koʻrolmagan ayrim gʻalamislar mamlakatimiz aholisiga ichki va tashqi
tahdid kuchlari orqali zarar yetkazish, shu yoʻl bilan xalqimiz irodasini yemirish
uchun turli xil buzgʻunchilik amaliyotlarini bajarib koʻrdilar. Chunonchi, Andijon va
Fargʻona voqealari, Surxondaryo viloyatining Uzun tumani chegaralarida yuz bergan qoʻporuvchilik
harakatlarining barchasining zamirida xalqaro terrorizmning sovuq rejasi boʻlganligi
hech kimga sir emas. «Jihod», «gʻazot», «shahidlik» tushunchalari zoʻr berib miyasiga
singdirilgan, terroristik oqim namoyondalari qoʻlida yaxshilab «tarbiyalangan», oʻz
millatimizdan chiqqan jihodchilik harakati aʼzolarining qora qilmishlari tufayli qanchadan-qancha
begunoh insonlar jabr koʻrgani ham hech kimga sir emas.
Aslida «jihod» ham «shahidlik» kabi arabcha soʻz boʻlib, biror ezgu maqsad
yoʻlida bor kuch-gʻayratni sarf etish, kurashish, jang qilish maʼnosini bildiradi.
Biroq terroristik oqim peshvolari kurashish, jang qilish degan maʼnoni oʻz qora qilmishlariga
mos ravishda tatbiq qilib, goʻyo musulmon dunyosini yagona hukm ostida birlashtirish
va xalifalik barpo etish yoʻlidagi kurash deb hisoblashga urinadilar. Lekin islom ahkomlariga
koʻra jihod - bashariyatni ezgulik sari undovchi davʼatdir. Yaʼni, nafsni tiyish ham jihod, shayton
vasvasasiga qarshi kurashish - jihod. Vatan ozodligi, insof-u iymon butunligi uchun
jang qilish ham jihoddir. Hatto ota-onaga
xizmat qilish ham jihoddir.
Ammo bizning yuksak taraqqiy etgan asrimizga kelib, buzgʻunchi gʻoyalar qurboni
boʻlib, tinch aholining hayotini buzib, diniy-ekstremistik oqim peshvolarining
fatvosi bilan oʻzlarini portlatib, terror
amaliyotini bajarish yoʻli orqali minglab begunoh kishilarning hayotiga zomin boʻlayotganlar
- aslida jinoyat olamida eng ogʻir va aslo kechirib boʻlmas jinoyatlarni sodir etgan
gunohkor, eʼtiqodsiz kimsalardir. Bundaylarni Allohning bandasi demoqlikka ham
til bormaydi.
Shunday ekan, yurtdoshlarimizga qarata oddiy bir haqiqatni aytgimiz
keladi:
- Atrofingizga dadil va ogoh boqing, Sizga shirin soʻz aytib, moddiy
boylik va neʼmatlar vaʼda qilayotgan kishiga aslo ergashmangiz. Bunday katta
vaʼdalar berguvchi shaxs islom dini aqidalarini buzib talqin etib, «jihod», «shahidlik»,
«hijob» yoki «xalifalik»lar xususida soʻz ochdimi, demak, sof koʻngilli odam emas.
Demak, uning eʼtiqodi sust, maqsad va niyatlari gʻarazli. Ogoh boʻling, odamlar! Gʻarazli maqsad bilan orangizga suqilib kirib olgan
kishilarning yolgʻon soʻzlariga uchib, eʼtiqodingiz darz ketmasin. Aks holda
diniy-ekstremistik oqim namoyondalarining qoʻlida qoʻgʻirchoqqa aylanib qolishingiz
yoki terroristik guruh qurboniga aylanishingiz hech gap emas.
Ogoh boʻling, ogoh boʻling!
Robiya
YOʻLDOShEVA,
Qoraqalpogʻiston
Respublikasida
xizmat koʻrsatgan jurnalist.
Allambergan JUMANIYoZOV,
Oʻzbekiston Jurnalistlari
ijodiy uyushmasi aʼzosi.
(Foto - http://kamolot.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
